2 CÔNG BÁO/Số 793 + 794/Ngày 30-8-2014
PHẦN VĂN BẢN QUY PHẠM PHÁP LUẬT
THỦ TƯỚNG CHÍNH PHỦ
THỦ TƯỚNG CHÍNH PHỦ
Số: 46/2014/QĐ-TTg
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
Hà Nội, ngày 15 tháng 8 năm 2014
QUYẾT ĐỊNH
Quy định về dự báo, cảnh báo và truyền tin thiên tai
Căn cứ Luật Tổ chức Chính phủ ngày 25 tháng 12 năm 2001;
Căn cứ Luật Phòng, chống thiên tai ngày 19 tháng 6 năm 2013;
Căn cứ Nghị định số 66/2014/NĐ-CP ngày 04 tháng 7 năm 2014 quy định chi
tiết, hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Phòng, chống thiên tai;
Theo đề nghị của Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường,
Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định quy định về dự báo, cảnh báo và
truyền tin thiên tai.
Chương I
NHỮNG QUY ĐỊNH CHUNG
Điều 1. Phạm vi điều chỉnh
Quyết định này quy định về dự báo, cảnh báo và truyền tin về thiên tai phục vụ
hoạt động phòng ngừa, ứng phó, khắc phục hậu quả thiên tai tại Việt Nam.
Điều 2. Đối tượng áp dụng
Quyết định này áp dụng đối với các Bộ, ngành, địa phương, các tổ chức, cá nhân
hoạt động dự báo, cảnh báo và truyền tin về thiên tai; các tổ chức, hộ gia đình, cá
nhân có hoạt động liên quan đến dự báo, cảnh báo và truyền tin về thiên tai.
Điều 3. Các loại thiên tai được dự báo, cảnh báo và truyền tin
1. Bão, áp thấp nhiệt đới hoạt động trên vùng biển phía Tây kinh tuyến 120o Đông,
phía Bắc vĩ tuyến 05o Bắc và phía Nam vĩ tuyến 23o Bắc (sau đây gọi là Biển Đông,
Phụ lục I Quyết định này) và trên đất liền lãnh thổ Việt Nam.
2. Bão, áp thấp nhiệt đới hoạt động ngoài khu vực Biển Đông, nhưng có khả
năng di chuyển vào Biển Đông trong khoảng 24 đến 48 giờ tới.
CÔNG BÁO/Số 793 + 794/Ngày 30-8-2014 3
3. Lũ trên các sông trên lãnh thổ Việt Nam và các sông liên quốc gia liên quan
(Phụ lục II và Phụ lục III Quyết định này).
4. Những trận động đất có độ lớn (M) bằng hoặc lớn hơn 3,5 (theo thang Richter
hoặc tương đương) ảnh hưởng đến Việt Nam.
5. Những trận động đất có độ lớn trên 6,5 (theo thang Richter hoặc tương
đương) xảy ra trên biển có khả năng gây ra sóng thần ảnh hưởng đến Việt Nam.
6. Những trận sóng thần xảy ra do động đất ở vùng biển xa, có khả năng ảnh
hưởng đến Việt Nam.
7. Các thiên tai lốc, sét, mưa lớn, lũ quét, ngập lụt, sạt lở đất do mưa lũ hoặc
dòng chảy, sụt lún đất do mưa lũ hoặc dòng chảy, nước dâng, xâm nhập mặn, nắng
nóng, hạn hán, rét hại, mưa đá, sương muối và các loại thiên tai khác.
Điều 4. Giải thích các khái niệm và từ ngữ sử dụng trong Quyết định
1. Xoáy thuận nhiệt đới là vùng gió xoáy (đường kính có thể tới hàng trăm km)
hình thành trên biển nhiệt đới, gió thổi xoáy vào trung tâm theo hướng ngược
chiều kim đồng hồ, áp suất khí quyển (khí áp) trong xoáy thuận nhiệt đới thấp hơn
xung quanh, có mưa, đôi khi kèm theo dông, tố, lốc.
2. Tâm xoáy thuận nhiệt đới là vùng có trị số khí áp thấp nhất trong xoáy thuận
nhiệt đới, nơi hội tụ của các luồng gió xoáy từ xung quanh thổi vào.
3. Sức gió mạnh nhất trong xoáy thuận nhiệt đới là tốc độ gió trung bình lớn
nhất xác định trong thời gian hai (02) phút quan trắc (tính bằng cấp gió Bô-pho,
Phụ lục IV Quyết định này).
4. Gió giật là gió với tốc độ tăng lên tức thời, được xác định trong khoảng hai
(02) giây.
5. Áp thấp nhiệt đới là một xoáy thuận nhiệt đới có sức gió mạnh nhất từ cấp 6
đến cấp 7 và có thể có gió giật (Phụ lục IV Quyết định này).
6. Bão là một xoáy thuận nhiệt đới có sức gió mạnh nhất từ cấp 8 trở lên và có
thể có gió giật. Bão có sức gió mạnh nhất từ cấp 10 đến cấp 11 gọi là bão mạnh, từ
cấp 12 đến cấp 15 gọi là bão rất mạnh, từ cấp 16 trở lên gọi là siêu bão (Phụ lục IV
Quyết định này).
7. Bão hoặc áp thấp nhiệt đới đổ bộ là khi tâm bão, tâm áp thấp nhiệt đới đã
vào đất liền.
8. Bão hoặc áp thấp nhiệt đới tan là bão, áp thấp nhiệt đới đã suy yếu thành
vùng áp thấp có sức gió mạnh nhất dưới cấp 6.
9. Vùng gió mạnh do hoàn lưu của bão hoặc áp thấp nhiệt đới gây nên là vùng
có gió xoáy mạnh từ cấp 6 trở lên.
4 CÔNG BÁO/Số 793 + 794/Ngày 30-8-2014
10. Vùng chịu ảnh hưởng trực tiếp của bão hoặc áp thấp nhiệt đới là vùng thời
tiết xấu, có mưa, có gió mạnh từ cấp 6 trở lên do bão hoặc áp thấp nhiệt đới gây ra.
11. Sai số dự báo bão là sự chênh lệch của vị trí tâm bão dự báo và tâm bão
thực tế, giữa cấp gió dự báo mạnh nhất và cấp gió mạnh nhất thực tế tại thời điểm
được dự báo.
12. Nước dâng do bão là hiện tượng nước biển dâng cao hơn mực nước triều
bình thường do ảnh hưởng của bão.
13. Lốc là luồng gió xoáy có sức gió mạnh tương đương với sức gió của bão
nhưng được hình thành và tan trong thời gian ngắn, phạm vi hoạt động hẹp từ vài km2
đến vài chục km2.
14. Sét là hiện tượng phóng điện trong đám mây, giữa các đám mây với nhau
hoặc giữa đám mây với mặt đất.
15. Mưa lớn là hiện tượng mưa với tổng lượng mưa đạt trên 50 mm trong 24 giờ,
trong đó mưa với tổng lượng mưa từ 51 mm đến 100 mm trong 24 giờ là mưa to,
mưa với tổng lượng mưa trên 100 mm trong 24 giờ là mưa rất to.
16. Lũ quét là lũ xảy ra bất ngờ trên các lưu vực sông suối nhỏ miền núi, dòng
chảy xiết, thường kèm theo bùn đá, lũ lên nhanh, xuống nhanh, có sức tàn phá lớn.
17. Ngập lụt là hiện tượng mặt đất bị ngập nước do ảnh hưởng của mưa lớn, lũ,
triều cường, nước biển dâng.
18. Sạt lở đất là hiện tượng đất bị sạt, trượt, lở do tác động của mưa, lũ hoặc
dòng chảy.
19. Sụt lún đất là hiện tượng đất bị tụt xuống thấp hơn so với khu vực xung
quanh, do ảnh hưởng của mưa, lũ hoặc dòng chảy.
20. Xâm nhập mặn là hiện tượng nước mặn với nồng độ mặn bằng 4‰ xâm
nhập sâu vào nội đồng khi xảy ra triều cường, nước biển dâng hoặc cạn kiệt nguồn
nước ngọt.
21. Nắng nóng là dạng thời tiết đặc biệt trong mùa hè, khi nhiệt độ không khí
cao nhất trong ngày vượt quá 35 độ C và độ ẩm không khí xuống dưới 65%.
22. Hạn hán là hiện tượng thiếu nước nghiêm trọng xảy ra trong thời gian dài
do không có mưa và cạn kiệt nguồn nước.
23. Rét hại là dạng thời tiết đặc biệt xảy ra trong mùa đông ở miền Bắc khi
nhiệt độ không khí trung bình ngày xuống dưới 13 độ C.
24. Mưa đá là mưa dưới dạng cục băng hoặc hạt băng có kích thước, hình dạng
khác nhau, xảy ra trong thời gian ngắn, kèm theo mưa rào, đôi khi có gió mạnh.
25. Sương muối là hiện tượng hơi nước đóng băng thành các hạt nhỏ và trắng
như muối ngay trên mặt đất hay bề mặt cây cỏ hoặc các vật thể khác. Sương muối
CÔNG BÁO/Số 793 + 794/Ngày 30-8-2014 5
thường hình thành vào những đêm đông, trời lặng gió, quang mây trong các tháng
đầu mùa đông ở miền Bắc.
26. Lũ là hiện tượng mực nước sông dâng cao trong khoảng thời gian nhất định,
sau đó xuống. Lũ được phân thành các loại sau đây:
a) Lũ nhỏ là lũ có đỉnh lũ thấp hơn mức đỉnh lũ trung bình nhiều năm;
b) Lũ vừa là lũ có đỉnh lũ tương đương mức đỉnh lũ trung bình nhiều năm;
c) Lũ lớn là lũ có đỉnh lũ cao hơn mức đỉnh lũ trung bình nhiều năm;
d) Lũ đặc biệt lớn là lũ có đỉnh lũ cao hiếm thấy trong thời kỳ quan trắc;
đ) Lũ lịch sử là lũ có đỉnh lũ cao nhất trong chuỗi số liệu quan trắc hoặc do điều tra
khảo sát được.
27. Lũ bất thường là lũ xuất hiện trước hoặc sau mùa lũ quy định tại Khoản 32
Điều này hoặc lũ được hình thành do hồ chứa xả nước, do vỡ đập, tràn đập, vỡ đê.
28. Đỉnh lũ là mực nước cao nhất trong một trận lũ tại một tuyến đo. Đỉnh lũ
năm là đỉnh lũ cao nhất đã quan trắc được trong năm. Đỉnh lũ trung bình nhiều
năm là trị số trung bình của các đỉnh lũ năm trong thời kỳ quan trắc.
29. Biên độ lũ là trị số chênh lệch mực nước giữa đỉnh lũ và mực nước ngay
trước lúc lũ lên.
30. Cường suất lũ là trị số biến đổi mực nước lũ trong một đơn vị thời gian.
31. Sai số dự báo lũ là sự chênh lệch của mực nước hoặc lưu lượng nước dự
báo so với giá trị thực tế tại thời điểm được dự báo.
32. Mùa lũ là khoảng thời gian liên tục trong một năm thường xuất hiện lũ,
được xác định như sau:
a) Trên các sông thuộc Bắc Bộ, từ ngày 15 tháng 6 đến ngày 15 tháng 10;
b) Trên các sông từ tỉnh Thanh Hóa đến tỉnh Hà Tĩnh, từ ngày 15 tháng 7 đến
ngày 15 tháng 11;
c) Trên các sông từ tỉnh Quảng Bình đến tỉnh Ninh Thuận, từ ngày 01 tháng 9 đến
ngày 15 tháng 12;
d) Trên các sông thuộc tỉnh Bình Thuận, các tỉnh thuộc Nam Bộ và Tây Nguyên,
từ ngày 15 tháng 6 đến ngày 30 tháng 11.
33. Rủi ro thiên tai là thiệt hại mà thiên tai có thể gây ra về người, tài sản, môi
trường, điều kiện sống và hoạt động kinh tế - xã hội.
34. Cấp độ rủi ro thiên tai là sự phân định mức độ thiệt hại do thiên tai có thể
gây ra về người, tài sản, môi trường, điều kiện sống và hoạt động kinh tế - xã hội.
35. Tình trạng khẩn cấp về thiên tai là tình huống khi các loại thiên tai quy định
tại Điều 3 Quyết định này ở mức rủi ro thiên tai cấp độ 5, có khả năng gây thảm họa,
thiệt hại nặng nề về tính mạng, tài sản, công trình hạ tầng, môi trường sinh thái.
6 CÔNG BÁO/Số 793 + 794/Ngày 30-8-2014
36. Sóng thần là chuỗi sóng biển chu kỳ dài (từ vài phút tới hàng giờ), lan
truyền với vận tốc lớn (có khi tới 800 km/giờ). Khi tới bờ, phụ thuộc vào độ sâu
của biển và địa hình vùng bờ, sóng thần có thể đạt tới độ cao hàng chục mét, tràn
sâu vào đất liền, gây ra thảm họa.
Động đất, núi lửa phun trào và các vụ nổ dưới nước (kể cả các vụ thử hạt nhân
dưới nước), trượt lở đất, va chạm của các thiên thạch,… xảy ra trên biển đều có
khả năng gây ra sóng thần. Bản đồ các vùng nguồn phát sinh động đất có khả năng
gây sóng thần ảnh hưởng tới Việt Nam thể hiện tại Phụ lục XII Quyết định này.
37. Vùng chịu ảnh hưởng trực tiếp của sóng thần là vùng biển nông ven bờ và
vùng đất nằm trong phạm vi sóng thần có thể lan truyền tới. Tùy thuộc vào độ cao
địa hình, sóng thần có thể ảnh hưởng trực tiếp sâu vào đất liền hàng ki-lô-mét tính
từ bờ biển.
38. Động đất là sự rung động mặt đất bởi sự giải phóng đột ngột năng lượng
trong vỏ trái đất dưới dạng sóng địa chấn, có thể gây ra biến dạng trên mặt đất, phá
hủy nhà cửa, công trình, của cải và sinh mạng con người.
39. Chấn tiêu là vị trí nguồn phát sinh ra trận động đất.
40. Chấn tâm động đất là hình chiếu theo chiều thẳng đứng của chấn tiêu lên
bề mặt trái đất.
41. Độ sâu chấn tiêu là khoảng cách từ chấn tiêu đến chấn tâm.
42. Cường độ chấn động trên bề mặt (ký hiệu I) là đại lượng biểu thị khả
năng rung động do một trận động đất gây ra trên mặt đất và được đánh giá qua
mức độ tác động của nó đối với nhà cửa, công trình, mặt đất, đồ vật, con người.
Trong Quyết định này, cường độ chấn động trên bề mặt được đánh giá theo
thang MSK-64 gồm 12 cấp (Phụ lục IX Quyết định này).
Quan hệ giữa độ lớn động đất, loại động đất, cường độ chấn động, tác động
và tần suất xuất hiện mỗi năm trên thế giới được nêu tại Phụ lục X. Bản đồ phân
vùng động đất trên lãnh thổ Việt Nam và vùng phụ cận thể hiện tại Phụ lục XI
Quyết định này.
43. Độ lớn động đất (ký hiệu M) là đại lượng đặc trưng cho mức năng lượng
mà trận động đất phát và truyền ra không gian xung quanh dưới dạng sóng đàn
hồi. Trong Quyết định này, độ lớn động đất sử dụng thang độ moment. Động đất
được phân thành các loại: Vi động đất (M 0,8
Thảm họa
Hư hại nặng ngay cả nhà xây tốt, cầu, đập nước và đường sắt;
đường rải đá bị hỏng không dùng được nữa; ống dẫn ngầm bị phá
hoại.
Mặt đất bị biến dạng to thành vết nứt rộng, đứt gãy và di động
theo các phương thẳng đứng và nằm ngang; núi sụt lở ở nhiều
nơi. Muốn định cấp độ mạnh cần có khảo sát đặc biệt
XII
Thay đổi địa hình
Hư hại nặng hay phá hoại thực sự mọi công trình ở trên và
dưới mặt đất.
Thay đổi hẳn mặt đất. Nền đất bị nứt lớn, bị di động theo các
phương thẳng đứng và nằm ngang. Núi và bờ sông sụt lở trên
những diện tích lớn. Xuất hiện hồ, hình thành thác, thay đổi
dòng sông. Muốn định cấp độ mạnh cần có khảo sát đặc biệt
CÔNG BÁO/Số 793 + 794/Ngày 30-8-2014 45
Phụ lục X
MỐI QUAN HỆ GIỮA ĐỘ LỚN ĐỘNG ĐẤT (M), PHÂN LOẠI ĐỘNG ĐẤT,
CƯỜNG ĐỘ CHẤN ĐỘNG TRÊN MẶT ĐẤT (I), TÁC ĐỘNG
VÀ TẦN SUẤT XUẤT HIỆN ĐỘNG ĐẤT
(Ban hành kèm theo Quyết định số 46/2014/QĐ-TTg
ngày 15 tháng 8 năm 2014 của Thủ tướng Chính phủ)
Độ lớn
(M)
Phân
Loại
Cường
độ chấn
động
trên bề
mặt
(cấp)
Tác động của động đất
Tần suất
xuất hiện
trung bình
trên toàn thế
giới mỗi năm
(ước tính)
< 2,0
Vi
động
đất
I
Không cảm thấy, hoặc cảm thấy bởi
người rất nhạy cảm. Ghi được bởi các
máy ghi động đất
Liên tục, vài
triệu trận
mỗi năm
2,0 - 2,9 I tới II
Một số người cảm nhận được rung
động rất nhẹ. Không gây thiệt hại cho
các công trình xây dựng
Trên một
triệu trận
mỗi năm
3,0 - 3,9
Yếu
II tới IV
Cảm thấy bởi một số người, nhưng
hiếm khi gây thiệt hại. Có thể nhận
thấy các đồ vật trong nhà rung động
Trên
100.000
trận mỗi
năm
4,0 - 4,9 Nhẹ IV tới
VI
Các đồ vật trong nhà rung động và
phát ra tiếng ồn. Nhiều người cảm
nhận thấy động đất. Người ở ngoài nhà
cảm thấy rung động nhẹ. Nhìn chung
không gây nên thiệt hại hoặc thiệt hại
nhẹ. Rất hiếm khi gây thiệt hại trung
bình tới thiệt hại đáng kể. Một số đồ
vật trong nhà bị rơi
10.000 tới
15.000 trận
mỗi năm
5,0 - 5,9 Trung
bình
VI tới
VIII
Có thể gây nên thiệt hại trung bình tới
thiệt hại nặng cho các công trình xây
dựng thiết kế kém. Không gây thiệt hại
đến thiệt hại nhẹ cho các công trình được
thiết kế tốt. Mọi người đều cảm nhận thấy
động đất. Có thể gây chết người tùy thuộc
vào hoàn cảnh tác động
1.000 tới
1.500 trận
mỗi năm
46 CÔNG BÁO/Số 793 + 794/Ngày 30-8-2014
Độ lớn
(M)
Phân
Loại
Cường
độ chấn
động
trên bề
mặt
(cấp)
Tác động của động đất
Tần suất
xuất hiện
trung bình
trên toàn thế
giới mỗi năm
(ước tính)
6,0 - 6,9 Mạnh VII tới X
Có thể gây thiệt hại, phá hủy trong
những vùng đông dân cư. Gây thiệt hại
cho hầu hết các công trình xây dựng.
Các công trình có thiết kế tốt vẫn tồn
tại nhưng có thể bị hư hại nhẹ đến
trung bình. Các công trình thiết kế kém
bị hư hại trung bình đến hư hại nặng.
Vùng cảm nhận thấy động đất rộng
hơn, chắc chắn là tới hàng trăm km
tính từ chấn tiêu động đất. Vùng xa
chấn tiêu hơn cũng có thể hư hại ở
mức độ bất kỳ. Rung động mạnh tới
mãnh liệt trong vùng gần chấn tiêu.
Ngưỡng thiệt hại về người giữa 0 và
khoảng 25.000 người
100 tới 150
trận mỗi
năm
7,0 - 7,9 Lớn
Gây hư hại nhiều hoặc tất cả các công
trình xây dựng trên nhiều vùng. Một số
công trình bị sụp đổ một phần hoặc
sụp đổ hoàn toàn hoặc bị hư hại
nghiêm trọng. Các công trình được
thiết kế tốt cũng chắc chắn bị hư hại.
Cảm nhận được động đất trên những
vùng rất rộng lớn. Ngưỡng thiệt hại về
người thường giữa 0 và 250.000 người
10 tới 20
trận mỗi
năm
8,0 - 8,9 Hủy
diệt
VIII tới
XII
Gây hư hại nặng nề cho các công trình
xây dựng được thiết kế kém và hầu hết
mọi công trình chắc chắn bị phá hủy.
Gây hư hại trung bình đến hư hại nặng
cho các công trình bình thường và các
công trình được thiết kế chống động đất.
Gây hư hại trên những vùng rộng lớn.
1 trận mỗi
năm (hiếm
khi không,
2 hoặc hơn
2 trận mỗi
năm)
CÔNG BÁO/Số 793 + 794/Ngày 30-8-2014 47
Độ lớn
(M)
Phân
Loại
Cường
độ chấn
động
trên bề
mặt
(cấp)
Tác động của động đất
Tần suất
xuất hiện
trung bình
trên toàn thế
giới mỗi năm
(ước tính)
Có thể gây phá hủy hoàn toàn trên
những vùng lớn bất thường. Ngưỡng
thiệt hại về người thường giữa 100 và 1
triệu người; tuy nhiên một số trận động
đất có độ lớn như vậy nhưng không gây
nên thiệt hại về người
9,0 - 9,9
Gây hư hại nghiêm trọng cho tất cả
hoặc hầu hết mọi công trình xây dựng
với mức phá hủy lớn. Gây hư hại và
gây rung động tới những vị trí ở khá
xa. Thay đổi địa hình mặt đất. Ngưỡng
thiệt hại về người thường giữa 1.000
và vài triệu người
1 trận trong
5 đến 50 năm
10,0
hoặc
hơn
Khổng
lồ X tới XII
Gây hư hại, phá hủy trên những vùng
rất rộng lớn. Phá hủy hầu như mọi
công trình một cách hoàn toàn dễ dàng
và nhanh chóng. Cảm nhận thấy động
đất ở khoảng cách rất xa so với chấn
tiêu (hàng nghìn dặm). Ngưỡng thiệt
hại về người có thể vượt trên 25.000
người… Thay đổi lớn về địa hình mặt
đất. Ảnh hưởng của động đất sẽ kéo
dài trong một khoảng thời gian cực kỳ
dài. Chưa ghi nhận được trận động đất
nào có độ lớn như vậy.
Không có
trận nào
trong mỗi
năm (còn
chưa biết,
cực kỳ
hiếm, hoặc
không
thể/có thể
không thể
xảy ra)
48 CÔNG BÁO/Số 793 + 794/Ngày 30-8-2014
Phụ lục XI
BẢN ĐỒ PHÂN VÙNG ĐỘNG ĐẤT TRÊN LÃNH THỔ VIỆT NAM
VÀ VÙNG PHỤ CẬN
(Ban hành kèm theo Quyết định số 46/2014/QĐ-TTg
ngày 15 tháng 8 năm 2014 của Thủ tướng Chính phủ)
CÔNG BÁO/Số 793 + 794/Ngày 30-8-2014 49
Phụ lục XII
BẢN ĐỒ CÁC VÙNG NGUỒN PHÁT SINH ĐỘNG ĐẤT CÓ KHẢ NĂNG
GÂY SÓNG THẦN Ở VIỆT NAM
(Ban hành kèm theo Quyết định số 46/2014/QĐ-TTg
ngày 15 tháng 8 năm 2014 của Thủ tướng Chính phủ)
Tên các vùng nguồn đánh số trên bản đồ: 1 - vùng nguồn biển Đài Loan, 2 - vùng
nguồn Máng biển sâu Manila, 3 - vùng nguồn Biển Sulu, 4 - vùng nguồn Biển
Selebes, 5 - vùng nguồn Biển Ban đa Nam, 6 - vùng nguồn Biển Ban đa Bắc, 7 - vùng
nguồn Bắc Biển Đông, 8 - vùng nguồn Pa la oan, 9 - vùng nguồn Tây Biển Đông
(Kinh tuyến 109o).