CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 2
BỘ TÀI CHÍNH CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
Số: 137/TT-BTC Hà Nội, ngày 24 tháng 9 năm 2026
THÔNG TƯ
Ban hành 02 chuẩn mực kiểm toán Việt Nam về quản lý chất lượng
Căn cứ Luật Kiểm toán độc lập số 67/2011/QH12 được sửa đổi, bổ sung
bởi Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán, Luật Kế toán,
Luật Kiểm toán độc lập, Luật Ngân sách nhà nước, Luật Quản lý, sử dụng tài
sản công, Luật Quản lý thuế, Luật Thuế thu nhập cá nhân, Luật Dự trữ Quốc
gia, Luật Xử lý vi phạm hành chính số 56/2024/QH15;
Căn cứ Nghị định số 17/2012/NĐ-CP ngày 13 tháng 3 năm 2012 của
Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật kiểm
toán độc lập được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 90/2025/NĐ-CP;
Căn cứ Nghị định số 29/2025/NĐ-CP ngày 24 tháng 02 năm 2025 của
Chính phủ quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bộ
Tài chính được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 166/2025/NĐ-CP;
Theo đề nghị của Cục trưởng Cục Quản lý, giám sát kế toán, kiểm toán;
Bộ trưởng Bộ Tài chính ban hành Thông tư ban hành 02 chuẩn mực kiểm
toán Việt Nam về quản lý chất lượng.
Điều 1. Ban hành kèm theo Thông tư này hai (02) chuẩn mực kiểm toán
Việt Nam về quản lý chất lượng như sau:
1. Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam về quản lý chất lượng số 1 - Quản lý
chất lượng doanh nghiệp kiểm toán thực hiện kiểm toán, soát xét báo cáo tài chính,
dịch vụ đảm bảo khác hoặc các dịch vụ liên quan (VSQM1) tại Phụ lục I.
2. Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam về quản lý chất lượng số 2 - Soát xét
chất lượng hợp đồng dịch vụ (VSQM2) tại Phụ lục II.
Điều 2. Phạm vi và đối tượng áp dụng
Thông tư này áp dụng đối với doanh nghiệp kiểm toán, chi nhánh doanh
nghiệp kiểm toán nước ngoài tại Việt Nam, người soát xét chất lượng hợp đồng
dịch vụ và các tổ chức, cá nhân khác có liên quan.
Điều 3. Hiệu lực thi hành
1. Thông tư này có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/01/2029.
2. Chuẩn mực kiểm soát chất lượng số 1 - Kiểm soát chất lượng doanh
nghiệp thực hiện kiểm toán, soát xét báo cáo tài chính, dịch vụ đảm bảo và các
dịch vụ liên quan khác (VSQC1) ban hành kèm theo Thông tư số 214/2012/TT-
BTC ngày 06/12/2012 của Bộ trưởng Bộ Tài chính hết hiệu lực kể từ ngày
01/01/2029.
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 3
Điều 4. Điều khoản chuyển tiếp
1. VSQM2 áp dụng đối với các hợp đồng kiểm toán báo cáo tài chính và
soát xét báo cáo tài chính cho các kỳ kế toán bắt đầu từ hoặc sau ngày
01/01/2029; các hợp đồng dịch vụ đảm bảo khác và các dịch vụ liên quan bắt
đầu từ hoặc sau ngày 01/01/2029.
2. Các hợp đồng kiểm toán báo cáo tài chính và soát xét báo cáo tài chính
cho các kỳ kế toán bắt đầu trước ngày 01/01/2029; các hợp đồng dịch vụ đảm
bảo khác và các dịch vụ liên quan bắt đầu trước ngày 01/01/2029 thì áp dụng
VSQC1 ban hành kèm theo Thông tư số 214/2012/TT-BTC ngày 06/12/2012
của Bộ trưởng Bộ Tài chính.
Điều 5. Tổ chức thực hiện
1. Cục trưởng Cục Quản lý, giám sát kế toán, kiểm toán, Thủ trưởng các
đơn vị liên quan thuộc Bộ Tài chính, doanh nghiệp kiểm toán, chi nhánh doanh
nghiệp kiểm toán nước ngoài tại Việt Nam, người soát xét chất lượng hợp đồng
dịch vụ và các tổ chức, cá nhân khác có liên quan chịu trách nhiệm thi hành
Thông tư này.
2. Hội Kiểm toán viên hành nghề Việt Nam chịu trách nhiệm phổ biến,
triển khai và hướng dẫn thực hiện 02 chuẩn mực kiểm toán Việt Nam về quản lý
chất lượng ban hành tại Thông tư này./.
KT. BỘ TRƯỞNG
THỨ TRƯỞNG
Tạ Anh Tuấn
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 4
Phụ lục I
Ban hành kèm theo Thông tư số 137/2026/TT-BTC ngày 24 tháng 9 năm 2026
của Bộ trưởng Bộ Tài chính
CHUẨN MỰC KIỂM TOÁN VIỆT NAM VỀ
QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG SỐ 1
QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG DOANH NGHIỆP KIỂM TOÁN THỰC HIỆN
KIỂM TOÁN, SOÁT XÉT BÁO CÁO TÀI CHÍNH, DỊCH VỤ
ĐẢM BẢO KHÁC HOẶC CÁC DỊCH VỤ LIÊN QUAN (VSQM1)
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 5
NỘI DUNG
Đoạn
I/ QUY ĐỊNH CHUNG
Phạm vi áp dụng ..................................................................................... 01 - 05
Hệ thống quản lý chất lượng của doanh nghiệp kiểm toán..................... 06 - 11
Cơ sở áp dụng.......................................................................................... 12 - 13
Mục tiêu ................................................................................................. 14 - 15
Giải thích thuật ngữ. .................................................................................... 16
II/ NỘI DUNG CHUẨN MỰC
Yêu cầu
Áp dụng và tuân thủ các quy định có liên quan ..................................... 17 - 18
Hệ thống quản lý chất lượng .................................................................. 19 - 22
Quy trình đánh giá rủi ro của doanh nghiệp kiểm toán .......................... 23 - 27
Quản trị và lãnh đạo ....................................................................................... 28
Chuẩn mực và các quy định về đạo đức nghề nghiệp có liên quan. .............. 29
Chấp nhận, duy trì quan hệ khách hàng và các hợp đồng dịch vụ cụ thể ..... 30
Thực hiện hợp đồng dịch vụ .......................................................................... 31
Các nguồn lực ................................................................................................ 32
Thông tin và truyền thông ............................................................................. 33
Biện pháp xử lý cụ thể ................................................................................... 34
Quy trình giám sát và khắc phục ....................................................................... 35 - 47
Các yêu cầu của mạng lưới hoặc dịch vụ của mạng lưới........................ 48 - 52
Đánh giá hệ thống quản lý chất lượng ................................................... 53 - 56
Tài liệu, hồ sơ ......................................................................................... 57 - 60
III/ HƯỚNG DẪN ÁP DỤNG
Phạm vi áp dụng .................................................................................... A1 - A2
Hệ thống quản lý chất lượng của doanh nghiệp kiểm toán................... A3 - A5
Cơ sở áp dụng ....................................................................................... A6 - A9
Giải thích thuật ngữ .......................................................................... A10 - A28
Áp dụng và tuân thủ các quy định có liên quan ......................................... A29
Hệ thống quản lý chất lượng ............................................................. A30 - A38
Quy trình đánh giá rủi ro của doanh nghiệp kiểm toán .................... A39 - A54
Quản trị và lãnh đạo .......................................................................... A55 - A61
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 6
Chuẩn mực và các quy định về đạo đức nghề nghiệp có
liên quan ............................................................................................ A62 - A66
Chấp nhận, duy trì quan hệ khách hàng và các hợp đồng dịch vụ
cụ thể ................................................................................................ A67 - A74
Thực hiện hợp đồng dịch vụ ............................................................ A75 - A85
Các nguồn lực ................................................................................ A86 - A108
Thông tin và truyền thông ............................................................. A109 - A115
Biện pháp xử lý cụ thể .................................................................. A116 - A137
Quy trình giám sát và khắc phục................................................... A138 - A174
Các yêu cầu của mạng lưới hoặc dịch vụ của mạng lưới. ............ A175 - A186
Đánh giá hệ thống quản lý chất lượng ......................................... A187 - A201
Tài liệu, hồ sơ ............................................................................... A202 - A206
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 7
I/ QUY ĐỊNH CHUNG
Phạm vi áp dụng
01. Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam về quản lý chất lượng số 1 quy định và
hướng dẫn về trách nhiệm của doanh nghiệp kiểm toán đối với việc thiết kế,
thực hiện và vận hành hệ thống quản lý chất lượng đối với các cuộc kiểm
toán, soát xét báo cáo tài chính, các dịch vụ đảm bảo khác hoặc các dịch vụ
liên quan.
02. Soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ là một phần của hệ thống quản lý
chất lượng của doanh nghiệp kiểm toán và:
(a) Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam về quản lý chất lượng số 1 quy định
và hướng dẫn về trách nhiệm của doanh nghiệp kiểm toán trong việc
thiết lập các chính sách hoặc thủ tục đối với các hợp đồng dịch vụ yêu
cầu phải được soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ;
(b) Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam về quản lý chất lượng số 2 quy định
và hướng dẫn việc bổ nhiệm và tư cách hợp lệ của người soát xét chất
lượng hợp đồng dịch vụ cũng như việc thực hiện và ghi chép tài liệu,
hồ sơ cho việc soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ.
03. Các chuẩn mực nghề nghiệp Việt Nam khác:
(a) Dựa trên cơ sở doanh nghiệp kiểm toán phải tuân thủ các chuẩn mực
kiểm toán Việt Nam về quản lý chất lượng (ví dụ, xem đoạn 03 -
Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam số 220);
(b) Bao gồm các yêu cầu đối với thành viên Ban Giám đốc phụ trách tổng
thể hợp đồng dịch vụ và các thành viên khác trong nhóm thực hiện
hợp đồng dịch vụ liên quan đến quản lý chất lượng ở cấp độ hợp đồng
dịch vụ. Ví dụ, Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam số 220 quy định và
hướng dẫn các trách nhiệm cụ thể của kiểm toán viên liên quan đến
quản lý chất lượng ở cấp độ hợp đồng dịch vụ đối với cuộc kiểm toán
báo cáo tài chính và các trách nhiệm liên quan của thành viên Ban
Giám đốc phụ trách tổng thể hợp đồng dịch vụ (cuộc kiểm toán) (xem
hướng dẫn tại đoạn A1 Chuẩn mực này).
04. Chuẩn mực này phải được đọc cùng với chuẩn mực và các quy định về đạo
đức nghề nghiệp có liên quan. Pháp luật, các quy định hoặc chuẩn mực và
các quy định về đạo đức nghề nghiệp có liên quan có thể quy định trách
nhiệm đối với việc quản lý chất lượng của doanh nghiệp kiểm toán ngoài
các trách nhiệm được mô tả trong Chuẩn mực này (xem hướng dẫn tại đoạn
A2 Chuẩn mực này).
05. Chuẩn mực này áp dụng cho tất cả các doanh nghiệp kiểm toán thực hiện
các cuộc kiểm toán, soát xét báo cáo tài chính, dịch vụ đảm bảo khác, các
dịch vụ liên quan (nghĩa là, nếu doanh nghiệp kiểm toán thực hiện bất kỳ
hợp đồng dịch vụ nào trong số các hợp đồng dịch vụ này, thì Chuẩn mực
này sẽ áp dụng và hệ thống quản lý chất lượng được thiết lập theo các yêu
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 8
cầu của Chuẩn mực này cho phép doanh nghiệp kiểm toán thực hiện một
cách nhất quán cho tất cả các hợp đồng này).
Hệ thống quản lý chất lượng của doanh nghiệp kiểm toán
06. Hệ thống quản lý chất lượng vận hành một cách liên tục, lặp đi lặp lại và có
khả năng đáp ứng những thay đổi về đặc điểm và hoàn cảnh cụ thể của
doanh nghiệp kiểm toán và các hợp đồng dịch vụ của doanh nghiệp kiểm
toán. Hệ thống này cũng không vận hành theo cách tuyến tính. Tuy nhiên,
trong Chuẩn mực này, hệ thống quản lý chất lượng đề cập đến tám thành
phần sau (xem hướng dẫn tại đoạn A3 Chuẩn mực này):
(a) Quy trình đánh giá rủi ro của doanh nghiệp kiểm toán;
(b) Quản trị và lãnh đạo;
(c) Chuẩn mực và các quy định về đạo đức nghề nghiệp có liên quan;
(d) Chấp nhận, duy trì quan hệ khách hàng và các hợp đồng dịch vụ cụ thể;
(e) Thực hiện hợp đồng dịch vụ;
(f) Các nguồn lực;
(g) Thông tin và truyền thông;
(h) Quy trình giám sát và khắc phục.
07. Chuẩn mực này yêu cầu doanh nghiệp kiểm toán áp dụng phương pháp tiếp
cận dựa trên rủi ro trong việc thiết kế, thực hiện và vận hành các thành
phần của hệ thống quản lý chất lượng bằng cách liên kết và phối hợp các
thành phần để doanh nghiệp kiểm toán chủ động quản lý chất lượng các
hợp đồng dịch vụ mà doanh nghiệp kiểm toán thực hiện (xem hướng dẫn
tại đoạn A4 Chuẩn mực này).
08. Phương pháp tiếp cận dựa trên rủi ro được đưa vào các yêu cầu của Chuẩn
mực này thông qua:
(a) Thiết lập các mục tiêu chất lượng. Các mục tiêu chất lượng do doanh
nghiệp kiểm toán thiết lập bao gồm các mục tiêu liên quan đến các
thành phần của hệ thống quản lý chất lượng mà doanh nghiệp kiểm
toán phải đạt được. Doanh nghiệp kiểm toán phải thiết lập các mục
tiêu chất lượng do Chuẩn mực này quy định và bất kỳ mục tiêu chất
lượng bổ sung nào mà doanh nghiệp kiểm toán thấy là cần thiết để đạt
được các mục tiêu của hệ thống quản lý chất lượng.
(b) Xác định và đánh giá rủi ro đối với việc đạt được các mục tiêu chất
lượng (trong Chuẩn mực này gọi là “các rủi ro chất lượng”). Doanh
nghiệp kiểm toán phải xác định và đánh giá rủi ro chất lượng để làm
cơ sở cho việc thiết kế và thực hiện các biện pháp xử lý.
(c) Thiết kế và thực hiện các biện pháp để xử lý các rủi ro chất lượng. Nội
dung, lịch trình và phạm vi của các biện pháp xử lý của doanh nghiệp
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 9
kiểm toán nhằm đối phó với các rủi ro chất lượng dựa trên và đáp ứng
các lý do cho các đánh giá đã được đưa ra về rủi ro chất lượng.
09. Chuẩn mực này yêu cầu, ít nhất hàng năm, (các) cá nhân được phân công
trách nhiệm cao nhất và trách nhiệm giải trình cuối cùng đối với hệ thống
quản lý chất lượng, thay mặt cho doanh nghiệp kiểm toán, đánh giá hệ
thống quản lý chất lượng và kết luận liệu hệ thống quản lý chất lượng có
cung cấp cho doanh nghiệp kiểm toán sự đảm bảo hợp lý rằng các mục tiêu
của hệ thống được nêu tại đoạn 14 (a) và (b) Chuẩn mực này vẫn đang đạt
được (xem hướng dẫn tại đoạn A5 Chuẩn mực này).
Khả năng điều chỉnh theo quy mô và sự phức tạp
10. Khi áp dụng phương pháp tiếp cận dựa trên rủi ro, doanh nghiệp kiểm toán
phải xem xét đến:
(a) Đặc điểm và hoàn cảnh cụ thể của doanh nghiệp kiểm toán;
(b) Đặc điểm và hoàn cảnh cụ thể của các hợp đồng dịch vụ mà doanh
nghiệp kiểm toán thực hiện.
Theo đó, việc thiết kế hệ thống quản lý chất lượng của từng doanh nghiệp
kiểm toán, đặc biệt là mức độ phức tạp và hình thức của hệ thống sẽ khác
nhau. Ví dụ, một doanh nghiệp kiểm toán thực hiện các loại hợp đồng dịch
vụ khác nhau cho nhiều loại hình đơn vị đa dạng, bao gồm cả kiểm toán
báo cáo tài chính của các tổ chức niêm yết, tổ chức đăng ký giao dịch, có
thể sẽ cần phải có hệ thống quản lý chất lượng và tài liệu hỗ trợ phức tạp và
chính thức hơn so với một doanh nghiệp kiểm toán chỉ thực hiện dịch vụ
soát xét báo cáo tài chính hoặc các hợp đồng dịch vụ tổng hợp thông tin tài
chính.
Mạng lưới và các nhà cung cấp dịch vụ
11. Chuẩn mực này đề cập đến trách nhiệm của doanh nghiệp kiểm toán khi
doanh nghiệp kiểm toán:
(a) Thuộc về một mạng lưới các doanh nghiệp kiểm toán và doanh nghiệp
kiểm toán tuân thủ các yêu cầu của mạng lưới hoặc sử dụng các dịch
vụ của mạng lưới trong hệ thống quản lý chất lượng hoặc trong việc
thực hiện các hợp đồng dịch vụ; hoặc
(b) Sử dụng các nguồn lực từ nhà cung cấp dịch vụ trong hệ thống quản lý
chất lượng hoặc trong việc thực hiện các hợp đồng dịch vụ.
Ngay cả khi doanh nghiệp kiểm toán tuân thủ các yêu cầu của mạng lưới
hoặc sử dụng các dịch vụ của mạng lưới hoặc các nguồn lực từ nhà cung
cấp dịch vụ, doanh nghiệp kiểm toán vẫn phải chịu trách nhiệm về hệ thống
quản lý chất lượng của mình.
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 10
Cơ sở áp dụng
12. Đoạn 14 Chuẩn mực này đề cập đến mục tiêu của doanh nghiệp kiểm toán
trong việc tuân thủ Chuẩn mực này. Chuẩn mực này bao gồm (xem hướng
dẫn tại đoạn A6 Chuẩn mực này):
(a) Các quy định được thiết kế nhằm giúp doanh nghiệp kiểm toán đạt
được mục tiêu trong đoạn 14 Chuẩn mực này (xem hướng dẫn tại đoạn
A7 Chuẩn mực này);
(b) Hướng dẫn liên quan dưới dạng tài liệu hướng dẫn áp dụng và tài liệu
giải thích khác (xem hướng dẫn tại đoạn A8 Chuẩn mực này);
(c) Giải thích thuật ngữ (xem hướng dẫn tại đoạn A9 Chuẩn mực này).
13. Kiểm toán viên, người thực hiện hợp đồng dịch vụ và doanh nghiệp kiểm
toán phải tuân thủ các quy định của Chuẩn mực này trong quá trình thực
hiện kiểm toán, soát xét báo cáo tài chính, dịch vụ đảm bảo khác và các
dịch vụ liên quan.
Đơn vị sử dụng dịch vụ, và các đơn vị, cá nhân có liên quan đến việc kiểm
toán, soát xét báo cáo tài chính, dịch vụ đảm bảo khác và các dịch vụ liên
quan (bao gồm cả đơn vị được kiểm toán, soát xét,… nếu không phải là bên
sử dụng dịch vụ) phải có những hiểu biết cần thiết về các quy định và
hướng dẫn của Chuẩn mực này để phối hợp với kiểm toán viên, người thực
hiện hợp đồng dịch vụ và doanh nghiệp kiểm toán trong quá trình thực hiện
kiểm toán, soát xét báo cáo tài chính, dịch vụ đảm bảo khác và các dịch vụ
liên quan.
Mục tiêu
14. Mục tiêu của doanh nghiệp kiểm toán là thiết kế, thực hiện và vận hành hệ
thống quản lý chất lượng đối với các cuộc kiểm toán hoặc soát xét báo cáo
tài chính, hoặc dịch vụ đảm bảo khác hoặc dịch vụ liên quan do doanh
nghiệp kiểm toán thực hiện nhằm cung cấp cho doanh nghiệp kiểm toán sự
đảm bảo hợp lý rằng:
(a) Doanh nghiệp kiểm toán và các nhân sự của doanh nghiệp kiểm toán
hoàn thành trách nhiệm của mình trong việc tuân thủ các chuẩn mực
nghề nghiệp, các yêu cầu của pháp luật và các quy định được áp dụng
cũng như thực hiện các hợp đồng dịch vụ theo các chuẩn mực và yêu
cầu đó;
(b) Báo cáo của hợp đồng dịch vụ do doanh nghiệp kiểm toán phát hành là
phù hợp với hoàn cảnh cụ thể.
15. Lợi ích công chúng được đáp ứng bằng việc thực hiện một cách nhất quán
các hợp đồng dịch vụ có chất lượng. Việc thiết kế, thực hiện và vận hành hệ
thống quản lý chất lượng cho phép thực hiện nhất quán các hợp đồng dịch
vụ có chất lượng bằng cách cung cấp cho doanh nghiệp kiểm toán sự đảm
bảo hợp lý rằng các mục tiêu của hệ thống quản lý chất lượng nêu tại đoạn
14 (a) và (b) Chuẩn mực này đạt được. Chất lượng của các hợp đồng dịch
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 11
vụ đạt được thông qua việc lập kế hoạch, thực hiện và báo cáo của các hợp
đồng dịch vụ này phù hợp với các chuẩn mực nghề nghiệp, các yêu cầu của
pháp luật và các quy định được áp dụng. Việc đạt được mục tiêu của các
chuẩn mực và tuân thủ các yêu cầu của pháp luật hoặc các quy định đòi hỏi
phải vận dụng xét đoán chuyên môn và thái độ hoài nghi nghề nghiệp tùy
theo loại hợp đồng dịch vụ.
Giải thích thuật ngữ
16. Trong Chuẩn mực này, các thuật ngữ dưới đây được hiểu như sau:
(a) Khiếm khuyết trong hệ thống quản lý chất lượng của doanh nghiệp
kiểm toán (trong Chuẩn mực này được gọi là “khiếm khuyết”). Khiếm
khuyết tồn tại khi (xem hướng dẫn tại đoạn A10, A159 - A160 Chuẩn
mực này):
(i) Mục tiêu chất lượng cần phải có để đạt được mục tiêu của hệ
thống quản lý chất lượng không được thiết lập;
(ii) Rủi ro chất lượng, hoặc sự kết hợp của các rủi ro chất lượng
không được xác định hoặc không được đánh giá đúng (xem
hướng dẫn tại đoạn A11 Chuẩn mực này);
(iii) Biện pháp xử lý, hoặc việc kết hợp các biện pháp xử lý không
làm giảm đến mức thấp có thể chấp nhận được khả năng xảy ra
rủi ro chất lượng liên quan do (các) biện pháp xử lý được thiết kế
không phù hợp, thực hiện hoặc vận hành không hiệu quả; hoặc
(iv) Một khía cạnh khác của hệ thống quản lý chất lượng bị thiếu,
hoặc được thiết kế không phù hợp, thực hiện hoặc vận hành
không hiệu quả, do đó yêu cầu của Chuẩn mực này chưa được
đáp ứng (xem hướng dẫn tại đoạn A12 Chuẩn mực này).
(b) Tài liệu, hồ sơ về hợp đồng dịch vụ: Là tài liệu, hồ sơ ghi chép công
việc đã thực hiện, kết quả thu thập được và các kết luận người hành
nghề đạt được (trong một số trường hợp được gọi là “giấy làm việc”);
(c) Thành viên Ban Giám đốc phụ trách tổng thể hợp đồng dịch vụ: Là
người đại diện theo pháp luật hoặc người được ủy quyền thay mặt Ban
Giám đốc doanh nghiệp kiểm toán chịu trách nhiệm về việc thực hiện
hợp đồng dịch vụ, ký báo cáo và chịu trách nhiệm tổng thể đối với báo
cáo đã phát hành;
(d) Việc soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ: Là việc người soát xét chất
lượng hợp đồng dịch vụ đánh giá khách quan các xét đoán quan trọng
của nhóm thực hiện hợp đồng dịch vụ và các kết luận về các xét đoán
này và được hoàn thành vào hoặc trước ngày lập báo cáo của hợp đồng
dịch vụ;
(e) Người soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ: Là thành viên Ban Giám
đốc, cá nhân khác trong doanh nghiệp kiểm toán hoặc cá nhân từ bên
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 12
ngoài được doanh nghiệp kiểm toán bổ nhiệm để thực hiện việc soát xét
chất lượng hợp đồng dịch vụ;
(f) Nhóm thực hiện hợp đồng dịch vụ: Bao gồm tất cả các thành viên Ban
Giám đốc và các cán bộ, nhân viên thực hiện hợp đồng dịch vụ hoặc
bất kỳ cá nhân nào khác thực hiện các thủ tục cho hợp đồng dịch vụ.
Nhóm thực hiện hợp đồng dịch vụ không bao gồm chuyên gia bên
ngoài doanh nghiệp kiểm toán theo quy định tại đoạn 06 (a) Chuẩn
mực kiểm toán Việt Nam số 620 và kiểm toán viên nội bộ là những
người cung cấp hỗ trợ trực tiếp cho hợp đồng dịch vụ (xem hướng dẫn
tại đoạn A13 Chuẩn mực này);
(g) Kiểm tra từ bên ngoài: Là các cuộc kiểm tra hoặc điều tra do cơ quan
giám sát bên ngoài thực hiện, liên quan đến hệ thống quản lý chất
lượng của doanh nghiệp kiểm toán hoặc các hợp đồng dịch vụ do
doanh nghiệp kiểm toán thực hiện (xem hướng dẫn tại đoạn A14
Chuẩn mực này);
(h) Các phát hiện (liên quan đến hệ thống quản lý chất lượng): Là thông
tin về việc thiết kế, thực hiện và vận hành hệ thống quản lý chất lượng
đã được tổng hợp từ việc thực hiện các hoạt động giám sát, các cuộc
kiểm tra từ bên ngoài và các nguồn liên quan khác mà các thông tin
này cho thấy một hoặc nhiều khiếm khuyết có thể tồn tại (xem hướng
dẫn tại đoạn A15 - A17 Chuẩn mực này);
(i) Doanh nghiệp kiểm toán: Là doanh nghiệp có đủ điều kiện để kinh
doanh dịch vụ kiểm toán theo quy định của Luật Kiểm toán độc lập và
các quy định khác của pháp luật có liên quan (xem hướng dẫn tại đoạn
A18 Chuẩn mực này);
(j) Tổ chức niêm yết, tổ chức đăng ký giao dịch: Là tổ chức có chứng
khoán phát hành được niêm yết hoặc đăng ký giao dịch trên hệ thống
giao dịch chứng khoán;
(k) Doanh nghiệp mạng lưới: Là doanh nghiệp hoặc pháp nhân thuộc cùng
một mạng lưới của doanh nghiệp kiểm toán.
(l) Mạng lưới: Là sự liên kết giữa các tổ chức để (xem hướng dẫn tại đoạn
A19 Chuẩn mực này):
(i) Hướng tới sự hợp tác;
(ii) Hướng tới sự chia sẻ lợi nhuận hoặc chi phí, hoặc cùng được sở
hữu, kiểm soát hoặc quản lý chung, có chung các chính sách và
thủ tục quản lý chất lượng, chiến lược kinh doanh chung, sử dụng
chung thương hiệu, hoặc cùng sử dụng chung một phần đáng kể
các nguồn lực chuyên môn.
(m) Thành viên Ban Giám đốc: Là người đủ điều kiện hành nghề và có
thẩm quyền thay mặt cho doanh nghiệp kiểm toán thực hiện hợp đồng
dịch vụ chuyên nghiệp; giữ chức danh như Tổng Giám đốc, Phó Tổng
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 13
Giám đốc, Giám đốc, Phó Giám đốc doanh nghiệp hoặc có thể là
Giám đốc, Phó Giám đốc Chi nhánh;
(n) Nhân sự: Gồm các thành viên Ban Giám đốc và cán bộ, nhân viên
trong doanh nghiệp kiểm toán (xem hướng dẫn tại đoạn A20 - A21
Chuẩn mực này);
(o) Xét đoán chuyên môn: Là sự vận dụng các kỹ năng, kiến thức và kinh
nghiệm phù hợp, trong khuôn khổ các chuẩn mực nghề nghiệp, để đưa
ra các quyết định có căn cứ dựa trên thông tin thu thập được về các
hành động phù hợp trong việc thiết kế, thực hiện và vận hành hệ thống
quản lý chất lượng của doanh nghiệp kiểm toán.
(p) Các chuẩn mực nghề nghiệp: Là các chuẩn mực về hợp đồng dịch vụ,
bao gồm các chuẩn mực kiểm toán, chuẩn mực về hợp đồng dịch vụ
soát xét, chuẩn mực về hợp đồng dịch vụ đảm bảo, chuẩn mực về dịch
vụ liên quan, chuẩn mực và các quy định về đạo đức nghề nghiệp có
liên quan.
(q) Các mục tiêu chất lượng: Là các kết quả mong muốn liên quan đến các
thành phần của hệ thống quản lý chất lượng mà doanh nghiệp kiểm
toán phải đạt được.
(r) Rủi ro chất lượng: Là rủi ro có khả năng hợp lý về:
(i) Việc xảy ra;
(ii) Xét riêng lẻ hoặc kết hợp với các rủi ro khác, có ảnh hưởng bất lợi
đến việc đạt được một hoặc nhiều mục tiêu chất lượng.
(s) Sự đảm bảo hợp lý: Trong bối cảnh các chuẩn mực quản lý chất lượng
Việt Nam, là sự đảm bảo ở mức độ cao nhưng không phải là đảm bảo
tuyệt đối.
(t) Chuẩn mực và các quy định về đạo đức nghề nghiệp có liên quan: Là
các nguyên tắc về đạo đức nghề nghiệp và các quy định về đạo đức
nghề nghiệp áp dụng cho kế toán viên, kiểm toán viên chuyên nghiệp
khi thực hiện hợp đồng dịch vụ kiểm toán hoặc soát xét báo cáo tài
chính hoặc các hợp đồng dịch vụ đảm bảo khác hoặc dịch vụ liên
quan. Chuẩn mực và các quy định về đạo đức nghề nghiệp có liên
quan thường bao gồm các quy định trong Chuẩn mực đạo đức nghề
nghiệp kế toán, kiểm toán Việt Nam (bao gồm các yêu cầu về tính độc
lập) liên quan đến dịch vụ kiểm toán hoặc soát xét báo cáo tài chính,
hoặc dịch vụ đảm bảo khác hoặc dịch vụ liên quan, cùng với các quy
định pháp luật có liên quan có yêu cầu cao hơn (xem hướng dẫn tại
đoạn A22 - A24, A62 Chuẩn mực này).
(u) Biện pháp xử lý (liên quan đến hệ thống quản lý chất lượng): là các
chính sách hoặc thủ tục do doanh nghiệp kiểm toán thiết kế và thực
hiện nhằm xử lý một hoặc nhiều rủi ro chất lượng (xem hướng dẫn tại
đoạn A25 - A27, A50 Chuẩn mực này):
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 14
(i) Chính sách là các quy định về những việc nên hoặc không nên
thực hiện để xử lý (các) rủi ro chất lượng. Các quy định như vậy
có thể được lập thành văn bản, được tuyên bố rõ ràng qua truyền
thông hoặc được ngụ ý thông qua các hành động và quyết định.
(ii) Thủ tục là các hành động để thực hiện các chính sách.
(v) Nhà cung cấp dịch vụ (trong Chuẩn mực này): Là một chuyên gia độc
lập có kiến thức và kinh nghiệm phù hợp và không phải là thành viên
của doanh nghiệp kiểm toán hoặc tổ chức bên ngoài doanh nghiệp
kiểm toán cung cấp nguồn lực được sử dụng trong hệ thống quản lý
chất lượng hoặc trong việc thực hiện các hợp đồng dịch vụ. Các nhà
cung cấp dịch vụ không bao gồm mạng lưới của doanh nghiệp kiểm
toán, các doanh nghiệp hoặc cấu trúc hoặc tổ chức khác trong cùng
mạng lưới với doanh nghiệp kiểm toán (xem hướng dẫn tại đoạn A28,
A105 Chuẩn mực này).
(w) Cán bộ, nhân viên: Là tất cả cán bộ, nhân viên chuyên nghiệp (bao
gồm bất kỳ chuyên gia nào mà doanh nghiệp kiểm toán sử dụng) do
doanh nghiệp kiểm toán thuê thông qua hợp đồng lao động hoặc các
hình thức khác theo quy định, mà không phải là thành viên Ban Giám
đốc.
(x) Hệ thống quản lý chất lượng: Là hệ thống do doanh nghiệp kiểm toán
thiết kế, thực hiện và vận hành nhằm cung cấp cho doanh nghiệp kiểm
toán sự đảm bảo hợp lý rằng:
(i) Doanh nghiệp kiểm toán và nhân sự của doanh nghiệp kiểm toán
hoàn thành trách nhiệm của mình theo các chuẩn mực nghề
nghiệp và các yêu cầu của pháp luật và các quy định được áp
dụng, đồng thời thực hiện các hợp đồng dịch vụ phù hợp với các
chuẩn mực và yêu cầu đó;
(ii) Báo cáo của hợp đồng dịch vụ do doanh nghiệp kiểm toán phát
hành phù hợp với hoàn cảnh cụ thể của hợp đồng dịch vụ.
II/ NỘI DUNG CHUẨN MỰC
Áp dụng và tuân thủ các quy định có liên quan
17. Doanh nghiệp kiểm toán phải tuân thủ từng quy định của Chuẩn mực này
ngoại trừ trường hợp quy định đó không phù hợp với đặc điểm và hoàn
cảnh cụ thể của doanh nghiệp kiểm toán hoặc các hợp đồng dịch vụ của
doanh nghiệp kiểm toán (xem hướng dẫn tại đoạn A29 Chuẩn mực này).
18. (Các) cá nhân được phân công trách nhiệm cao nhất và trách nhiệm giải
trình cuối cùng đối với hệ thống quản lý chất lượng của doanh nghiệp kiểm
toán, và (các) cá nhân được giao trách nhiệm vận hành hệ thống quản lý
chất lượng của doanh nghiệp kiểm toán phải hiểu rõ về Chuẩn mực này,
bao gồm phần hướng dẫn áp dụng để hiểu được mục tiêu và áp dụng đúng
các quy định của Chuẩn mực này.
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 15
Hệ thống quản lý chất lượng
19. Doanh nghiệp kiểm toán phải thiết kế, thực hiện và vận hành hệ thống quản
lý chất lượng. Khi thực hiện các công việc này, doanh nghiệp kiểm toán
phải thực hiện xét đoán chuyên môn, có xem xét đến đặc điểm và hoàn cảnh
cụ thể của doanh nghiệp kiểm toán và các hợp đồng dịch vụ của doanh
nghiệp kiểm toán. Thành phần quản trị và lãnh đạo của hệ thống quản lý
chất lượng thiết lập môi trường hỗ trợ việc thiết kế, thực hiện và vận hành
hệ thống quản lý chất lượng (xem hướng dẫn tại đoạn A30 - A31 Chuẩn
mực này).
Trách nhiệm
20. Doanh nghiệp kiểm toán phải phân công (xem hướng dẫn tại đoạn A32 -
A35 Chuẩn mực này):
(a) Trách nhiệm cao nhất và trách nhiệm giải trình cuối cùng đối với hệ
thống quản lý chất lượng cho Tổng Giám đốc/Giám đốc điều
hành/người đại diện theo pháp luật/Chủ tịch Hội đồng thành viên
(trong phạm vi phù hợp) của doanh nghiệp kiểm toán hoặc thành viên
Ban Giám đốc điều hành doanh nghiệp kiểm toán (hoặc vị trí tương
đương) hoặc, Ban Giám đốc điều hành của doanh nghiệp kiểm toán
(hoặc tương đương) (khi thích hợp);
(b) Trách nhiệm vận hành đối với hệ thống quản lý chất lượng;
(c) Trách nhiệm vận hành đối với các khía cạnh cụ thể của hệ thống quản
lý chất lượng, bao gồm:
(i) Tuân thủ các yêu cầu về tính độc lập (xem hướng dẫn tại đoạn
A36 Chuẩn mực này);
(ii) Quy trình giám sát và khắc phục.
21. Khi phân công các vai trò như đã đề cập tại đoạn 20 Chuẩn mực này, doanh
nghiệp kiểm toán phải xác định (các) cá nhân:
(a) Có kinh nghiệm, kiến thức, tầm ảnh hưởng và thẩm quyền phù hợp
trong doanh nghiệp kiểm toán, có đủ thời gian để hoàn thành trách
nhiệm được phân công (xem hướng dẫn tại đoạn A38 Chuẩn mực
này);
(b) Hiểu vai trò được phân công và hiểu rằng (các) cá nhân có trách
nhiệm hoàn thành các vai trò đó.
22. Doanh nghiệp kiểm toán phải xác định rằng (các) cá nhân được phân công
trách nhiệm vận hành hệ thống quản lý chất lượng, tuân thủ các yêu cầu về
tính độc lập, quy trình giám sát và khắc phục, có kênh trao đổi trực tiếp đến
(các) cá nhân được phân công trách nhiệm cao nhất và trách nhiệm giải
trình cuối cùng đối với hệ thống quản lý chất lượng.
Quy trình đánh giá rủi ro của doanh nghiệp kiểm toán
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 16
23. Doanh nghiệp kiểm toán phải thiết kế và thực hiện quy trình đánh giá rủi ro
để thiết lập các mục tiêu chất lượng, xác định và đánh giá các rủi ro chất
lượng cũng như thiết kế và thực hiện các biện pháp để xử lý các rủi ro chất
lượng (xem hướng dẫn tại đoạn A39 - A41 Chuẩn mực này).
24. Doanh nghiệp kiểm toán phải thiết lập các mục tiêu chất lượng theo quy
định của Chuẩn mực này và bất kỳ mục tiêu chất lượng bổ sung nào mà
doanh nghiệp kiểm toán cho là cần thiết để đạt được các mục tiêu của hệ
thống quản lý chất lượng (xem hướng dẫn tại đoạn A42 - A44 Chuẩn mực
này).
25. Doanh nghiệp kiểm toán phải xác định và đánh giá rủi ro chất lượng để làm
cơ sở cho việc thiết kế và thực hiện các biện pháp xử lý. Khi thực hiện điều
này, doanh nghiệp kiểm toán phải:
(a) Tìm hiểu về các điều kiện, sự kiện, các tình huống, việc thực hiện hay
không thực hiện các hành động có thể ảnh hưởng bất lợi đến việc đạt
được các mục tiêu chất lượng, bao gồm (xem hướng dẫn tại đoạn A45
- A47 Chuẩn mực này):
(i) Đối với đặc điểm và hoàn cảnh cụ thể của doanh nghiệp kiểm toán,
tìm hiểu các vấn đề liên quan đến:
a. Sự phức tạp và đặc điểm hoạt động của doanh nghiệp kiểm
toán;
b. Các quyết định và hành động mang tính chiến lược và vận
hành, quy trình kinh doanh và mô hình kinh doanh của doanh
nghiệp kiểm toán;
c. Các đặc điểm và phong cách quản lý của lãnh đạo;
d. Các nguồn lực của doanh nghiệp kiểm toán, bao gồm cả
nguồn lực do nhà cung cấp dịch vụ cung cấp;
e. Pháp luật và các quy định, các chuẩn mực nghề nghiệp và
môi trường mà doanh nghiệp kiểm toán hoạt động;
f. Trong trường hợp doanh nghiệp kiểm toán thuộc một mạng
lưới, nội dung và phạm vi của các yêu cầu và dịch vụ của
mạng lưới (nếu có).
(ii) Đối với đặc điểm và hoàn cảnh cụ thể của hợp đồng dịch vụ do
doanh nghiệp kiểm toán thực hiện, tìm hiểu các vấn đề liên quan
đến:
a. Các loại hợp đồng dịch vụ do doanh nghiệp kiểm toán thực
hiện và các báo cáo được phát hành;
b. Các loại hình doanh nghiệp, tổ chức được doanh nghiệp
kiểm toán cung cấp các hợp đồng dịch vụ nêu trên.
(b) Xem xét cách thức và mức độ mà các điều kiện, sự kiện, hoàn cảnh cụ
thể, việc thực hiện hoặc không thực hiện các hành động tại đoạn 25 (a)
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 17
Chuẩn mực này có thể ảnh hưởng bất lợi đến việc đạt được các mục
tiêu chất lượng (xem hướng dẫn tại đoạn A48 Chuẩn mực này).
26. Doanh nghiệp kiểm toán phải thiết kế và thực hiện các biện pháp để xử lý
các rủi ro chất lượng dựa trên và đáp ứng các lý do cho các đánh giá đã
được đưa ra về rủi ro chất lượng. Các biện pháp xử lý của doanh nghiệp
kiểm toán cũng phải bao gồm các biện pháp xử lý được quy định tại đoạn
34 Chuẩn mực này (xem hướng dẫn tại đoạn A49 - A51 Chuẩn mực này).
27. Doanh nghiệp kiểm toán phải thiết lập các chính sách hoặc thiết kế các thủ
tục để xác định thông tin mà thông tin này cho thấy sự cần thiết của các mục
tiêu chất lượng bổ sung, hoặc các rủi ro chất lượng và biện pháp xử lý
được sửa đổi hoặc bổ sung do các thay đổi về đặc điểm và hoàn cảnh cụ thể
của doanh nghiệp kiểm toán hoặc các hợp đồng dịch vụ của doanh nghiệp
kiểm toán. Nếu thông tin đó được xác định, doanh nghiệp kiểm toán phải
xem xét thông tin đó và khi phù hợp (xem hướng dẫn tại đoạn A52 - A53
Chuẩn mực này):
(a) Thiết lập các mục tiêu chất lượng bổ sung hoặc sửa đổi các mục tiêu
chất lượng bổ sung mà doanh nghiệp kiểm toán đã thiết lập (xem
hướng dẫn tại đoạn A54 Chuẩn mực này);
(b) Xác định và đánh giá các rủi ro chất lượng bổ sung, sửa đổi các rủi ro
chất lượng hoặc đánh giá lại rủi ro chất lượng; hoặc
(c) Thiết kế và thực hiện các biện pháp xử lý bổ sung hoặc sửa đổi các
biện pháp xử lý.
Quản trị và lãnh đạo
28. Nhằm thiết lập môi trường hỗ trợ hệ thống quản lý chất lượng, liên quan
đến việc quản trị và lãnh đạo của doanh nghiệp kiểm toán, doanh nghiệp
kiểm toán phải thiết lập các mục tiêu chất lượng sau đây:
(a) Doanh nghiệp kiểm toán thể hiện cam kết về chất lượng thông qua văn
hóa tồn tại trong toàn doanh nghiệp kiểm toán mà văn hóa đó công
nhận và nhấn mạnh (xem hướng dẫn tại đoạn A55 - A56 Chuẩn mực
này):
(i) Vai trò của doanh nghiệp kiểm toán trong việc phục vụ lợi ích
công chúng bằng cách thực hiện nhất quán các hợp đồng dịch vụ
có chất lượng;
(ii) Tầm quan trọng của đạo đức nghề nghiệp, các giá trị và thái độ;
(iii) Trách nhiệm của tất cả nhân sự đối với chất lượng liên quan đến
việc thực hiện các hợp đồng dịch vụ hoặc các hoạt động trong hệ
thống quản lý chất lượng và hành vi được kỳ vọng của các nhân
sự;
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 18
(iv) Tầm quan trọng của chất lượng trong các quyết định chiến lược
và hành động của doanh nghiệp kiểm toán, bao gồm cả các ưu
tiên về tài chính và hoạt động của doanh nghiệp kiểm toán.
(b) Lãnh đạo phải chịu trách nhiệm và có trách nhiệm giải trình về chất
lượng (xem hướng dẫn tại đoạn A57 Chuẩn mực này).
(c) Lãnh đạo thể hiện cam kết về chất lượng thông qua các hành động và
hành vi của họ (xem hướng dẫn tại đoạn A58 Chuẩn mực này).
(d) Cơ cấu tổ chức và phân công vai trò, trách nhiệm và quyền hạn phù
hợp để cho phép thiết kế, thực hiện và vận hành hệ thống quản lý chất
lượng của doanh nghiệp kiểm toán (xem hướng dẫn tại đoạn A32, A33,
A35, A59 Chuẩn mực này).
(e) Các nhu cầu về nguồn lực, bao gồm các nguồn lực tài chính, đã được
lập kế hoạch và các nguồn lực đã được huy động, phân bổ hoặc phân
công một cách nhất quán với cam kết về chất lượng của doanh nghiệp
kiểm toán (xem hướng dẫn tại đoạn A60 - A61 Chuẩn mực này).
Chuẩn mực và các quy định về đạo đức nghề nghiệp có liên quan
29. Liên quan đến việc hoàn thành trách nhiệm theo chuẩn mực và các quy
định về đạo đức nghề nghiệp có liên quan, bao gồm các yêu cầu liên quan
đến tính độc lập, doanh nghiệp kiểm toán phải thiết lập các mục tiêu chất
lượng sau đây (xem hướng dẫn tại đoạn A62 - A64, A66 Chuẩn mực này):
(a) Doanh nghiệp kiểm toán và nhân sự của doanh nghiệp kiểm toán:
(i) Hiểu biết về chuẩn mực và các quy định về đạo đức nghề nghiệp
có liên quan mà doanh nghiệp kiểm toán và các hợp đồng dịch vụ
của doanh nghiệp kiểm toán phải tuân thủ (xem hướng dẫn tại
đoạn A22, A24 Chuẩn mực này);
(ii) Hoàn thành trách nhiệm theo chuẩn mực và các quy định về đạo
đức nghề nghiệp có liên quan mà doanh nghiệp kiểm toán và các
hợp đồng dịch vụ của doanh nghiệp kiểm toán phải tuân thủ.
(b) Các đối tượng khác, bao gồm mạng lưới, các doanh nghiệp mạng lưới,
các cá nhân thuộc mạng lưới hoặc doanh nghiệp mạng lưới, hoặc các
nhà cung cấp dịch vụ, là đối tượng phải tuân thủ chuẩn mực và các
quy định về đạo đức nghề nghiệp có liên quan mà doanh nghiệp kiểm
toán và các hợp đồng dịch vụ của doanh nghiệp kiểm toán phải:
(i) Hiểu biết về chuẩn mực và các quy định về đạo đức nghề nghiệp
có liên quan được áp dụng cho các đối tượng nêu trên (xem hướng
dẫn tại đoạn A22, A24, A65 Chuẩn mực này);
(ii) Hoàn thành trách nhiệm của họ theo chuẩn mực và các quy định
về đạo đức nghề nghiệp có liên quan được áp dụng.
Chấp nhận, duy trì quan hệ khách hàng và các hợp đồng dịch vụ cụ thể
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 19
30. Liên quan đến việc chấp nhận, duy trì quan hệ khách hàng và hợp đồng
dịch vụ cụ thể, doanh nghiệp kiểm toán phải thiết lập các mục tiêu chất
lượng sau đây:
(a) Các xét đoán của doanh nghiệp kiểm toán về việc liệu có phù hợp để
chấp nhận hoặc duy trì quan hệ khách hàng hoặc hợp đồng dịch vụ cụ
thể, dựa trên:
(i) Thông tin thu thập được về đặc điểm và hoàn cảnh cụ thể của hợp
đồng dịch vụ cũng như tính chính trực và các giá trị đạo đức của
khách hàng (bao gồm Ban Giám đốc và Ban quản trị khi thích
hợp) đủ để hỗ trợ các xét đoán đó (xem hướng dẫn tại đoạn A67 -
A71 Chuẩn mực này);
(ii) Khả năng của doanh nghiệp kiểm toán trong việc thực hiện hợp
đồng dịch vụ theo các chuẩn mực nghề nghiệp, các yêu cầu của
pháp luật và các quy định được áp dụng (xem hướng dẫn tại đoạn
A72 Chuẩn mực này).
(b) Các ưu tiên về tài chính và hoạt động của doanh nghiệp kiểm toán
không dẫn đến các xét đoán không phù hợp về việc chấp nhận hoặc
duy trì quan hệ khách hàng hoặc hợp đồng dịch vụ cụ thể (xem hướng
dẫn tại đoạn A73 - A74 Chuẩn mực này).
Thực hiện hợp đồng dịch vụ
31. Liên quan đến việc thực hiện các hợp đồng dịch vụ có chất lượng, doanh
nghiệp kiểm toán phải thiết lập các mục tiêu về chất lượng sau đây:
(a) Nhóm thực hiện hợp đồng dịch vụ phải hiểu và hoàn thành trách
nhiệm của mình đối với hợp đồng dịch vụ, bao gồm trách nhiệm tổng
thể của thành viên Ban Giám đốc phụ trách tổng thể hợp đồng dịch vụ
trong việc quản lý và đạt được chất lượng của hợp đồng dịch vụ cũng
như trách nhiệm tham gia đầy đủ và thích hợp trong suốt quá trình
thực hiện hợp đồng dịch vụ (xem hướng dẫn tại đoạn A75 Chuẩn mực
này);
(b) Nội dung, lịch trình và phạm vi chỉ đạo, giám sát các nhóm thực hiện
hợp đồng dịch vụ và soát xét công việc đã thực hiện là phù hợp dựa
trên đặc điểm và hoàn cảnh cụ thể của các hợp đồng dịch vụ và các
nguồn lực được phân công hoặc có thể cung cấp cho các nhóm thực
hiện hợp đồng dịch vụ, và công việc được thực hiện bởi các thành viên
có ít kinh nghiệm hơn trong nhóm thực hiện hợp đồng dịch vụ được
các thành viên có nhiều kinh nghiệm hơn chỉ đạo, giám sát và soát xét
(xem hướng dẫn tại đoạn A76 - A77 Chuẩn mực này);
(c) Các nhóm thực hiện hợp đồng dịch vụ phải thực hiện xét đoán chuyên
môn phù hợp và tùy thuộc loại hợp đồng dịch vụ, thực hiện thái độ
hoài nghi nghề nghiệp khi cần thiết (xem hướng dẫn tại đoạn A78
Chuẩn mực này);
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 20
(d) Thực hiện tham khảo ý kiến tư vấn về các vấn đề phức tạp hoặc dễ gây
tranh cãi và thực hiện các kết luận đã thống nhất (xem hướng dẫn tại
đoạn A79 - A81 Chuẩn mực này);
(e) Sự khác biệt về quan điểm trong nội bộ nhóm thực hiện hợp đồng dịch
vụ hoặc giữa nhóm thực hiện hợp đồng dịch vụ với người soát xét chất
lượng hợp đồng dịch vụ hoặc giữa các cá nhân thực hiện các hoạt động
trong hệ thống quản lý chất lượng của doanh nghiệp kiểm toán phải
được doanh nghiệp kiểm toán xem xét và giải quyết (xem hướng dẫn
tại đoạn A82 Chuẩn mực này);
(f) Tài liệu, hồ sơ về hợp đồng dịch vụ được hoàn thiện kịp thời sau ngày
lập báo cáo của hợp đồng dịch vụ và được duy trì và lưu trữ một cách
phù hợp để đáp ứng nhu cầu của doanh nghiệp kiểm toán và tuân thủ
quy định của pháp luật, chuẩn mực và các quy định về đạo đức nghề
nghiệp có liên quan hoặc các chuẩn mực nghề nghiệp (xem hướng dẫn
tại đoạn A83 - A85 Chuẩn mực này).
Các nguồn lực
32. Liên quan đến việc huy động, phát triển, sử dụng, duy trì, phân bổ và phân
công phù hợp các nguồn lực một cách kịp thời để cho phép thiết kế, thực
hiện và vận hành hệ thống quản lý chất lượng, doanh nghiệp kiểm toán phải
thiết lập các mục tiêu về chất lượng sau đây (xem hướng dẫn tại đoạn A86 -
A87 Chuẩn mực này):
Nguồn nhân lực
(a) Tuyển dụng, phát triển và giữ nhân sự có năng lực và khả năng để
(xem hướng dẫn tại đoạn A88 - A90 Chuẩn mực này):
(i) Thực hiện nhất quán các hợp đồng dịch vụ có chất lượng, bao
gồm việc có kiến thức hoặc kinh nghiệm liên quan đến các hợp
đồng dịch vụ mà doanh nghiệp kiểm toán thực hiện; hoặc
(ii) Thực hiện các hoạt động hoặc thực thi các trách nhiệm liên quan
đến hoạt động của hệ thống quản lý chất lượng của doanh nghiệp
kiểm toán.
(b) Nhân sự thể hiện cam kết về chất lượng thông qua các hành động và
hành vi, phát triển và duy trì năng lực thích hợp để thực hiện vai trò
của mình, đồng thời phải chịu trách nhiệm hoặc được công nhận thông
qua việc đánh giá kịp thời, các khoản thù lao, thăng tiến và các biện
pháp khuyến khích khác (xem hướng dẫn tại đoạn A91 - A93 Chuẩn
mực này);
(c) Các cá nhân cần được huy động từ các nguồn bên ngoài (nghĩa là từ
mạng lưới, doanh nghiệp khác trong cùng mạng lưới hoặc từ một nhà
cung cấp dịch vụ) trong trường hợp doanh nghiệp kiểm toán không có
đủ nhân sự hoặc nhân sự không phù hợp để có thể vận hành hệ thống
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 21
quản lý chất lượng của doanh nghiệp kiểm toán hoặc thực hiện các
hợp đồng dịch vụ (xem hướng dẫn tại đoạn A94 Chuẩn mực này);
(d) Các thành viên trong nhóm thực hiện hợp đồng dịch vụ, bao gồm cả
thành viên Ban Giám đốc phụ trách tổng thể hợp đồng dịch vụ, được
phân công vào từng hợp đồng dịch vụ, là những người có năng lực và
khả năng thích hợp, có đủ thời gian để thực hiện nhất quán các hợp
đồng dịch vụ có chất lượng (xem hướng dẫn tại đoạn A88 - A89, A95
- A97 Chuẩn mực này);
(e) Các cá nhân được phân công thực hiện các hoạt động trong hệ thống
quản lý chất lượng có năng lực và khả năng thích hợp, bao gồm việc
có đủ thời gian để thực hiện các hoạt động đó.
Các nguồn lực công nghệ
(f) Các nguồn lực công nghệ phù hợp phải được thu thập hoặc phát triển,
thực hiện, duy trì và sử dụng, để cho phép vận hành hệ thống quản lý
chất lượng của doanh nghiệp kiểm toán và thực hiện các hợp đồng
dịch vụ (xem hướng dẫn tại đoạn A98 - A101, A104 Chuẩn mực này).
Các nguồn lực trí tuệ
(g) Các nguồn lực trí tuệ phù hợp cần được thu thập hoặc được phát triển,
thực hiện, duy trì và sử dụng, để cho phép vận hành hệ thống quản lý
chất lượng của doanh nghiệp kiểm toán và thực hiện nhất quán các
hợp đồng dịch vụ có chất lượng, các nguồn lực trí tuệ đó phải nhất
quán với các chuẩn mực nghề nghiệp, yêu cầu của pháp luật và các
quy định được áp dụng (xem hướng dẫn tại đoạn A102 - A104 Chuẩn
mực này).
Các nhà cung cấp dịch vụ
(h) Nguồn nhân lực, nguồn lực công nghệ hoặc nguồn lực trí tuệ từ các
nhà cung cấp dịch vụ phải phù hợp để sử dụng trong hệ thống quản lý
chất lượng của doanh nghiệp kiểm toán và trong việc thực hiện các
hợp đồng dịch vụ khi xem xét tới các mục tiêu về chất lượng tại đoạn
32 (d), (e), (f), (g) Chuẩn mực này (xem hướng dẫn tại đoạn A105 -
A108 Chuẩn mực này).
Thông tin và truyền thông
33. Doanh nghiệp kiểm toán phải thiết lập các mục tiêu về chất lượng để xử lý
việc thu thập, tạo lập hoặc sử dụng thông tin liên quan đến hệ thống quản lý
chất lượng, và trao đổi thông tin trong nội bộ doanh nghiệp kiểm toán và
với các đối tượng bên ngoài một cách kịp thời, để hỗ trợ việc thiết kế, thực
hiện và vận hành hệ thống quản lý chất lượng. Các mục tiêu này bao gồm
(xem hướng dẫn tại đoạn A109 Chuẩn mực này):
(a) Hệ thống thông tin nhận diện, nắm bắt, xử lý và duy trì thông tin thích
hợp và đáng tin cậy để hỗ trợ hệ thống quản lý chất lượng, cho dù là từ
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 22
nguồn nội bộ hay bên ngoài (xem hướng dẫn tại đoạn A110 - A111
Chuẩn mực này);
(b) Văn hóa của doanh nghiệp kiểm toán công nhận và củng cố trách
nhiệm của nhân sự trong việc trao đổi thông tin với doanh nghiệp kiểm
toán và giữa các nhân sự với nhau (xem hướng dẫn tại đoạn A112
Chuẩn mực này);
(c) Thông tin thích hợp và đáng tin cậy được trao đổi trong toàn doanh
nghiệp kiểm toán và với các nhóm thực hiện hợp đồng dịch vụ, bao
gồm (xem hướng dẫn tại đoạn A112 Chuẩn mực này):
(i) Thông tin được trao đổi với nhân sự và các nhóm thực hiện hợp
đồng dịch vụ, và nội dung, lịch trình và phạm vi của thông tin
trao đổi phải đủ để họ có thể hiểu và thực hiện trách nhiệm của
mình liên quan đến việc thực hiện các hoạt động trong hệ thống
quản lý chất lượng hoặc các hợp đồng dịch vụ;
(ii) Nhân sự và các nhóm thực hiện hợp đồng dịch vụ trao đổi thông
tin với doanh nghiệp kiểm toán khi thực hiện các hoạt động trong
hệ thống quản lý chất lượng hoặc trong phạm vi của hợp đồng
dịch vụ.
(d) Thông tin thích hợp và đáng tin cậy được trao đổi với các đối tượng
bên ngoài, bao gồm:
(i) Doanh nghiệp kiểm toán trao đổi thông tin với mạng lưới mà
doanh nghiệp kiểm toán là thành viên hoặc với các nhà cung cấp
dịch vụ (nếu có), cho phép mạng lưới của doanh nghiệp kiểm
toán hoặc các nhà cung cấp dịch vụ hoàn thành trách nhiệm của
mình liên quan đến các yêu cầu của mạng lưới, dịch vụ của mạng
lưới hoặc các nguồn lực do mạng lưới cung cấp (xem hướng dẫn
tại đoạn A113 Chuẩn mực này);
(ii) Thông tin được trao đổi ra bên ngoài khi pháp luật và các quy
định hoặc các chuẩn mực nghề nghiệp yêu cầu, hoặc để hỗ trợ các
đối tượng bên ngoài hiểu về hệ thống quản lý chất lượng (xem
hướng dẫn tại đoạn A114 - A115 Chuẩn mực này).
Biện pháp xử lý cụ thể
34. Khi thiết kế và thực hiện các biện pháp xử lý theo quy định tại đoạn 26
Chuẩn mực này, doanh nghiệp kiểm toán phải thiết kế và thực hiện các biện
pháp xử lý sau đây (xem hướng dẫn tại đoạn A116 Chuẩn mực này):
(a) Doanh nghiệp kiểm toán thiết lập các chính sách hoặc thủ tục để:
(i) Xác định, đánh giá và xử lý các nguy cơ bị đe dọa đối với việc
tuân thủ Chuẩn mực và các quy định về đạo đức nghề nghiệp có
liên quan (xem hướng dẫn tại đoạn A117 Chuẩn mực này);
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 23
(ii) Xác định, trao đổi, đánh giá và báo cáo về bất kỳ vi phạm nào đối
với chuẩn mực và các quy định về đạo đức nghề nghiệp có liên
quan và có biện pháp xử lý phù hợp với các nguyên nhân và các
hậu quả một cách kịp thời (xem hướng dẫn tại đoạn A118 - A119
Chuẩn mực này).
(b) Ít nhất hàng năm, doanh nghiệp kiểm toán phải thu thập xác nhận bằng
văn bản từ tất cả các nhân sự theo yêu cầu của chuẩn mực và các quy
định về đạo đức nghề nghiệp có liên quan về việc tuân thủ các yêu cầu
về tính độc lập;
(c) Doanh nghiệp kiểm toán thiết lập các chính sách hoặc thủ tục tiếp
nhận, điều tra và giải quyết các phàn nàn và cáo buộc về các trường
hợp thất bại trong việc thực hiện công việc theo các chuẩn mực nghề
nghiệp và các yêu cầu của pháp luật và các quy định được áp dụng,
hoặc hành vi không tuân thủ các chính sách hoặc thủ tục của doanh
nghiệp kiểm toán được thiết kế theo quy định của Chuẩn mực này
(xem hướng dẫn tại đoạn A120 - A121 Chuẩn mực này);
(d) Doanh nghiệp kiểm toán thiết lập các chính sách hoặc thủ tục để xử lý
các trường hợp khi:
(i) Sau khi đã chấp nhận hoặc duy trì quan hệ khách hàng hoặc hợp
đồng dịch vụ cụ thể, doanh nghiệp kiểm toán biết được thông tin
mà thông tin đó nếu biết được từ trước thì có thể khiến doanh
nghiệp kiểm toán từ chối khách hàng hoặc hợp đồng dịch vụ (xem
hướng dẫn tại đoạn A122 - A123 Chuẩn mực này); hoặc
(ii) Doanh nghiệp kiểm toán có nghĩa vụ theo pháp luật hoặc các quy
định phải chấp nhận quan hệ khách hàng hoặc hợp đồng dịch vụ
cụ thể (xem hướng dẫn tại đoạn A123 Chuẩn mực này).
(e) Doanh nghiệp kiểm toán phải thiết lập các chính sách hoặc thủ tục (xem
hướng dẫn tại đoạn A124 - A126 Chuẩn mực này):
(i) Yêu cầu trao đổi với Ban quản trị khi thực hiện kiểm toán báo cáo
tài chính của tổ chức niêm yết, tổ chức đăng ký giao dịch về cách
thức hệ thống quản lý chất lượng hỗ trợ việc thực hiện nhất quán
các cuộc kiểm toán có chất lượng (xem hướng dẫn tại đoạn A127
- A129 Chuẩn mực này);
(ii) Để xử lý các trường hợp khi việc trao đổi với các đối tượng bên
ngoài về hệ thống quản lý chất lượng của doanh nghiệp kiểm toán
là phù hợp; và (xem hướng dẫn tại đoạn A130 Chuẩn mực này);
(iii) Để xác định các thông tin được cung cấp khi trao đổi ra bên ngoài
theo quy định tại điểm (i), (ii) khoản (e) đoạn 34 Chuẩn mực này,
bao gồm nội dung, lịch trình và phạm vi và hình thức trao đổi
thích hợp (xem hướng dẫn tại đoạn A131 - A132 Chuẩn mực này).
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 24
(f) Doanh nghiệp kiểm toán thiết lập các chính sách hoặc thủ tục liên
quan đến việc soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ phù hợp với
Chuẩn mực quản lý chất lượng Việt Nam số 2 và yêu cầu soát xét chất
lượng hợp đồng dịch vụ đối với:
(i) Các hợp đồng kiểm toán báo cáo tài chính của các tổ chức niêm
yết, tổ chức đăng ký giao dịch;
(ii) Các hợp đồng kiểm toán hoặc các hợp đồng dịch vụ khác mà
pháp luật hoặc các quy định yêu cầu phải thực hiện soát xét chất
lượng hợp đồng dịch vụ (xem hướng dẫn tại đoạn A133 Chuẩn
mực này);
(iii) Các hợp đồng kiểm toán hoặc các hợp đồng dịch vụ khác mà
doanh nghiệp kiểm toán xác định việc soát xét chất lượng hợp
đồng dịch vụ là biện pháp phù hợp để xử lý một hoặc nhiều rủi
ro chất lượng (xem hướng dẫn tại đoạn A134 - A137 Chuẩn mực
này).
Quy trình giám sát và khắc phục
35. Doanh nghiệp kiểm toán phải thiết lập quy trình giám sát và khắc phục để
(xem hướng dẫn tại đoạn A138 Chuẩn mực này):
(a) Cung cấp thông tin thích hợp, đáng tin cậy và kịp thời về việc thiết kế,
thực hiện và vận hành hệ thống quản lý chất lượng;
(b) Thực hiện các hành động thích hợp để xử lý và khắc phục kịp thời các
khiếm khuyết đã được xác định.
Thiết kế và thực hiện các hoạt động giám sát
36. Doanh nghiệp kiểm toán phải thiết kế và thực hiện các hoạt động giám sát
để cung cấp cơ sở cho việc xác định các khiếm khuyết.
37. Để xác định nội dung, lịch trình và phạm vi của các hoạt động giám sát,
doanh nghiệp kiểm toán phải xem xét (xem hướng dẫn tại đoạn A139 -
A142 Chuẩn mực này):
(a) Các lý do cho các đánh giá đã được đưa ra về rủi ro chất lượng;
(b) Việc thiết kế các biện pháp xử lý;
(c) Việc thiết kế quy trình đánh giá rủi ro và quy trình giám sát và quy
trình khắc phục của doanh nghiệp kiểm toán (xem hướng dẫn tại đoạn
A143 - A144 Chuẩn mực này);
(d) Các thay đổi trong hệ thống quản lý chất lượng (xem hướng dẫn tại
đoạn A145 Chuẩn mực này);
(e) Các kết quả của những hoạt động giám sát trước đây, liệu rằng các
hoạt động giám sát đó có còn phù hợp trong việc đánh giá hệ thống
quản lý chất lượng của doanh nghiệp kiểm toán và liệu các hành động
khắc phục để xử lý các khiếm khuyết được xác định trước đó có hiệu
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 25
quả hay không (xem hướng dẫn tại đoạn A146 - A147 Chuẩn mực
này);
(f) Các thông tin liên quan khác, bao gồm các phàn nàn và cáo buộc về
việc thất bại trong việc thực hiện công việc theo các chuẩn mực nghề
nghiệp cũng như các yêu cầu pháp luật và quy định được áp dụng
hoặc hành vi không tuân thủ các chính sách hoặc thủ tục của doanh
nghiệp kiểm toán được thiết lập theo Chuẩn mực này, thông tin từ các
cuộc kiểm tra thực hiện bởi các cơ quan giám sát bên ngoài và thông
tin từ các nhà cung cấp dịch vụ (xem hướng dẫn tại đoạn A148 - A150
Chuẩn mực này).
38. Các hoạt động giám sát của doanh nghiệp kiểm toán phải bao gồm việc
kiểm tra các hợp đồng dịch vụ đã hoàn thành và doanh nghiệp kiểm toán
phải xác định các hợp đồng dịch vụ và thành viên Ban Giám đốc phụ trách
tổng thể hợp đồng dịch vụ được lựa chọn để kiểm tra. Khi thực hiện điều
này, doanh nghiệp kiểm toán phải (xem hướng dẫn tại đoạn A141, A151 -
A154 Chuẩn mực này):
(a) Xem xét đến các vấn đề tại đoạn 37 Chuẩn mực này;
(b) Xem xét nội dung, lịch trình và phạm vi của các hoạt động giám sát
khác do doanh nghiệp kiểm toán thực hiện và các hợp đồng dịch vụ và
thành viên Ban Giám đốc phụ trách tổng thể hợp đồng dịch vụ chịu sự
giám sát của các hoạt động giám sát đó;
(c) Chọn ít nhất một hợp đồng dịch vụ đã hoàn thành cho mỗi thành viên
Ban Giám đốc phụ trách tổng thể hợp đồng dịch vụ theo chu kỳ do
doanh nghiệp kiểm toán xác định.
39. Doanh nghiệp kiểm toán phải thiết lập các chính sách hoặc thủ tục về việc:
(a) Yêu cầu các cá nhân thực hiện các hoạt động giám sát phải có năng
lực và khả năng, bao gồm cả việc có đủ thời gian, để thực hiện các
hoạt động giám sát một cách hiệu quả;
(b) Đảm bảo tính khách quan của các cá nhân thực hiện các hoạt động
giám sát. Các chính sách hoặc thủ tục này phải cấm các thành viên
nhóm thực hiện hợp đồng dịch vụ hoặc người soát xét chất lượng hợp
đồng dịch vụ thực hiện bất kỳ hoạt động kiểm tra nào đối với hợp
đồng dịch vụ đó (xem hướng dẫn tại đoạn A155 - A156 Chuẩn mực
này).
Đánh giá các phát hiện và xác định các khiếm khuyết
40. Trong quy trình giám sát và khắc phục, doanh nghiệp kiểm toán phải đánh
giá các phát hiện để xác định xem liệu có tồn tại các khiếm khuyết hay
không. (xem hướng dẫn tại đoạn A157 - A162 Chuẩn mực này).
Đánh giá các khiếm khuyết đã được xác định
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 26
41. Doanh nghiệp kiểm toán phải đánh giá mức độ nghiêm trọng và tính lan tỏa
của các khiếm khuyết đã được xác định bằng cách (xem hướng dẫn tại đoạn
A161, A163 - A164 Chuẩn mực này):
(a) Điều tra (các) nguyên nhân gốc của các khiếm khuyết đã được xác
định. Khi xác định nội dung, lịch trình và phạm vi của các thủ tục để
điều tra (các) nguyên nhân gốc, doanh nghiệp kiểm toán phải xem xét
đến bản chất của các khiếm khuyết đã được xác định và mức độ
nghiêm trọng có thể xảy ra của các khiếm khuyết đó (xem hướng dẫn
tại đoạn A165 -A169 Chuẩn mực này);
(b) Đánh giá ảnh hưởng của các khiếm khuyết đã xác định, khi xét riêng
lẻ và tổng hợp lại đối với hệ thống quản lý chất lượng.
Xử lý các khiếm khuyết đã được xác định
42. Doanh nghiệp kiểm toán phải thiết kế và thực hiện các hành động khắc
phục để xử lý các khiếm khuyết đã được xác định tương ứng với kết quả
phân tích nguyên nhân gốc (xem hướng dẫn tại đoạn A170 - A172 Chuẩn
mực này).
43. (Các) cá nhân được phân công trách nhiệm vận hành đối với quy trình giám
sát và khắc phục phải đánh giá xem liệu các hành động khắc phục:
(a) Có được thiết kế phù hợp để xử lý các khiếm khuyết đã được xác định
và (các) nguyên nhân gốc của các khiếm khuyết đó và xác định rằng các
hành động đã được thực hiện;
(b) Có được thực hiện hiệu quả để xử lý các khiếm khuyết đã xác định
trước đây hay không.
44. Nếu đánh giá cho thấy các hành động khắc phục không được thiết kế và
thực hiện phù hợp hoặc không hiệu quả, (các) cá nhân được phân công
trách nhiệm vận hành quy trình giám sát và khắc phục phải thực hiện hành
động phù hợp để xác định các hành động khắc phục được sửa đổi một cách
thích hợp sao cho các hành động đó có hiệu quả.
Các phát hiện về một hợp đồng dịch vụ cụ thể
45. Doanh nghiệp kiểm toán phải xử lý các trường hợp khi các phát hiện cho
thấy có (các) hợp đồng dịch vụ mà các thủ tục bắt buộc bị bỏ qua trong quá
trình thực hiện (các) hợp đồng dịch vụ này hoặc báo cáo được phát hành có
thể không phù hợp. Biện pháp xử lý của doanh nghiệp kiểm toán phải bao
gồm (xem hướng dẫn tại đoạn A173 Chuẩn mực này):
(a) Thực hiện hành động phù hợp để tuân thủ các chuẩn mực nghề nghiệp
liên quan và các yêu cầu của pháp luật và quy định được áp dụng;
(b) Khi báo cáo được coi là không phù hợp, xem xét các tác động và thực
hiện hành động phù hợp, bao gồm cả việc xem xét liệu có cần tham
khảo ý kiến tư vấn pháp luật hay không.
Trao đổi liên tục liên quan đến quy trình giám sát và khắc phục
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 27
46. (Các) cá nhân được phân công trách nhiệm vận hành đối với quy trình
giám sát và khắc phục phải thông báo kịp thời cho (các) cá nhân được phân
công trách nhiệm cao nhất và trách nhiệm giải trình cuối cùng đối với hệ
thống quản lý chất lượng và (các) cá nhân được phân công trách nhiệm vận
hành đối với hệ thống quản lý chất lượng về (xem hướng dẫn tại đoạn A174
Chuẩn mực này):
(a) Mô tả các hoạt động giám sát đã thực hiện;
(b) Các khiếm khuyết đã được xác định, bao gồm mức độ nghiêm trọng và
tính chất lan tỏa của các khiếm khuyết đó; và
(c) Các hành động khắc phục để xử lý các khiếm khuyết đã được xác định.
47. Doanh nghiệp kiểm toán phải thông báo các vấn đề được mô tả trong đoạn
46 Chuẩn mực này cho các nhóm thực hiện hợp đồng dịch vụ và các cá
nhân khác được phân công các hoạt động trong hệ thống quản lý chất lượng
để họ có hành động kịp thời và phù hợp với trách nhiệm của mình.
Các yêu cầu của mạng lưới hoặc dịch vụ của mạng lưới
48. Khi doanh nghiệp kiểm toán thuộc một mạng lưới, doanh nghiệp kiểm toán
phải có hiểu biết phù hợp về (xem hướng dẫn tại đoạn A19, A175 Chuẩn
mực này):
(a) Các yêu cầu do mạng lưới thiết lập liên quan đến hệ thống quản lý chất
lượng của doanh nghiệp kiểm toán, bao gồm các yêu cầu đối với doanh
nghiệp kiểm toán để thực hiện hoặc sử dụng các nguồn lực hoặc dịch
vụ được thiết kế hoặc cung cấp (là các yêu cầu của mạng lưới);
(b) Bất kỳ dịch vụ hoặc nguồn lực nào do mạng lưới cung cấp mà doanh
nghiệp kiểm toán lựa chọn để thực hiện hoặc sử dụng trong việc thiết
kế, thực hiện hoặc vận hành hệ thống quản lý chất lượng của doanh
nghiệp kiểm toán (là dịch vụ của mạng lưới);
(c) Trách nhiệm của doanh nghiệp kiểm toán đối với bất kỳ hành động cần
thiết nào để thực hiện các yêu cầu của mạng lưới hoặc sử dụng các
dịch vụ của mạng lưới (xem hướng dẫn tại đoạn A176 Chuẩn mực
này).
Doanh nghiệp kiểm toán vẫn chịu trách nhiệm về hệ thống quản lý chất
lượng của mình, bao gồm các xét đoán chuyên môn được đưa ra trong việc
thiết kế, thực hiện và vận hành hệ thống quản lý chất lượng. Doanh nghiệp
kiểm toán không được cho phép việc tuân thủ các yêu cầu của mạng lưới
hoặc sử dụng các dịch vụ của mạng lưới trái với các yêu cầu của Chuẩn
mực này (xem hướng dẫn tại đoạn A177 Chuẩn mực này).
49. Dựa trên những hiểu biết thu thập được theo quy định tại đoạn 48 Chuẩn
mực này, doanh nghiệp kiểm toán phải:
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 28
(a) Xác định cách thức các yêu cầu của mạng lưới hoặc dịch vụ của mạng
lưới có liên quan, và được xem xét, đến hệ thống quản lý chất lượng
của doanh nghiệp kiểm toán, bao gồm cả cách thức thực hiện các yêu
cầu này (xem hướng dẫn tại đoạn A178 Chuẩn mực này);
(b) Đánh giá xem liệu doanh nghiệp kiểm toán có cần phải điều chỉnh
hoặc bổ sung các yêu cầu của mạng lưới hoặc dịch vụ của mạng lưới
để phù hợp cho việc sử dụng trong hệ thống quản lý chất lượng của
doanh nghiệp kiểm toán hay không, và cách thức điều chỉnh hoặc bổ
sung (nếu cần) (xem hướng dẫn tại đoạn A179 - A180 Chuẩn mực này).
Giám sát các hoạt động do mạng lưới thực hiện cho hệ thống quản lý chất lượng
của doanh nghiệp kiểm toán
50. Trong trường hợp mạng lưới thực hiện các hoạt động giám sát liên quan
đến hệ thống quản lý chất lượng của doanh nghiệp kiểm toán, doanh nghiệp
kiểm toán phải:
(a) Xác định ảnh hưởng của các hoạt động giám sát do mạng lưới thực hiện đến
nội dung, lịch trình và phạm vi của các hoạt động giám sát của doanh nghiệp
kiểm toán được thực hiện theo quy định tại đoạn 36-38 Chuẩn mực này;
(b) Xác định trách nhiệm của doanh nghiệp kiểm toán liên quan đến các hoạt
động giám sát, bao gồm mọi hành động liên quan của doanh nghiệp kiểm
toán; và
(c) Thu thập kết quả của các hoạt động giám sát từ mạng lưới một cách kịp thời,
đây là một phần của việc đánh giá các phát hiện và xác định các khiếm
khuyết tại đoạn 40 Chuẩn mực này (xem hướng dẫn tại đoạn A181 Chuẩn
mực này).
Giám sát các hoạt động do mạng lưới thực hiện thông qua các doanh nghiệp
mạng lưới
51. Doanh nghiệp kiểm toán phải:
(a) Hiểu được phạm vi tổng thể của các hoạt động giám sát do mạng lưới
thực hiện thông qua các doanh nghiệp mạng lưới, bao gồm các hoạt
động giám sát để xác định các yêu cầu của mạng lưới đã được thực
hiện một cách phù hợp thông qua các doanh nghiệp mạng lưới, và
cách thức mạng lưới sẽ trao đổi kết quả của các hoạt động giám sát tới
doanh nghiệp kiểm toán;
(b) Ít nhất mỗi năm một lần, thu thập thông tin từ mạng lưới về kết quả
tổng thể của các hoạt động giám sát của mạng lưới thông qua các
doanh nghiệp mạng lưới, nếu có, và (xem hướng dẫn tại đoạn A182 -
A184 Chuẩn mực này):
(i) Trao đổi thông tin với các nhóm thực hiện hợp đồng dịch vụ và
các cá nhân khác được phân công các hoạt động trong hệ thống
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 29
quản lý chất lượng, nếu thích hợp, để cho phép họ thực hiện hành
động kịp thời và phù hợp với trách nhiệm của họ; và
(ii) Xem xét ảnh hưởng của thông tin đối với hệ thống quản lý chất
lượng của doanh nghiệp kiểm toán.
Các khiếm khuyết trong yêu cầu của mạng lưới hoặc dịch vụ của mạng lưới do
doanh nghiệp kiểm toán xác định
52. Nếu doanh nghiệp kiểm toán xác định có khiếm khuyết trong các yêu cầu
của mạng lưới hoặc dịch vụ của mạng lưới, doanh nghiệp kiểm toán phải
(xem hướng dẫn tại đoạn A185 Chuẩn mực này):
(a) Trao đổi với mạng lưới các thông tin liên quan về khiếm khuyết đã được
xác định;
(b) Thiết kế và thực hiện các biện pháp khắc phục để xử lý ảnh hưởng của
khiếm khuyết đã được xác định trong các yêu cầu của mạng lưới hoặc
dịch vụ của mạng lưới theo quy định tại đoạn 42 Chuẩn mực này (xem
hướng dẫn tại đoạn A186 Chuẩn mực này).
Đánh giá hệ thống quản lý chất lượng
53. Các cá nhân được phân công trách nhiệm cao nhất và trách nhiệm giải trình
cuối cùng đối với hệ thống quản lý chất lượng phải thay mặt doanh nghiệp
kiểm toán đánh giá hệ thống quản lý chất lượng của doanh nghiệp kiểm
toán. Việc đánh giá phải được thực hiện tại một thời điểm nhất định và lặp
lại ít nhất mỗi năm một lần (xem hướng dẫn tại đoạn A187 - A189 Chuẩn
mực này).
54. Dựa trên việc đánh giá, (các) cá nhân được phân công trách nhiệm cao nhất
và trách nhiệm giải trình cuối cùng đối với hệ thống quản lý chất lượng phải
thay mặt doanh nghiệp kiểm toán để đưa ra một trong các kết luận sau
(xem hướng dẫn tại đoạn A190, A195 Chuẩn mực này):
(a) Hệ thống quản lý chất lượng cung cấp cho doanh nghiệp kiểm toán sự
đảm bảo hợp lý nhằm đạt được các mục tiêu của hệ thống quản lý chất
lượng (xem hướng dẫn tại đoạn A191 Chuẩn mực này);
(b) Ngoại trừ các vấn đề liên quan đến các khiếm khuyết đã được xác định
là có ảnh hưởng trọng yếu, nhưng không ảnh hưởng lan tỏa, về việc
thiết kế, thực hiện và vận hành hệ thống quản lý chất lượng, hệ thống
quản lý chất lượng cung cấp cho doanh nghiệp kiểm toán sự đảm bảo
hợp lý nhằm đạt được các mục tiêu của hệ thống quản lý chất lượng
(xem hướng dẫn tại đoạn A192 Chuẩn mực này); hoặc
(c) Hệ thống quản lý chất lượng không cung cấp được cho doanh nghiệp
kiểm toán sự đảm bảo hợp lý nhằm đạt được các mục tiêu của hệ
thống quản lý chất lượng (xem hướng dẫn tại đoạn A192 đến A194
Chuẩn mực này).
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 30
55. Nếu (các) cá nhân được phân công trách nhiệm cao nhất và trách nhiệm
giải trình cuối cùng đối với hệ thống quản lý chất lượng đưa ra kết luận
được mô tả tại đoạn 54(b) hoặc 54(c) Chuẩn mực này, thì doanh nghiệp
kiểm toán phải (xem hướng dẫn tại đoạn A196 Chuẩn mực này):
(a) Thực hiện các hành động nhanh chóng và phù hợp; và
(b) Trao đổi với:
(i) Các nhóm thực hiện hợp đồng dịch vụ và các cá nhân được phân
công thực hiện các hoạt động trong hệ thống quản lý chất lượng
trong phạm vi phù hợp với trách nhiệm của họ (xem hướng dẫn
tại đoạn A197 Chuẩn mực này); và
(ii) Các đối tượng bên ngoài theo các chính sách hoặc thủ tục của
doanh nghiệp kiểm toán được quy định tại đoạn 34(e) Chuẩn mực
này (xem hướng dẫn tại đoạn A198 Chuẩn mực này).
56. Doanh nghiệp kiểm toán phải đánh giá thực hiện công việc định kỳ đối với
(các) cá nhân được phân công trách nhiệm cao nhất và trách nhiệm giải
trình cuối cùng đối với hệ thống quản lý chất lượng và (các) cá nhân được
phân công trách nhiệm vận hành đối với hệ thống quản lý chất lượng. Khi
thực hiện, doanh nghiệp kiểm toán phải xem xét đến việc đánh giá hệ
thống quản lý chất lượng (xem hướng dẫn tại đoạn A199 - A201 Chuẩn mực
này).
Tài liệu, hồ sơ
57. Doanh nghiệp kiểm toán phải lập các tài liệu, hồ sơ của hệ thống quản lý
chất lượng của doanh nghiệp kiểm toán đủ để (xem hướng dẫn tại đoạn
A202 - A204 Chuẩn mực này):
(a) Hỗ trợ các nhân sự có hiểu biết nhất quán về hệ thống quản lý chất
lượng, bao gồm sự hiểu biết về vai trò và trách nhiệm của những nhân
sự này đối với hệ thống quản lý chất lượng và việc thực hiện các hợp
đồng dịch vụ;
(b) Hỗ trợ việc thực hiện và vận hành nhất quán của các biện pháp xử lý;
(c) Cung cấp bằng chứng về việc thiết kế, thực hiện và vận hành của các
biện pháp xử lý nhằm hỗ trợ việc đánh giá hệ thống quản lý chất lượng
của (các) cá nhân được phân công trách nhiệm cao nhất và trách nhiệm
giải trình cuối cùng đối với hệ thống quản lý chất lượng.
58. Các tài liệu, hồ sơ cần phải lập bao gồm:
(a) Việc xác định (các) cá nhân được phân công trách nhiệm cao nhất và
trách nhiệm giải trình cuối cùng đối với hệ thống quản lý chất lượng
và trách nhiệm vận hành đối với hệ thống quản lý chất lượng;
(b) Các mục tiêu chất lượng và rủi ro chất lượng của doanh nghiệp kiểm
toán (xem hướng dẫn tại đoạn A205 Chuẩn mực này);
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 31
(c) Bảng mô tả các biện pháp xử lý và cách thức các biện pháp xử lý của
doanh nghiệp kiểm toán giải quyết các rủi ro chất lượng;
(d) Về quy trình giám sát và khắc phục:
(i) Bằng chứng về các hoạt động giám sát đã thực hiện;
(ii) Việc đánh giá các phát hiện, và các khiếm khuyết đã xác định và
(các) nguyên nhân gốc liên quan đến các khiếm khuyết đó;
(iii) Các hành động khắc phục để xử lý các khiếm khuyết đã xác định
và đánh giá việc thiết kế và thực hiện các hành động khắc phục
đó;
(iv) Các trao đổi về việc giám sát và khắc phục;
(e) Cơ sở cho việc đưa ra kết luận theo đoạn 54 Chuẩn mực này.
59. Doanh nghiệp kiểm toán phải ghi chép, lưu lại tài liệu, hồ sơ về các vấn đề
tại đoạn 58 Chuẩn mực này vì các vấn đề này liên quan đến các yêu cầu của
mạng lưới hoặc dịch vụ của mạng lưới và việc đánh giá các yêu cầu của
mạng lưới hoặc dịch vụ mạng lưới theo quy định tại đoạn 49(b) Chuẩn mực
này (xem hướng dẫn tại đoạn A206 Chuẩn mực này).
60. Doanh nghiệp kiểm toán phải thiết lập một khoảng thời gian để lưu trữ các
tài liệu, hồ sơ về hệ thống quản lý chất lượng đủ để giám sát việc thiết kế,
thực hiện và vận hành hệ thống quản lý chất lượng của doanh nghiệp kiểm
toán hoặc trong một khoảng thời gian dài hơn nếu có yêu cầu của pháp luật
hoặc các quy định.
III/ HƯỚNG DẪN ÁP DỤNG
Phạm vi áp dụng (hướng dẫn đoạn 03 - 04 Chuẩn mực này)
A1. Các chuẩn mực khác của hệ thống chuẩn mực nghề nghiệp Việt Nam, bao
gồm Chuẩn mực Việt Nam về hợp đồng dịch vụ soát xét số 2400 - Dịch vụ
soát xét báo cáo tài chính quá khứ và Chuẩn mực Việt Nam về hợp đồng
dịch vụ đảm bảo số 3000 - Hợp đồng dịch vụ đảm bảo ngoài dịch vụ kiểm
toán và soát xét thông tin tài chính quá khứ, cũng thiết lập các yêu cầu đối
với thành viên Ban Giám đốc phụ trách tổng thể hợp đồng dịch vụ đối với
việc quản lý chất lượng ở cấp độ hợp đồng dịch vụ.
A2. Chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp kế toán, kiểm toán Việt Nam (bao gồm
các yêu cầu về tính độc lập) bao gồm các yêu cầu và hướng dẫn áp dụng
cho các kế toán viên, kiểm toán viên chuyên nghiệp cho phép các kế toán
viên, kiểm toán viên chuyên nghiệp đáp ứng trách nhiệm của họ trong việc
hành động vì lợi ích công chúng. Như đã nêu tại đoạn 15 Chuẩn mực này,
trong bối cảnh thực hiện hợp đồng dịch vụ như được mô tả trong Chuẩn
mực này, việc thực hiện nhất quán các hợp đồng dịch vụ có chất lượng là
một phần trách nhiệm của kế toán viên, kiểm toán viên chuyên nghiệp trong
việc hành động vì lợi ích công chúng.
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 32
Hệ thống quản lý chất lượng của doanh nghiệp kiểm toán (hướng dẫn đoạn
06 - 09 Chuẩn mực này)
A3. Doanh nghiệp kiểm toán có thể sử dụng các thuật ngữ hoặc khuôn khổ khác
nhau để mô tả các thành phần của hệ thống quản lý chất lượng của mình.
A4. Ví dụ về tính chất liên kết lẫn nhau của các thành phần bao gồm:
(1) Quy trình đánh giá rủi ro của doanh nghiệp kiểm toán thiết lập quy
trình mà doanh nghiệp kiểm toán phải tuân thủ để thực hiện phương
pháp tiếp cận dựa trên rủi ro trong toàn hệ thống quản lý chất lượng;
(2) Thành phần quản trị và lãnh đạo thiết lập môi trường hỗ trợ hệ thống
quản lý chất lượng;
(3) Các thành phần nguồn lực và thông tin và truyền thông cho phép thiết
kế, thực hiện và vận hành hệ thống quản lý chất lượng;
(4) Quy trình giám sát và khắc phục là một quy trình được thiết kế để giám
sát toàn bộ hệ thống quản lý chất lượng. Kết quả của quy trình giám sát
và khắc phục cung cấp thông tin có liên quan đến quy trình đánh giá rủi
ro của doanh nghiệp kiểm toán;
(5) Có thể có mối quan hệ giữa các vấn đề cụ thể, ví dụ, các khía cạnh nhất
định của chuẩn mực và các quy định về đạo đức nghề nghiệp có liên
quan đến việc chấp nhận, duy trì quan hệ khách hàng và các hợp đồng
dịch vụ cụ thể.
A5. Sự đảm bảo hợp lý đạt được khi hệ thống quản lý chất lượng giảm thiểu rủi
ro không đạt được mục tiêu nêu tại đoạn 14 (a) và (b) Chuẩn mực này đến
mức thấp có thể chấp nhận được. Sự đảm bảo hợp lý không phải là sự đảm
bảo tuyệt đối, do có các hạn chế vốn có của hệ thống quản lý chất lượng.
Những hạn chế đó bao gồm khả năng xét đoán của con người trong việc ra
quyết định có thể bị sai sót và hệ thống quản lý chất lượng của doanh
nghiệp kiểm toán có thể xảy ra sự cố, ví dụ, do sai sót hoặc hành vi của con
người hoặc do lỗi trong các ứng dụng công nghệ thông tin.
Cơ sở áp dụng (hướng dẫn đoạn 12 Chuẩn mực này)
A6. Mục tiêu của Chuẩn mực này cung cấp bối cảnh mà các quy định của Chuẩn
mực này được xây dựng, thiết lập kết quả muốn đạt được của Chuẩn mực
này và nhằm hỗ trợ doanh nghiệp kiểm toán hiểu rõ các công việc cần
phải hoàn thành và các phương tiện phù hợp để thực hiện các công việc đó
(khi cần thiết).
A7. Những yêu cầu bắt buộc trong Chuẩn mực này được quy định bằng từ “phải”.
A8. Khi cần thiết, phần hướng dẫn áp dụng đưa ra các giải thích rõ hơn về các
quy định và hướng dẫn để thực hiện các quy định đó, cụ thể là:
(1) Giải thích chi tiết hơn về ý nghĩa hoặc chủ ý của các quy định;
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 33
(2) Bao gồm các ví dụ minh họa cách thức mà các quy định có thể được áp
dụng.
Bản thân các hướng dẫn không phải là quy định, tuy vậy hướng dẫn đưa ra
cách thức áp dụng các quy định một cách phù hợp. Hướng dẫn áp dụng có
thể cung cấp thông tin nền tảng để giúp cho việc hiểu các quy định của
chuẩn mực. Khi thích hợp, hướng dẫn áp dụng cũng đưa ra các lưu ý đối
với doanh nghiệp kiểm toán thực hiện kiểm toán trong lĩnh vực công. Các
lưu ý này hỗ trợ việc áp dụng các quy định của Chuẩn mực này, tuy nhiên
không giới hạn hoặc giảm bớt trách nhiệm của doanh nghiệp kiểm toán
trong việc áp dụng và tuân thủ các quy định của Chuẩn mực này.
A9. Phần “Giải thích thuật ngữ” giải thích ý nghĩa của các thuật ngữ khi được
sử dụng trong Chuẩn mực này. Các thuật ngữ được giải thích để giúp hiểu
và áp dụng nhất quán Chuẩn mực này và không thay thế các thuật ngữ
được xây dựng cho các mục đích khác, như trong pháp luật và các quy
định. Danh mục thuật ngữ của các chuẩn mực nghề nghiệp Việt Nam về
kiểm toán, soát xét báo cáo tài chính hoặc dịch vụ đảm bảo khác và dịch vụ
liên quan bao gồm cả các thuật ngữ trong Chuẩn mực này. Danh mục thuật
ngữ cũng giải thích các thuật ngữ khác trong các chuẩn mực quản lý chất
lượng để giúp hiểu và áp dụng các chuẩn mực một cách nhất quán.
Giải thích thuật ngữ
Khiếm khuyết (hướng dẫn đoạn 16(a) Chuẩn mực này)
A10. Doanh nghiệp kiểm toán xác định các khiếm khuyết thông qua đánh giá
các phát hiện. Khiếm khuyết có thể phát sinh từ một phát hiện hoặc kết
hợp nhiều phát hiện.
A11. Khi khiếm khuyết được xác định như là kết quả của việc một rủi ro chất
lượng hoặc sự kết hợp của các rủi ro chất lượng không được xác định
hoặc đánh giá đúng, thì (các) biện pháp để xử lý (các) rủi ro chất lượng đó
cũng có thể không có, hoặc không được thiết kế hoặc không được thực
hiện một cách phù hợp.
A12. Các khía cạnh khác trong hệ thống quản lý chất lượng bao gồm các yêu
cầu trong Chuẩn mực này đề cập đến các vấn đề sau:
(1) Phân công trách nhiệm (theo quy định tại đoạn 20 - 22 Chuẩn mực này);
(2) Quy trình đánh giá rủi ro của doanh nghiệp kiểm toán;
(3) Quy trình giám sát và khắc phục;
(4) Đánh giá hệ thống quản lý chất lượng.
Ví dụ về các khiếm khuyết liên quan đến các khía cạnh khác của hệ
thống quản lý chất lượng
(1) Quy trình đánh giá rủi ro của doanh nghiệp kiểm toán không xác
định được các thông tin chỉ ra sự thay đổi trong đặc điểm và hoàn
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 34
cảnh cụ thể của doanh nghiệp kiểm toán cũng như các hợp đồng
dịch vụ của doanh nghiệp kiểm toán và sự cần thiết phải thiết lập bổ
sung các mục tiêu chất lượng hoặc sửa đổi các rủi ro chất lượng
hoặc các biện pháp xử lý.
(2) Quy trình giám sát và khắc phục của doanh nghiệp kiểm toán không
được thiết kế hoặc thực hiện theo cách mà:
- Cung cấp những thông tin phù hợp, tin cậy và kịp thời về việc
thiết kế, thực hiện và vận hành hệ thống quản lý chất lượng.
- Cho phép doanh nghiệp kiểm toán thực hiện các hành động phù
hợp để xử lý các khiếm khuyết đã được xác định nhằm khắc
phục kịp thời các khiếm khuyết đó.
(3) (Các) cá nhân được phân công trách nhiệm cao nhất và trách nhiệm
giải trình cuối cùng đối với hệ thống quản lý chất lượng không thực
hiện các đánh giá hàng năm đối với hệ thống quản lý chất lượng.
Nhóm thực hiện hợp đồng dịch vụ (hướng dẫn đoạn 16(f) Chuẩn mực này)
A13. Đoạn A15-A26 Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam số 220 cung cấp các
hướng dẫn khi áp dụng thuật ngữ nhóm thực hiện hợp đồng dịch vụ trong
bối cảnh cuộc kiểm toán báo cáo tài chính.
Kiểm tra từ bên ngoài (hướng dẫn đoạn 16(g) Chuẩn mực này)
A14. Trong một số trường hợp, cơ quan giám sát từ bên ngoài có thể thực hiện
các hình thức kiểm tra khác, ví dụ, đối với doanh nghiệp kiểm toán được
lựa chọn, soát xét theo chủ đề tập trung vào các khía cạnh cụ thể của các
hợp đồng kiểm toán hoặc các thông lệ áp dụng ở cấp độ toàn doanh
nghiệp kiểm toán.
Các phát hiện (hướng dẫn đoạn 16(h) Chuẩn mực này)
A15. Như một phần của quá trình tổng hợp các phát hiện từ các hoạt động giám
sát, các cuộc kiểm tra từ bên ngoài và các nguồn liên quan khác, doanh
nghiệp kiểm toán có thể xác định các quan sát khác về hệ thống quản lý
chất lượng của doanh nghiệp kiểm toán, như các kết quả tích cực hoặc các
cơ hội để doanh nghiệp kiểm toán cải tiến hoặc nâng cao hơn nữa hệ
thống quản lý chất lượng. Đoạn A158 Chuẩn mực này giải thích cách thức
doanh nghiệp kiểm toán có thể sử dụng các quan sát khác trong hệ thống
quản lý chất lượng.
A16. Đoạn A148 Chuẩn mực này cung cấp các ví dụ về thông tin từ các nguồn
liên quan khác.
A17. Các hoạt động giám sát bao gồm giám sát ở cấp độ hợp đồng dịch vụ, như
kiểm tra các hợp đồng dịch vụ. Ngoài ra, các cuộc kiểm tra từ bên ngoài
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 35
và các nguồn liên quan khác có thể bao gồm thông tin liên quan đến các
hợp đồng dịch vụ cụ thể. Do đó, thông tin về việc thiết kế, thực hiện và
vận hành hệ thống quản lý chất lượng bao gồm các phát hiện ở cấp độ hợp
đồng dịch vụ có thể chỉ ra những phát hiện liên quan đến hệ thống quản lý
chất lượng.
Doanh nghiệp kiểm toán (hướng dẫn đoạn 16(i) Chuẩn mực này)
A18. Định nghĩa thuật ngữ “doanh nghiệp kiểm toán” đưa ra trong các chuẩn
mực và các quy định về đạo đức nghề nghiệp có liên quan có thể khác với
định nghĩa “doanh nghiệp kiểm toán” được quy định trong Chuẩn mực
này.
Mạng lưới (hướng dẫn đoạn 16(l), 48 Chuẩn mực này)
A19. Mạng lưới và các doanh nghiệp kiểm toán trong mạng lưới có thể được
liên kết theo nhiều cách khác nhau. Ví dụ, trong việc đánh giá hệ thống
quản lý chất lượng:
(1) Mạng lưới có thể thiết lập các yêu cầu đối với doanh nghiệp kiểm toán
liên quan đến hệ thống quản lý chất lượng hoặc cung cấp các dịch vụ mà
doanh nghiệp kiểm toán sử dụng trong hệ thống quản lý chất lượng của
doanh nghiệp kiểm toán hoặc trong việc thực hiện các hợp đồng dịch vụ;
(2) Các doanh nghiệp kiểm toán khác trong mạng lưới có thể cung cấp các
dịch vụ (ví dụ, các nguồn lực) được doanh nghiệp kiểm toán sử dụng
trong hệ thống quản lý chất lượng của doanh nghiệp kiểm toán hoặc
trong việc thực hiện các hợp đồng dịch vụ; hoặc
(3) Các cấu trúc hoặc tổ chức khác trong mạng lưới có thể thiết lập các yêu
cầu đối với doanh nghiệp kiểm toán liên quan đến hệ thống quản lý chất
lượng hoặc cung cấp các dịch vụ.
Cho mục đích của Chuẩn mực này, bất kỳ yêu cầu nào của mạng lưới
hoặc dịch vụ nào của mạng lưới nhận được từ mạng lưới, từ các doanh
nghiệp kiểm toán khác trong cùng mạng lưới hoặc từ những cấu trúc
hoặc tổ chức khác trong mạng lưới thì được xem là “yêu cầu của mạng
lưới hay dịch vụ của mạng lưới.”
Nhân sự (hướng dẫn đoạn 16(n) Chuẩn mực này)
A20. Ngoài nhân sự (là các cá nhân trong doanh nghiệp kiểm toán), doanh
nghiệp kiểm toán có thể sử dụng các cá nhân từ bên ngoài để thực hiện
các hoạt động trong hệ thống quản lý chất lượng hoặc trong việc thực hiện
các hợp đồng dịch vụ. Ví dụ, các cá nhân bên ngoài doanh nghiệp kiểm
toán bao gồm cá nhân từ doanh nghiệp khác trong cùng mạng lưới (ví dụ,
các cá nhân trong trung tâm cung cấp dịch vụ của một doanh nghiệp trong
cùng mạng lưới) hoặc các cá nhân do nhà cung cấp dịch vụ tuyển dụng (ví
dụ, kiểm toán viên đơn vị thành viên từ một doanh nghiệp kiểm toán khác
không thuộc cùng mạng lưới với doanh nghiệp kiểm toán).
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 36
A21. Nhân sự cũng bao gồm thành viên Ban Giám đốc và cán bộ, nhân viên
trong các cấu trúc khác của doanh nghiệp kiểm toán, như trung tâm cung
cấp dịch vụ trong doanh nghiệp kiểm toán.
Chuẩn mực và các quy định về đạo đức nghề nghiệp có liên quan (hướng dẫn
đoạn 16(t), đoạn 29 Chuẩn mực này)
A22. Chuẩn mực và các quy định về đạo đức nghề nghiệp có liên quan được áp
dụng trong bối cảnh của một hệ thống quản lý chất lượng có thể khác
nhau, tùy thuộc vào đặc điểm và hoàn cảnh cụ thể của doanh nghiệp kiểm
toán và các hợp đồng dịch vụ của doanh nghiệp kiểm toán. Thuật ngữ “kế
toán viên, kiểm toán viên chuyên nghiệp” có thể được định nghĩa trong
chuẩn mực và các quy định về đạo đức nghề nghiệp có liên quan. Ví dụ,
Chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp kế toán, kiểm toán Việt Nam (bao gồm
các yêu cầu về tính độc lập) định nghĩa thuật ngữ “kế toán viên, kiểm toán
viên chuyên nghiệp” và giải thích thêm phạm vi của các quy định trong
Chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp kế toán, kiểm toán Việt Nam (bao gồm
các yêu cầu về tính độc lập) áp dụng cho các kế toán viên, kiểm toán viên
hành nghề và doanh nghiệp kiểm toán.
A23. Các đoạn R100.7-100.7A1 của Chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp kế toán,
kiểm toán Việt Nam (bao gồm các yêu cầu về tính độc lập) có đề cập tới
các trường hợp cụ thể khi pháp luật hoặc các quy định ngăn cản kế toán
viên, kiểm toán viên chuyên nghiệp tuân thủ các phần nhất định của
Chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp kế toán, kiểm toán Việt Nam (bao gồm
các yêu cầu về tính độc lập). Chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp kế toán,
kiểm toán Việt Nam (bao gồm các yêu cầu về tính độc lập) cũng thừa
nhận rằng có thể có các điều khoản trong pháp luật hoặc các quy định
khác biệt với, hoặc vượt ra ngoài những quy định được đặt ra trong Chuẩn
mực đạo đức nghề nghiệp kế toán, kiểm toán Việt Nam (bao gồm các yêu
cầu về tính độc lập) và các kế toán viên, kiểm toán viên chuyên nghiệp
cần nhận thức được những khác biệt đó và tuân thủ các quy định nghiêm
ngặt hơn, trừ khi bị cấm theo pháp luật hoặc các quy định.
A24. Có nhiều quy định khác nhau trong chuẩn mực và các quy định về đạo
đức nghề nghiệp có liên quan có thể chỉ áp dụng đối với cá nhân trong
bối cảnh thực hiện các hợp đồng dịch vụ, chứ không áp dụng cho doanh
nghiệp kiểm toán. Ví dụ:
(1) Phần 2 của Chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp kế toán, kiểm toán Việt
Nam (bao gồm các yêu cầu về tính độc lập) áp dụng cho các cá nhân
là kế toán viên, kiểm toán viên hành nghề khi thực hiện các hoạt động
nghề nghiệp theo mối quan hệ của họ với doanh nghiệp kiểm toán,
cho dù là theo hợp đồng, nhân viên hay chủ sở hữu và có thể có liên
quan trong bối cảnh thực hiện các hợp đồng dịch vụ;
(2) Một số yêu cầu nhất định trong Phần 3 và 4 của Chuẩn mực đạo đức
nghề nghiệp kế toán, kiểm toán Việt Nam (bao gồm các yêu cầu về
tính độc lập) cũng áp dụng cho các cá nhân là kế toán viên, kiểm toán
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 37
viên hành nghề khi họ đang thực hiện các hoạt động nghề nghiệp cho
khách hàng.
Việc tuân thủ chuẩn mực và các quy định về đạo đức nghề nghiệp có liên
quan của các cá nhân có thể cần được xử lý thông qua hệ thống quản lý chất
lượng của doanh nghiệp kiểm toán.
Ví dụ về chuẩn mực và các quy định về đạo đức nghề nghiệp có liên quan
chỉ áp dụng cho các cá nhân chứ không áp dụng cho doanh nghiệp kiểm
toán.
Phần 2, đoạn R270.3 của Chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp kế toán, kiểm
toán Việt Nam (bao gồm các yêu cầu về tính độc lập) đề cập đến áp lực
dẫn đến vi phạm các nguyên tắc cơ bản và các yêu cầu rằng một cá nhân
không được:
(1) Cho phép áp lực từ đối tượng khác dẫn đến việc vi phạm các
nguyên tắc cơ bản; hoặc
(2) Gây áp lực lên những cá nhân khác mà kế toán viên, kiểm toán
viên biết, hoặc có lý do để tin rằng, áp lực đó sẽ dẫn đến việc
những cá nhân này vi phạm các nguyên tắc cơ bản.
Ví dụ, trong khi thực hiện một hợp đồng dịch vụ, có thể phát sinh các
trường hợp một cá nhân cho rằng thành viên Ban Giám đốc phụ trách
tổng thể hợp đồng dịch vụ hoặc thành viên cấp cao khác của nhóm thực
hiện hợp đồng dịch vụ đã gây áp lực buộc họ vi phạm các nguyên tắc cơ
bản.
Biện pháp xử lý (hướng dẫn đoạn 16(u) Chuẩn mực này)
A25. Các chính sách được thực hiện thông qua những hành động của nhân sự
và của các cá nhân khác mà hành động của họ chịu sự điều chỉnh của các
chính sách đó (bao gồm các nhóm thực hiện hợp đồng dịch vụ), hoặc
thông qua việc họ không được thực hiện các hành động có thể mâu thuẫn
với chính sách của doanh nghiệp kiểm toán.
A26. Các thủ tục có thể được quy định bắt buộc thông qua những tài liệu chính
thức hoặc cách thức trao đổi khác, hoặc có thể xuất phát từ những hành vi
không bắt buộc nhưng được điều chỉnh bởi văn hóa doanh nghiệp kiểm
toán. Các thủ tục có thể được thực thi thông qua những hành động được
cho phép bởi các ứng dụng công nghệ thông tin hoặc khía cạnh khác của
môi trường công nghệ thông tin của doanh nghiệp kiểm toán.
A27. Nếu doanh nghiệp kiểm toán sử dụng các cá nhân bên ngoài doanh nghiệp
kiểm toán trong hệ thống quản lý chất lượng hoặc để thực hiện các hợp
đồng dịch vụ, thì doanh nghiệp kiểm toán có thể cần thiết kế các chính
sách hoặc thủ tục khác để xử lý các hành động của các cá nhân đó. Đoạn
A24-A26 Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam số 220 hướng dẫn các trường
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 38
hợp doanh nghiệp kiểm toán cần thiết kế các chính sách hoặc thủ tục khác
để xử lý các hành động của các cá nhân bên ngoài doanh nghiệp kiểm
toán trong bối cảnh của cuộc kiểm toán báo cáo tài chính.
Nhà cung cấp dịch vụ (hướng dẫn đoạn 16(v) Chuẩn mực này)
A28. Nhà cung cấp dịch vụ bao gồm các kiểm toán viên đơn vị thành viên từ
những doanh nghiệp kiểm toán khác không phải trong cùng mạng lưới với
doanh nghiệp kiểm toán.
Áp dụng và tuân thủ các quy định có liên quan (hướng dẫn đoạn 17 Chuẩn
mực này)
A29. Ví dụ về trường hợp một yêu cầu của Chuẩn mực này có thể không phù hợp
với doanh nghiệp kiểm toán:
Doanh nghiệp kiểm toán chỉ thực hiện các hợp đồng dịch vụ là các
hợp đồng dịch vụ liên quan. Ví dụ, nếu doanh nghiệp kiểm toán không
bắt buộc phải duy trì tính độc lập đối với các hợp đồng dịch vụ liên
quan, thì những yêu cầu phải có xác nhận bằng văn bản từ tất cả các
nhân sự về việc tuân thủ các yêu cầu về tính độc lập sẽ không phù hợp.
Hệ thống quản lý chất lượng
Thiết kế, thực hiện và vận hành hệ thống quản lý chất lượng (hướng dẫn đoạn 19
Chuẩn mực này)
A30. Quản lý chất lượng không phải là một chức năng riêng biệt của doanh
nghiệp kiểm toán; đó là sự tích hợp một văn hóa thể hiện sự cam kết về
chất lượng với chiến lược, các hoạt động vận hành và các quy trình kinh
doanh của doanh nghiệp kiểm toán. Do đó, việc thiết kế hệ thống quản
lý chất lượng cùng với các hoạt động vận hành và quy trình kinh doanh
của doanh nghiệp kiểm toán theo hình thức tích hợp có thể thúc đẩy một
phương pháp tiếp cận hài hòa để quản lý doanh nghiệp kiểm toán và nâng
cao hiệu quả của việc quản lý chất lượng.
A31. Chất lượng của các xét đoán chuyên môn do doanh nghiệp kiểm toán thực
hiện sẽ được nâng cao khi các cá nhân đưa ra các xét đoán đó có thể hiện
thái độ, ý thức tìm hiểu, bao gồm:
(1) Xem xét nguồn, tính phù hợp và tính đầy đủ của thông tin thu thập
được về hệ thống quản lý chất lượng, bao gồm những thông tin liên
quan đến đặc điểm và hoàn cảnh cụ thể của doanh nghiệp kiểm toán
và hợp đồng dịch vụ của doanh nghiệp kiểm toán;
(2) Cởi mở và cảnh giác đối với sự cần thiết phải thực hiện điều tra sâu
hơn hoặc những hành động khác.
Trách nhiệm (hướng dẫn đoạn 20 - 21, 28(d) Chuẩn mực này)
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 39
A32. Thành phần quản trị và lãnh đạo gồm có một mục tiêu chất lượng là
doanh nghiệp kiểm toán cần có một cơ cấu tổ chức và phân công vai trò,
trách nhiệm, và quyền hạn phù hợp nhằm hỗ trợ việc thiết kế, thực hiện
và vận hành hệ thống quản lý chất lượng của doanh nghiệp kiểm toán.
A33. Mặc dù có sự phân công trách nhiệm liên quan đến hệ thống quản lý chất
lượng theo yêu cầu tại đoạn 20 Chuẩn mực này, doanh nghiệp kiểm toán
vẫn phải chịu trách nhiệm cuối cùng đối với hệ thống quản lý chất lượng
và việc yêu cầu (các) cá nhân chịu trách nhiệm và trách nhiệm giải trình
về vai trò mà họ được phân công. Ví dụ, theo đoạn 53 và 54 Chuẩn mực
này, mặc dù doanh nghiệp kiểm toán phân công việc đánh giá hệ thống
quản lý chất lượng và đưa ra kết luận về việc đánh giá đó cho (các) cá
nhân được phân công trách nhiệm cao nhất và trách nhiệm giải trình cuối
cùng đối với hệ thống quản lý chất lượng, nhưng doanh nghiệp kiểm toán
vẫn phải chịu trách nhiệm đối với đánh giá và kết luận này.
A34. (Các) cá nhân được phân công chịu trách nhiệm cho những vấn đề được
nêu tại đoạn 20 Chuẩn mực này thường là thành viên Ban Giám đốc của
doanh nghiệp kiểm toán để họ có ảnh hưởng và thẩm quyền phù hợp trong
doanh nghiệp kiểm toán theo yêu cầu tại đoạn 21 Chuẩn mực này. Tuy
nhiên, dựa trên cấu trúc pháp lý của doanh nghiệp kiểm toán, có thể có
một số trường hợp (các) cá nhân không phải là thành viên Ban Giám đốc
của doanh nghiệp kiểm toán nhưng vẫn có ảnh hưởng và thẩm quyền phù
hợp trong doanh nghiệp kiểm toán để thực hiện vai trò được phân công
theo các sắp xếp chính thức của doanh nghiệp kiểm toán hoặc mạng lưới
của doanh nghiệp kiểm toán.
A35. Cách thức doanh nghiệp kiểm toán phân công vai trò, trách nhiệm và
quyền hạn trong doanh nghiệp kiểm toán có thể khác nhau, pháp luật và
các quy định có thể đặt ra các yêu cầu cho doanh nghiệp kiểm toán gây
ảnh hưởng đến cơ cấu Ban quản trị và Ban Giám đốc hoặc các trách
nhiệm được phân công cho họ. (Các) cá nhân được phân công chịu trách
nhiệm đối với các vấn đề được quy định tại đoạn 20 Chuẩn mực này có
thể tiếp tục phân công cho các cá nhân khác nhiệm vụ, thủ tục, tác vụ
hoặc yêu cầu thực hiện các hành động để hỗ trợ họ hoàn thành trách
nhiệm của mình. Tuy nhiên, (các) cá nhân được phân công trách nhiệm
đối với các vấn đề quy định tại đoạn 20 Chuẩn mực này vẫn là người chịu
trách nhiệm và giải trình về các trách nhiệm mà họ được phân công.
Ví dụ về khả năng điều chỉnh theo quy mô và sự phức tạp để minh họa cách
thức phân công vai trò và trách nhiệm
(1) Trong một doanh nghiệp kiểm toán ít phức tạp, trách nhiệm cao
nhất và trách nhiệm giải trình cuối cùng về hệ thống quản lý chất
lượng có thể được phân công cho một thành viên Ban Giám đốc duy
nhất chịu trách nhiệm đối với việc giám sát của doanh nghiệp kiểm
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 40
toán. Cá nhân này cũng có thể chịu trách nhiệm về tất cả các khía
cạnh của hệ thống quản lý chất lượng, bao gồm trách nhiệm vận
hành đối với hệ thống quản lý chất lượng, việc tuân thủ các yêu cầu
về tính độc lập và quy trình giám sát và khắc phục.
(2) Trong một doanh nghiệp kiểm toán phức tạp, có thể có nhiều cấp
lãnh đạo phản ánh cơ cấu tổ chức của doanh nghiệp kiểm toán, và
doanh nghiệp kiểm toán có thể có một bộ phận quản trị độc lập có
quyền giám sát không điều hành, có thể gồm các cá nhân bên ngoài
doanh nghiệp kiểm toán. Ngoài ra, doanh nghiệp kiểm toán có thể
phân công trách nhiệm vận hành đối với các khía cạnh cụ thể của hệ
thống quản lý chất lượng ngoài các khía cạnh quy định tại đoạn 20
(c), như trách nhiệm vận hành đối với việc tuân thủ chuẩn mực và
các quy định về đạo đức nghề nghiệp hoặc trách nhiệm vận hành
đối với việc quản lý một mảng dịch vụ.
A36. Việc tuân thủ các yêu cầu về tính độc lập là điều cần thiết đối với các
cuộc kiểm toán, soát xét báo cáo tài chính hoặc các hợp đồng dịch vụ đảm
bảo khác, đồng thời là kỳ vọng của các bên có lợi ích liên quan đối với
báo cáo của doanh nghiệp kiểm toán. (Các) cá nhân được phân công trách
nhiệm vận hành đối với việc tuân thủ các yêu cầu về tính độc lập thường
chịu trách nhiệm giám sát tất cả các vấn đề liên quan đến tính độc lập sao
cho doanh nghiệp kiểm toán có thể thiết kế và thực hiện một phương pháp
tiếp cận nhất quán và vững mạnh trong việc xử lý các yêu cầu về tính độc
lập.
A37. Pháp luật và các quy định hoặc các chuẩn mực nghề nghiệp có thể thiết
lập các yêu cầu bổ sung đối với một cá nhân được phân công trách nhiệm
đối với (các) vấn đề trong đoạn 20 Chuẩn mực này, như các yêu cầu về
cấp phép hành nghề, đào tạo chuyên môn hoặc cập nhật kiến thức.
A38. Kinh nghiệm và kiến thức phù hợp của (các) cá nhân được phân công chịu
trách nhiệm vận hành hệ thống quản lý chất lượng thường bao gồm sự
hiểu biết về các quyết định và hành động mang tính chiến lược của doanh
nghiệp kiểm toán cũng như kinh nghiệm đối với hoạt động kinh doanh
của doanh nghiệp kiểm toán.
Quy trình đánh giá rủi ro của doanh nghiệp kiểm toán (hướng dẫn đoạn 23
Chuẩn mực này)
A39. Đặc điểm và hoàn cảnh cụ thể của doanh nghiệp kiểm toán, bao gồm cả
cấu trúc và tổ chức trong doanh nghiệp kiểm toán có thể ảnh hưởng đến
cách doanh nghiệp kiểm toán thiết kế quy trình đánh giá rủi ro.
Ví dụ về khả năng điều chỉnh theo quy mô và sự phức tạp để minh họa quy
trình đánh giá rủi ro ở các doanh nghiệp kiểm toán có thể khác nhau
(1) Trong một doanh nghiệp kiểm toán ít phức tạp, (các) cá nhân chịu
trách nhiệm vận hành hệ thống quản lý chất lượng có thể có hiểu
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 41
biết đầy đủ về doanh nghiệp kiểm toán cũng như hợp đồng dịch vụ
để tiến hành quy trình đánh giá rủi ro. Ngoài ra, tài liệu, hồ sơ về
mục tiêu chất lượng, rủi ro chất lượng và biện pháp xử lý có thể
không có cùng quy mô như những doanh nghiệp kiểm toán phức tạp
(ví dụ, tất cả nội dung trên đều được thể hiện trong một tài liệu duy
nhất).
(2) Trong một doanh nghiệp kiểm toán phức tạp, có thể có một quy
trình đánh giá rủi ro chính thức, có sự tham gia của nhiều cá nhân
và nhiều hoạt động. Đó có thể là quy trình tập trung (ví dụ, các mục
tiêu chất lượng, rủi ro chất lượng và biện pháp xử lý được thiết lập
tập trung cho tất cả các đơn vị kinh doanh, chức năng và mảng dịch
vụ) hoặc phi tập trung (ví dụ, các mục tiêu chất lượng, rủi ro chất
lượng và biện pháp xử lý được thiết lập ở cấp độ đơn vị kinh doanh,
chức năng hoặc mảng dịch vụ, còn các kết quả đầu ra được kết hợp
ở cấp độ doanh nghiệp kiểm toán). Mạng lưới của doanh nghiệp
kiểm toán cũng có thể cung cấp cho doanh nghiệp kiểm toán các
mục tiêu chất lượng, rủi ro chất lượng và các biện pháp xử lý để đưa
vào hệ thống quản lý chất lượng của doanh nghiệp kiểm toán.
A40. Quy trình thiết lập các mục tiêu chất lượng, xác định và đánh giá rủi ro
chất lượng cũng như thiết kế và thực hiện các biện pháp xử lý là một công
tác lặp đi lặp lại và những yêu cầu của Chuẩn mực này không được chủ
định để giải quyết theo một cách tuyến tính. Ví dụ:
(1) Khi xác định và đánh giá rủi ro chất lượng, doanh nghiệp kiểm toán
có thể xác định rằng cần thiết lập (các) mục tiêu chất lượng bổ sung;
(2) Khi thiết kế và thực hiện các biện pháp xử lý, doanh nghiệp kiểm
toán có thể xác định rằng một rủi ro chất lượng đã không được xác
định và đánh giá.
A41. Các nguồn thông tin cho phép doanh nghiệp kiểm toán thiết lập các mục
tiêu chất lượng, xác định và đánh giá rủi ro chất lượng cũng như thiết kế
và thực hiện các biện pháp xử lý là một bộ phận của thành phần thông tin
và truyền thông của doanh nghiệp kiểm toán, bao gồm:
(1) Kết quả của quy trình giám sát và khắc phục của doanh nghiệp kiểm
toán (xem đoạn 42 và A171 Chuẩn mực này);
(2) Thông tin từ mạng lưới hoặc các nhà cung cấp dịch vụ, bao gồm:
- Thông tin về các yêu cầu của mạng lưới hoặc dịch vụ của mạng
lưới (xem đoạn 48 Chuẩn mực này);
- Thông tin khác từ mạng lưới, bao gồm thông tin về kết quả của
các hoạt động giám sát do mạng lưới thực hiện đối với các doanh
nghiệp mạng lưới (xem đoạn 50 - 51 Chuẩn mực này).
Các thông tin khác, cả thông tin nội bộ hoặc bên ngoài, cũng có thể liên
quan đến quy trình đánh giá rủi ro của doanh nghiệp kiểm toán, như:
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 42
(1) Thông tin liên quan đến các phàn nàn và cáo buộc về việc không
thực hiện công việc theo các chuẩn mực nghề nghiệp, yêu cầu của
pháp luật và các quy định được áp dụng hoặc hành vi không tuân thủ
các chính sách, thủ tục của doanh nghiệp kiểm toán được thiết lập
theo Chuẩn mực này;
(2) Các kết quả kiểm tra từ bên ngoài;
(3) Thông tin từ các cơ quan quản lý về những đơn vị mà doanh nghiệp
kiểm toán cung cấp các hợp đồng dịch vụ, như thông tin từ cơ quan
quản lý chứng khoán về một đơn vị mà doanh nghiệp kiểm toán cung
cấp các hợp đồng dịch vụ (ví dụ, các sai phạm trong báo cáo tài
chính của đơn vị hoặc hành vi không tuân thủ với quy định về chứng
khoán);
(4) Các thay đổi trong hệ thống quản lý chất lượng ảnh hưởng đến các
khía cạnh khác của hệ thống, ví dụ, những thay đổi về nguồn lực của
doanh nghiệp kiểm toán;
(5) Các nguồn bên ngoài khác, như các hành động của cơ quan quản lý
và những vụ kiện đối với doanh nghiệp kiểm toán hoặc những doanh
nghiệp kiểm toán khác có thể làm nổi bật các nội dung mà doanh
nghiệp kiểm toán cần xem xét.
Thiết lập các mục tiêu chất lượng (hướng dẫn đoạn 24 Chuẩn mực này)
A42. Pháp luật, các quy định hoặc các chuẩn mực nghề nghiệp có thể thiết lập
những yêu cầu làm phát sinh mục tiêu chất lượng bổ sung. Ví dụ, pháp
luật và các quy định có thể yêu cầu doanh nghiệp kiểm toán bổ nhiệm
những cá nhân không điều hành vào cơ cấu quản trị của doanh nghiệp
kiểm toán, doanh nghiệp kiểm toán thấy cần thiết phải thiết lập những
mục tiêu chất lượng bổ sung để đáp ứng được những yêu cầu này.
A43. Đặc điểm và hoàn cảnh cụ thể của doanh nghiệp kiểm toán cũng như các
hợp đồng dịch vụ của doanh nghiệp kiểm toán có thể làm cho doanh
nghiệp kiểm toán thấy không cần thiết phải thiết lập các mục tiêu chất
lượng bổ sung.
A44. Doanh nghiệp kiểm toán có thể xây dựng các mục tiêu phụ để nâng cao
việc xác định và đánh giá rủi ro chất lượng, cũng như thiết kế và thực hiện
các biện pháp xử lý.
Xác định và đánh giá các rủi ro chất lượng (hướng dẫn đoạn 25 Chuẩn mực này)
A45. Có thể có các điều kiện, sự kiện, hoàn cảnh, việc thực hiện hay không
thực hiện các hành động khác không được trình bày ở đoạn 25(a) mà có
thể ảnh hưởng bất lợi đến việc đạt được mục tiêu chất lượng.
A46. Một rủi ro sẽ phát sinh từ cách thức và mức độ mà một điều kiện, sự kiện,
hoàn cảnh, việc thực hiện hay không thực hiện hành động có thể ảnh
hưởng bất lợi đến việc đạt được một mục tiêu chất lượng. Không phải tất
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 43
cả các rủi ro đều đáp ứng định nghĩa của rủi ro chất lượng. Xét đoán
chuyên môn giúp doanh nghiệp kiểm toán xác định liệu rủi ro đó có phải
là rủi ro chất lượng hay không, dựa trên xem xét của doanh nghiệp kiểm
toán về việc liệu có khả năng hợp lý xảy ra rủi ro hay không, và khi xét
riêng lẻ hoặc kết hợp với những rủi ro khác có ảnh hưởng bất lợi đến việc
đạt được một hoặc nhiều mục tiêu chất lượng không.
Ví dụ về hiểu biết của doanh nghiệp
kiểm toán về điều kiện, sự kiện,
hoàn cảnh, việc thực hiện hay
không thực hiện các hành động có
thể ảnh hưởng bất lợi đến việc đạt
được các mục tiêu chất lượng
Ví dụ về rủi ro chất lượng có thể
phát sinh
(1) Các quyết định và hành động
mang tính chiến lược và vận
hành, các quy trình kinh
doanh và mô hình kinh doanh
của doanh nghiệp kiểm toán:
Các mục tiêu tài chính tổng
thể của doanh nghiệp kiểm
toán phụ thuộc quá nhiều vào
mức độ mà các dịch vụ do
doanh nghiệp kiểm toán cung
cấp không nằm trong phạm vi
của Chuẩn mực này.
Trong bối cảnh quản trị và lãnh
đạo, điều này có thể làm phát sinh
một số rủi ro chất lượng như:
(1) Các nguồn lực được phân bổ
hoặc chỉ định theo cách thức
ưu tiên các dịch vụ không
thuộc phạm vi của Chuẩn mực
này và có thể ảnh hưởng tiêu
cực đến chất lượng của các
hợp đồng dịch vụ thuộc phạm
vi của Chuẩn mực này.
(2) Các quyết định ưu tiên về tài
chính và vận hành không xem
xét đầy đủ hoặc thích hợp tầm
quan trọng của chất lượng
trong việc thực hiện các hợp
đồng dịch vụ thuộc phạm vi
của Chuẩn mực này.
(2) Các đặc điểm và phong cách
quản lý của lãnh đạo: Doanh
nghiệp kiểm toán là doanh
nghiệp kiểm toán nhỏ với một
vài thành viên Ban Giám đốc
phụ trách tổng thể hợp đồng
dịch vụ chia sẻ thẩm quyền.
Trong bối cảnh quản trị và lãnh
đạo, điều này có thể phát sinh một
số rủi ro chất lượng như sau:
(1) Trách nhiệm của lãnh đạo và
trách nhiệm giải trình về chất
lượng không được xác định và
phân công rõ ràng.
(2) Những hành động và hành vi
của lãnh đạo mà không thúc
đẩy chất lượng không bị đặt
câu hỏi.
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 44
(3) Sự phức tạp và đặc điểm về
hoạt động của doanh nghiệp
kiểm toán: Doanh nghiệp
kiểm toán vừa hoàn thành
việc sáp nhập với doanh
nghiệp kiểm toán khác.
Trong bối cảnh nguồn lực, điều này
có thể phát sinh một số rủi ro chất
lượng như:
(1) Nguồn lực công nghệ hai
doanh nghiệp kiểm toán sáp
nhập sử dụng có thể không
tương thích.
(2) Các nhóm thực hiện hợp đồng
dịch vụ có thể sử dụng các
nguồn lực trí tuệ do một
doanh nghiệp kiểm toán xây
dựng trước khi sáp nhập nay
không còn nhất quán với
phương pháp luận mới đang
được doanh nghiệp kiểm toán
mới được sáp nhập sử dụng.
A47. Với tính chất ngày càng phát triển của hệ thống quản lý chất lượng, các
biện pháp xử lý do doanh nghiệp kiểm toán thiết kế và thực hiện có thể
làm phát sinh các điều kiện, sự kiện, hoàn cảnh, việc thực hiện hay không
thực hiện các hành động dẫn đến rủi ro chất lượng tiếp theo. Ví dụ, doanh
nghiệp kiểm toán có thể triển khai một nguồn lực (ví dụ, nguồn lực công
nghệ) để giải quyết rủi ro chất lượng và rủi ro chất lượng có thể phát sinh
từ việc sử dụng nguồn lực đó.
A48. Mức độ mà rủi ro, khi xét riêng lẻ hoặc kết hợp với các rủi ro khác có thể
ảnh hưởng bất lợi đến việc đạt được (các) mục tiêu chất lượng có thể thay
đổi dựa trên các điều kiện, sự kiện, hoàn cảnh, việc thực hiện hay không
thực hiện các hành động làm phát sinh rủi ro, có tính đến, ví dụ:
(1) Điều kiện, sự kiện, hoàn cảnh, việc thực hiện hay không thực hiện
hành động sẽ ảnh hưởng như thế nào đến việc đạt được mục tiêu chất
lượng.
(2) Mức độ thường xuyên xảy ra điều kiện, sự kiện, hoàn cảnh, việc thực
hiện hay không thực hiện hành động.
(3) Khoảng thời gian sau khi điều kiện, sự kiện, hoàn cảnh, việc thực
hiện hay không thực hiện hành động phát sinh đến khi có ảnh hưởng
kéo dài bao lâu và liệu trong khoảng thời gian đó, doanh nghiệp kiểm
toán có cơ hội nào xử lý để giảm thiểu ảnh hưởng của điều kiện, sự
kiện, hoàn cảnh, việc thực hiện một số hành động hay không thực
hiện một số hành động hay không.
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 45
(4) Điều kiện, sự kiện, hoàn cảnh, việc thực hiện hay không thực hiện
hành động sẽ ảnh hưởng đến việc đạt được mục tiêu chất lượng trong
bao lâu khi nó đã xảy ra.
Việc đánh giá rủi ro chất lượng không nhất thiết phải bao gồm xếp thứ
hạng hoặc chấm điểm số chính thức, mặc dù các doanh nghiệp kiểm toán
không bị cấm sử dụng các phương thức này.
Thiết kế và thực hiện các biện pháp xử lý để giải quyết các rủi ro chất lượng
(hướng dẫn đoạn 16(u), 26 Chuẩn mực này)
A49. Nội dung, lịch trình và phạm vi của các biện pháp xử lý được xác định
dựa trên những lý do cho việc đánh giá rủi ro chất lượng, cụ thể là khả
năng xảy ra rủi ro chất lượng và ảnh hưởng đến việc đạt được một hoặc
nhiều mục tiêu chất lượng đã được cân nhắc.
A50. Các biện pháp xử lý do doanh nghiệp kiểm toán thiết kế và thực hiện có
thể vận hành ở cấp độ doanh nghiệp kiểm toán hoặc cấp độ hợp đồng dịch
vụ hoặc có thể có sự kết hợp giữa các trách nhiệm đối với các hành động
được thực hiện ở cấp độ doanh nghiệp kiểm toán và cấp độ hợp đồng dịch
vụ.
Ví dụ về biện pháp xử lý được doanh nghiệp kiểm toán thiết kế và thực
hiện để vận hành ở cả cấp độ doanh nghiệp kiểm toán và cấp độ hợp
đồng dịch vụ:
Doanh nghiệp kiểm toán thiết lập các chính sách hoặc thủ tục đối với
việc tham khảo ý kiến tư vấn bao gồm việc nhóm thực hiện hợp đồng
dịch vụ phải thực hiện tham khảo ý kiến với ai và các vấn đề cụ thể cần
tham khảo ý kiến tư vấn. Doanh nghiệp kiểm toán chỉ định các cá nhân
có đủ năng lực và kinh nghiệm phù hợp để cung cấp các tư vấn. Nhóm
thực hiện hợp đồng dịch vụ chịu trách nhiệm xác định khi nào các vấn
đề cần tham khảo ý kiến tư vấn phát sinh, thực hiện tham khảo ý kiến tư
vấn và thực hiện các kết luận từ việc tham khảo ý kiến tư vấn theo đoạn
35 Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam số 220.
A51. Việc các chính sách hoặc thủ tục được lập thành văn bản chính thức có thể
cần thiết hơn đối với các doanh nghiệp kiểm toán có nhiều nhân sự hoặc
phân tán về mặt địa lý, để đạt được sự nhất quán trong toàn doanh nghiệp
kiểm toán.
Các thay đổi trong đặc điểm và hoàn cảnh cụ thể của doanh nghiệp kiểm toán
hoặc các hợp đồng dịch vụ (hướng dẫn đoạn 27 Chuẩn mực này)
A52. Ví dụ về khả năng điều chỉnh theo quy mô và sự phức tạp để minh họa
các chính sách hoặc thủ tục xác định thông tin về các thay đổi trong
đặc điểm và hoàn cảnh cụ thể của doanh nghiệp kiểm toán và các hợp đồng
dịch vụ có thể khác nhau
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 46
(1) Trong một doanh nghiệp kiểm toán ít phức tạp, doanh nghiệp kiểm
toán có thể có các chính sách hoặc thủ tục không chính thức để xác
định thông tin về những thay đổi trong đặc điểm và hoàn cảnh cụ
thể của doanh nghiệp kiểm toán hoặc các hợp đồng dịch vụ của
doanh nghiệp kiểm toán, đặc biệt khi (các) cá nhân chịu trách
nhiệm thiết lập các mục tiêu chất lượng, xác định và đánh giá rủi ro
chất lượng cũng như thiết kế và thực hiện các biện pháp xử lý có
thể xác định các thông tin đó trong các hoạt động thông thường của
họ.
(2) Trong một doanh nghiệp kiểm toán phức tạp, doanh nghiệp kiểm
toán có thể cần thiết lập nhiều chính sách hoặc thủ tục chính thức
hơn để xác định và xem xét thông tin về những thay đổi trong đặc
điểm và hoàn cảnh cụ thể của doanh nghiệp kiểm toán. Ví dụ, điều
này có thể bao gồm việc xem xét định kỳ thông tin liên quan đến
đặc điểm và hoàn cảnh cụ thể của doanh nghiệp kiểm toán và các
hợp đồng dịch vụ của doanh nghiệp kiểm toán, bao gồm việc theo
dõi liên tục các xu hướng và sự kiện xảy ra trong môi trường bên
trong và bên ngoài của doanh nghiệp kiểm toán.
A53. Các mục tiêu chất lượng bổ sung có thể cần được thiết lập hoặc các rủi ro
chất lượng và các biện pháp xử lý được bổ sung hoặc sửa đổi, như một
phần của các hành động khắc phục do doanh nghiệp kiểm toán thực hiện
để xử lý các khiếm khuyết đã xác định theo đoạn 42 Chuẩn mực này.
A54. Doanh nghiệp kiểm toán có thể đã thiết lập các mục tiêu chất lượng ngoài
các mục tiêu được quy định cụ thể trong Chuẩn mực này. Doanh nghiệp
kiểm toán cũng có thể xác định các thông tin cho thấy mục tiêu chất lượng
bổ sung mà doanh nghiệp kiểm toán đã thiết lập không còn cần thiết hoặc
cần được sửa đổi.
Quản trị và lãnh đạo
Cam kết đối với chất lượng (hướng dẫn đoạn 28(a) Chuẩn mực này)
A55. Văn hóa nội bộ là một yếu tố quan trọng trong việc ảnh hưởng đến hành vi
của nhân sự của doanh nghiệp kiểm toán. Chuẩn mực và các quy định về
đạo đức nghề nghiệp có liên quan thường thiết lập các nguyên tắc đạo đức
nghề nghiệp và được nêu rõ thêm trong thành phần chuẩn mực và các
quy định về đạo đức nghề nghiệp có liên quan của Chuẩn mực này. Các
giá trị và thái độ nghề nghiệp có thể bao gồm:
(1) Phong cách chuyên nghiệp, ví dụ tính kịp thời, lịch sự, tôn trọng,
trách nhiệm giải trình, phản ứng nhanh và đáng tin cậy;
(2) Cam kết đối với công việc nhóm;
(3) Duy trì tinh thần cởi mở với các ý tưởng mới hoặc các quan điểm
khác biệt trong môi trường chuyên nghiệp;
(4) Đặt mục tiêu hướng tới sự xuất sắc;
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 47
(5) Cam kết để tiến bộ liên tục (ví dụ, đặt kỳ vọng vượt trên các yêu cầu
tối thiểu và chú trọng việc học tập không ngừng nghỉ);
(6) Trách nhiệm xã hội.
A56. Quá trình ra quyết định chiến lược của doanh nghiệp kiểm toán, bao gồm
cả việc thiết lập chiến lược kinh doanh, có thể bao gồm các vấn đề như
quyết định của doanh nghiệp kiểm toán về các vấn đề tài chính và vận
hành, mục tiêu tài chính của doanh nghiệp kiểm toán, cách quản lý nguồn
tài chính, tăng trưởng thị phần của doanh nghiệp kiểm toán, chuyên môn
hóa ngành nghề hoặc cung cấp các dịch vụ mới. Các ưu tiên về tài chính
và vận hành của doanh nghiệp kiểm toán có thể ảnh hưởng trực tiếp hoặc
gián tiếp đến cam kết về chất lượng của doanh nghiệp kiểm toán, ví dụ,
doanh nghiệp kiểm toán có thể có các biện pháp khuyến khích tập trung
vào các ưu tiên về tài chính và vận hành mà các biện pháp đó có thể
không khuyến khích các hành vi thể hiện cam kết về chất lượng.
Lãnh đạo (hướng dẫn đoạn 28(b) và 28(c) Chuẩn mực này)
A57. Các biện pháp xử lý do doanh nghiệp kiểm toán thiết kế và thực hiện để
đảm bảo lãnh đạo chịu trách nhiệm và giải trình về chất lượng bao gồm
các đánh giá thực hiện công việc theo quy định tại đoạn 56 Chuẩn mực này.
A58. Mặc dù lãnh đạo thiết lập quan điểm ở cấp cao nhất thông qua các hành
động và hành vi của mình, nhưng các hành động và việc trao đổi thông tin
rõ ràng, nhất quán và thường xuyên ở tất cả các cấp trong doanh nghiệp
kiểm toán đóng góp chung vào văn hóa của doanh nghiệp kiểm toán và
thể hiện cam kết về chất lượng.
Cơ cấu tổ chức (hướng dẫn đoạn 28(d) Chuẩn mực này)
A59. Cơ cấu tổ chức của doanh nghiệp kiểm toán có thể bao gồm các đơn vị
hoạt động, quy trình vận hành, các bộ phận hoặc vị trí địa lý và các cơ cấu
tổ chức khác. Trong một số trường hợp, doanh nghiệp kiểm toán có thể
tập trung hoặc tập trung hóa các quy trình hoặc hoạt động trong một trung
tâm cung cấp dịch vụ và nhóm thực hiện hợp đồng dịch vụ có thể bao
gồm các nhân sự từ trung tâm cung cấp dịch vụ của doanh nghiệp kiểm
toán, những người thực hiện các công việc cụ thể có tính chất lặp đi lặp lại
hoặc chuyên môn hóa.
Nguồn lực (hướng dẫn đoạn 28(e) Chuẩn mực này)
A60. (Các) cá nhân được phân công trách nhiệm cao nhất và trách nhiệm giải
trình cuối cùng hoặc trách nhiệm vận hành đối với hệ thống quản lý chất
lượng trong hầu hết các trường hợp có khả năng tác động đến nội dung và
phạm vi của các nguồn lực mà doanh nghiệp kiểm toán huy động, phát
triển, sử dụng và duy trì cũng như cách thức phân bổ hoặc phân công các
nguồn lực này, bao gồm cả lịch trình sử dụng nguồn lực.
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 48
A61. Vì nhu cầu nguồn lực có thể thay đổi theo thời gian nên việc dự đoán
trước được tất cả các nhu cầu nguồn lực có thể không khả thi. Việc lập
kế hoạch nguồn lực của doanh nghiệp kiểm toán có thể bao gồm việc xác
định các nguồn lực cần thiết tại thời điểm hiện tại, dự báo nhu cầu nguồn
lực trong tương lai của doanh nghiệp kiểm toán và thiết lập các quy trình
để giải quyết các nhu cầu nguồn lực có thể phát sinh ngoài dự tính.
Chuẩn mực và các quy định về đạo đức nghề nghiệp có liên quan (hướng dẫn
đoạn 16(t), 29 Chuẩn mực này)
A62. Chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp kế toán, kiểm toán Việt Nam (bao gồm
các yêu cầu về tính độc lập) đưa ra các nguyên tắc đạo đức cơ bản thiết
lập chuẩn mực hành vi được mong đợi của kế toán viên, kiểm toán viên
chuyên nghiệp tại Việt Nam. Các nguyên tắc cơ bản là tính chính trực,
tính khách quan, năng lực chuyên môn và tính thận trọng, tính bảo mật
và tư cách nghề nghiệp. Chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp kế toán, kiểm toán
Việt Nam (bao gồm các yêu cầu về tính độc lập) cũng chỉ rõ phương pháp
tiếp cận mà một kế toán viên, kiểm toán viên chuyên nghiệp bắt buộc phải
áp dụng để tuân thủ các nguyên tắc cơ bản này. Ngoài ra, Chuẩn mực đạo
đức nghề nghiệp kế toán, kiểm toán Việt Nam (bao gồm các yêu cầu về
tính độc lập) đề cập đến các chủ đề cụ thể liên quan đến việc tuân thủ các
nguyên tắc cơ bản. Pháp luật hoặc các quy định khác cũng có thể bao gồm
các quy định về các yêu cầu đạo đức nghề nghiệp, bao gồm tính độc lập,
như luật về quyền riêng tư ảnh hưởng đến tính bảo mật của thông tin.
A63. Trong một số trường hợp, các vấn đề doanh nghiệp kiểm toán giải quyết
trong hệ thống quản lý chất lượng của mình có thể cụ thể hơn hoặc bổ
sung so với các quy định của chuẩn mực và các quy định về đạo đức nghề
nghiệp có liên quan.
Ví dụ về các vấn đề mà doanh nghiệp kiểm toán có thể đưa vào hệ thống
quản lý chất lượng của mình, cụ thể hơn hoặc bổ sung so với các quy định
của chuẩn mực và các quy định về đạo đức nghề nghiệp có liên quan
(1) Doanh nghiệp kiểm toán nghiêm cấm việc nhận quà và sự tiếp đãi từ
khách hàng, ngay cả khi giá trị không đáng kể và không gây hậu quả
lớn.
(2) Doanh nghiệp kiểm toán đặt ra thời hạn luân chuyển cho tất cả thành
viên Ban Giám đốc phụ trách tổng thể hợp đồng dịch vụ, bao gồm cả
những người thực hiện các hợp đồng dịch vụ đảm bảo khác hoặc dịch
vụ liên quan và mở rộng thời hạn luân chuyển cho tất cả các thành
viên cấp cao của nhóm thực hiện hợp đồng dịch vụ.
A64. Các thành phần khác của hệ thống quản lý chất lượng có thể ảnh hưởng
hoặc liên quan đến thành phần chuẩn mực và các quy định về đạo đức
nghề nghiệp có liên quan.
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 49
Ví dụ về mối quan hệ giữa thành phần chuẩn mực và các quy định về
đạo đức nghề nghiệp có liên quan và các thành phần khác
(1) Thành phần thông tin và truyền thông có thể quy định việc trao đổi
các vấn đề khác nhau liên quan đến chuẩn mực và các quy định về
đạo đức nghề nghiệp có liên quan, bao gồm:
- Doanh nghiệp kiểm toán trao đổi các yêu cầu về tính độc lập
cho tất cả nhân sự và những đối tượng khác phải tuân thủ
các yêu cầu về tính độc lập.
- Nhân sự và nhóm thực hiện hợp đồng dịch vụ trao đổi thông tin
liên quan cho doanh nghiệp kiểm toán mà không sợ bị trả thù,
như các tình huống có thể tạo ra nguy cơ bị đe dọa đối với tính
độc lập hoặc các vi phạm đối với chuẩn mực và các quy định về
đạo đức nghề nghiệp có liên quan.
(2) Như một phần của thành phần nguồn lực, doanh nghiệp kiểm toán
có thể:
- Phân công các cá nhân quản lý và giám sát việc tuân thủ chuẩn
mực và các quy định về đạo đức nghề nghiệp có liên quan hoặc
cung cấp ý kiến tư vấn về các vấn đề liên quan đến chuẩn mực
và các quy định về đạo đức nghề nghiệp có liên quan.
- Sử dụng các ứng dụng công nghệ thông tin để giám sát việc
tuân thủ chuẩn mực và các quy định về đạo đức nghề nghiệp có
liên quan, bao gồm cả việc ghi lại và lưu trữ thông tin về tính
độc lập.
A65. Chuẩn mực và các quy định về đạo đức nghề nghiệp có liên quan áp dụng
cho những đối tượng khác phụ thuộc vào các quy định của chuẩn mực và
các quy định về đạo đức nghề nghiệp có liên quan và cách thức doanh
nghiệp kiểm toán sử dụng những đối tượng khác trong hệ thống quản lý
chất lượng của mình hoặc trong việc thực hiện các hợp đồng dịch vụ.
Ví dụ về chuẩn mực và các quy định về đạo đức nghề nghiệp có liên quan
áp dụng cho các đối tượng khác
(1) Chuẩn mực và các quy định về đạo đức nghề nghiệp có liên quan có
thể bao gồm các yêu cầu về tính độc lập áp dụng cho các doanh
nghiệp mạng lưới hoặc nhân viên của các doanh nghiệp mạng lưới,
ví dụ, Chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp kế toán, kiểm toán Việt Nam
(bao gồm các yêu cầu về tính độc lập) bao gồm các yêu cầu về tính
độc lập áp dụng cho các doanh nghiệp mạng lưới.
(2) Chuẩn mực và các quy định về đạo đức nghề nghiệp có liên quan có
thể bao gồm định nghĩa về nhóm thực hiện hợp đồng dịch vụ hoặc
khái niệm tương tự khác, và định nghĩa này có thể bao gồm bất kỳ
cá nhân nào thực hiện các thủ tục đảm bảo cho hợp đồng dịch vụ (ví
dụ, kiểm toán viên đơn vị thành viên hoặc nhà cung cấp dịch vụ
được thuê để tham gia kiểm kê thực tế hàng tồn kho tại một địa
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 50
điểm từ xa). Do đó, bất kỳ yêu cầu nào trong chuẩn mực và các quy
định về đạo đức nghề nghiệp có liên quan áp dụng cho nhóm thực
hiện hợp đồng dịch vụ như đã định nghĩa trong chuẩn mực và các
quy định về đạo đức nghề nghiệp có liên quan hoặc khái niệm tương
tự khác, cũng có thể phù hợp với các cá nhân đó.
(3) Nguyên tắc bảo mật có thể áp dụng cho mạng lưới của doanh nghiệp
kiểm toán, các doanh nghiệp khác trong cùng mạng lưới hoặc nhà
cung cấp dịch vụ, khi họ có quyền truy cập vào thông tin khách
hàng mà doanh nghiệp kiểm toán thu thập được.
Các lưu ý khi cung cấp dịch vụ cho đơn vị trong lĩnh vực công
A66. Để đạt được các mục tiêu chất lượng liên quan đến tính độc lập trong
Chuẩn mực này, kiểm toán viên trong lĩnh vực công có thể đáp ứng yêu
cầu về tính độc lập theo quy định của Kiểm toán nhà nước và các biện
pháp bảo đảm độc lập theo quy định của pháp luật.
Chấp nhận, duy trì quan hệ khách hàng và các hợp đồng dịch vụ cụ thể
Đặc điểm và hoàn cảnh cụ thể của hợp đồng dịch vụ, tính chính trực và các giá
trị đạo đức của khách hàng (hướng dẫn đoạn 30(a)(i) Chuẩn mực này)
A67. Thông tin thu thập được về đặc điểm và hoàn cảnh cụ thể của hợp đồng
dịch vụ có thể bao gồm:
(1) Ngành nghề của đơn vị mà hợp đồng dịch vụ được thực hiện và các
yếu tố pháp lý có liên quan;
(2) Đặc điểm của đơn vị, ví dụ, hoạt động, cơ cấu tổ chức, đặc điểm sở
hữu và quản trị, mô hình kinh doanh và cách thức đơn vị huy động vốn;
(3) Đặc điểm của đối tượng dịch vụ đảm bảo và các tiêu chí áp dụng, ví
dụ, trong trường hợp báo cáo tích hợp:
- Đối tượng dịch vụ đảm bảo có thể bao gồm thông tin xã hội, thông
tin về môi trường hoặc sức khỏe và an toàn; và
- Các tiêu chí áp dụng có thể là các thước đo hoạt động được thiết
lập bởi một tổ chức chuyên gia được công nhận.
A68. Thông tin thu thập được dùng để hỗ trợ các xét đoán của doanh nghiệp
kiểm toán về tính chính trực và các giá trị đạo đức của khách hàng có thể
bao gồm tên tuổi và uy tín kinh doanh của các chủ sở hữu chính, các
thành viên chủ chốt của Ban Giám đốc và Ban quản trị khách hàng.
Ví dụ về các yếu tố có thể ảnh hưởng đến nội dung và phạm vi thông tin
thu thập được về tính chính trực và các giá trị đạo đức của khách hàng
(1) Đặc điểm của đơn vị được thực hiện hợp đồng dịch vụ, bao gồm sự
phức tạp về hình thức sở hữu và cơ cấu quản lý.
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 51
(2) Đặc điểm hoạt động của khách hàng, bao gồm các thông lệ kinh
doanh.
(3) Thông tin liên quan đến thái độ của các chủ sở hữu chính, các thành
viên chủ chốt của Ban Giám đốc và Ban quản trị khách hàng đối
với những vấn đề như diễn giải các chuẩn mực kế toán một cách
thiên lệch và môi trường kiểm soát nội bộ;
(4) Liệu khách hàng có quan tâm quá mức đến việc duy trì mức phí
kiểm toán càng thấp càng tốt hay không;
(5) Các dấu hiệu cho thấy khách hàng áp đặt giới hạn đối với phạm vi
công việc của doanh nghiệp kiểm toán;
(6) Các dấu hiệu cho thấy khách hàng có thể tham gia vào hoạt động
rửa tiền hoặc các hoạt động phi pháp khác;
(7) Lý do lựa chọn doanh nghiệp kiểm toán và không tái bổ nhiệm
doanh nghiệp kiểm toán tiền nhiệm;
(8) Tên tuổi và uy tín kinh doanh của các bên liên quan.
A69. Doanh nghiệp kiểm toán có thể thu thập thông tin từ nhiều nguồn bên
trong và bên ngoài, bao gồm:
(1) Thông tin từ các hợp đồng dịch vụ hiện tại hoặc hợp đồng trước đó,
nếu có, hoặc phỏng vấn các nhân sự khác đã thực hiện các hợp đồng
dịch vụ khác cho khách hàng đối với các khách hàng hiện tại.
(2) Phỏng vấn các nhà cung cấp dịch vụ kế toán chuyên nghiệp trước đây
hoặc hiện tại cho khách hàng theo chuẩn mực và các quy đinh về đạo
đức nghề nghiệp có liên quan đối với các khách hàng mới.
(3) Thảo luận với các bên thứ ba khác, như ngân hàng, chuyên gia tư vấn
pháp luật và các công ty thuộc cùng ngành nghề với khách hàng.
(4) Tìm kiếm thông tin cơ bản từ các cơ sở dữ liệu có liên quan (có thể là
tài nguyên trí tuệ). Trong một số trường hợp, doanh nghiệp kiểm toán
có thể sử dụng nhà cung cấp dịch vụ để thực hiện tìm kiếm thông tin
cơ bản về khách hàng.
A70. Thông tin thu thập được trong quy trình chấp nhận và duy trì khách hàng
và hợp đồng dịch vụ của doanh nghiệp kiểm toán thường có thể cũng hữu
ích đối với nhóm thực hiện hợp đồng dịch vụ khi lập kế hoạch và thực
hiện hợp đồng dịch vụ. Các chuẩn mực nghề nghiệp có thể yêu cầu cụ thể
nhóm thực hiện hợp đồng dịch vụ phải thu thập hoặc xem xét các thông
tin đó. Ví dụ, đoạn 23 Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam số 220 yêu cầu
thành viên Ban Giám đốc phụ trách tổng thể cuộc kiểm toán lưu ý thông
tin thu thập được trong quy trình chấp nhận và duy trì khách hàng và hợp
đồng dịch vụ trong việc lập kế hoạch và thực hiện hợp đồng kiểm toán.
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 52
A71. Các chuẩn mực nghề nghiệp hoặc pháp luật và các quy định được áp dụng
có thể bao gồm các quy định cụ thể cần được xử lý trước khi chấp nhận
hoặc duy trì quan hệ khách hàng hoặc hợp đồng dịch vụ cụ thể và cũng có
thể yêu cầu doanh nghiệp kiểm toán tiến hành phỏng vấn doanh nghiệp
kiểm toán đương nhiệm hoặc doanh nghiệp kiểm toán tiền nhiệm khi chấp
nhận hợp đồng dịch vụ. Ví dụ, khi có sự thay đổi kiểm toán viên, đoạn số
12(b) Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam số 300 quy định, trước khi bắt đầu
cuộc kiểm toán năm đầu tiên, kiểm toán viên phải trao đổi với kiểm toán
viên tiền nhiệm, nhằm tuân thủ các quy định về đạo đức nghề nghiệp có
liên quan. Mục 310 và các đoạn R320.4-R320.8 của Chuẩn mực đạo đức
nghề nghiệp kế toán, kiểm toán Việt Nam (bao gồm các yêu cầu về tính
độc lập) cũng bao gồm các yêu cầu về việc xem xét các xung đột về lợi
ích trong việc chấp thuận hoặc duy trì quan hệ khách hàng hoặc hợp đồng
dịch vụ cụ thể và trao đổi với doanh nghiệp kiểm toán đương nhiệm hoặc
tiền nhiệm khi chấp nhận một hợp đồng dịch vụ là hợp đồng kiểm toán
hoặc soát xét báo cáo tài chính.
Khả năng của doanh nghiệp kiểm toán để thực hiện hợp đồng dịch vụ (hướng
dẫn đoạn 30(a)(ii) Chuẩn mực này)
A72. Khả năng của doanh nghiệp kiểm toán để thực hiện hợp đồng dịch vụ theo
các chuẩn mực nghề nghiệp, pháp luật và các quy định được áp dụng có
thể bị ảnh hưởng bởi:
(1) Sự sẵn có của các nguồn lực phù hợp để thực hiện hợp đồng dịch vụ;
(2) Việc được tiếp cận thông tin hoặc những người cung cấp thông tin
cần thiết để thực hiện hợp đồng dịch vụ;
(3) Việc doanh nghiệp kiểm toán và nhóm thực hiện hợp đồng dịch vụ
có khả năng hoàn thành trách nhiệm của mình theo chuẩn mực và
các quy định về đạo đức nghề nghiệp có liên quan hay không.
Ví dụ về các yếu tố mà doanh nghiệp kiểm toán có thể cân nhắc khi xác
định liệu có sẵn các nguồn lực phù hợp để thực hiện hợp đồng dịch vụ
hay không:
(1) Hoàn cảnh cụ thể của hợp đồng dịch vụ và thời hạn báo cáo.
(2) Sự sẵn có của các cá nhân có năng lực và khả năng thích hợp bao
gồm cả việc có đủ thời gian để thực hiện hợp đồng dịch vụ. Điều
này bao gồm việc có:
- Các cá nhân chịu trách nhiệm tổng thể trong việc chỉ đạo và
giám sát hợp đồng dịch vụ;
- Các cá nhân có hiểu biết về ngành nghề hoặc đối tượng dịch vụ
đảm bảo hoặc các tiêu chí được áp dụng trong việc lập thông tin
về đối tượng dịch vụ đảm bảo và kinh nghiệm về quy định pháp
luật hoặc các quy định về báo cáo có liên quan;
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 53
- Các cá nhân thực hiện các thủ tục kiểm toán đối với thông tin
tài chính hoặc báo cáo tài chính của đơn vị thành viên cho mục
đích kiểm toán báo cáo tài chính tập đoàn .
(3) Sự sẵn có của các chuyên gia, nếu cần.
(4) Nếu việc soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ là cần thiết, liệu có
cá nhân đáp ứng các yêu cầu về tư cách hợp lệ theo Chuẩn mực
quản lý chất lượng Việt Nam số 2 hay không.
(5) Nhu cầu về các nguồn lực công nghệ, ví dụ, các ứng dụng công
nghệ thông tin cho phép nhóm thực hiện hợp đồng dịch vụ thực
hiện các thủ tục đối với dữ liệu của đơn vị.
(6) Nhu cầu về các nguồn lực trí tuệ, ví dụ, phương pháp luận, các
hướng dẫn cụ thể về ngành nghề, lĩnh vực hoạt động hoặc vấn đề
có liên quan, hoặc khả năng tiếp cận các nguồn thông tin.
Các ưu tiên về tài chính và vận hành của doanh nghiệp kiểm toán (hướng dẫn
đoạn 30(b) Chuẩn mực này)
A73. Các ưu tiên về tài chính có thể tập trung vào lợi nhuận của doanh nghiệp
kiểm toán và phí thu được đối với việc thực hiện các hợp đồng dịch vụ có
ảnh hưởng đến nguồn lực tài chính của doanh nghiệp kiểm toán. Các ưu
tiên vận hành có thể bao gồm những lĩnh vực trọng tâm chiến lược, như
tăng trưởng của thị phần doanh nghiệp kiểm toán, sự chuyên môn hóa
ngành nghề, lĩnh vực hoặc cung cấp dịch vụ mới. Có thể có những trường
hợp doanh nghiệp kiểm toán hài lòng với mức phí được xác định cho hợp
đồng dịch vụ nhưng lại không thích hợp để chấp nhận hoặc duy trì hợp
đồng dịch vụ hoặc quan hệ khách hàng (ví dụ, khi khách hàng thiếu tính
chính trực và thiếu các giá trị đạo đức).
A74. Có thể có những trường hợp khác khi mức phí được xác định cho hợp
đồng dịch vụ là không đủ dựa trên đặc điểm và các hoàn cảnh cụ thể của
hợp đồng dịch vụ, và điều này có thể giảm khả năng doanh nghiệp kiểm
toán thực hiện hợp đồng dịch vụ theo các chuẩn mực nghề nghiệp, pháp
luật và các quy định được áp dụng. Đoạn 330.3 A2 của Chuẩn mực đạo
đức nghề nghiệp kế toán, kiểm toán Việt Nam (bao gồm các yêu cầu về
tính độc lập) đề cập các mức phí và các loại thù lao khác, bao gồm các
trường hợp có thể tạo ra nguy cơ bị đe dọa đối với việc tuân thủ nguyên
tắc cơ bản về năng lực chuyên môn và tính thận trọng nếu mức phí cho
hợp đồng dịch vụ là quá thấp.
Thực hiện hợp đồng dịch vụ
Trách nhiệm của nhóm thực hiện hợp đồng dịch vụ và việc chỉ đạo, giám sát và
soát xét (hướng dẫn đoạn 31(a) và 31(b) Chuẩn mực này)
A75. Các chuẩn mực nghề nghiệp hoặc pháp luật và các quy định được áp dụng
có thể bao gồm các quy định cụ thể về trách nhiệm tổng thể của thành
viên Ban Giám đốc phụ trách tổng thể hợp đồng dịch vụ. Ví dụ, Chuẩn
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 54
mực kiểm toán Việt Nam số 220 quy định trách nhiệm tổng thể của thành
viên Ban Giám đốc phụ trách tổng thể cuộc kiểm toán trong việc quản lý
và đảm bảo chất lượng của cuộc kiểm toán cũng như tham gia đầy đủ và
thích hợp trong suốt cuộc kiểm toán, bao gồm cả trách nhiệm chỉ đạo và
giám sát thích hợp đối với nhóm kiểm toán và soát xét công việc của họ.
A76. Các ví dụ về việc chỉ đạo, giám sát và soát xét
(1) Việc chỉ đạo và giám sát nhóm thực hiện hợp đồng dịch vụ
có thể bao gồm:
- Theo dõi tiến độ của hợp đồng dịch vụ;
- Xem xét những khía cạnh sau đối với các thành viên của nhóm
thực hiện hợp đồng dịch vụ:
+ Liệu họ có hiểu các hướng dẫn hay không;
+ Liệu công việc có đang được thực hiện theo phương pháp tiếp
cận đã được lập kế hoạch cho hợp đồng dịch vụ không;
- Xử lý các vấn đề phát sinh trong suốt quá trình thực hiện hợp
đồng dịch vụ, xem xét tầm quan trọng và điều chỉnh phương
pháp tiếp cận đã được lập kế hoạch một cách thích hợp;
- Xác định các vấn đề cần được tham khảo ý kiến tư vấn và xem
xét bởi các thành viên nhiều kinh nghiệm trong nhóm thực hiện
hợp đồng dịch vụ trong quá trình thực hiện hợp đồng dịch vụ.
(2) Việc soát xét công việc đã thực hiện có thể bao gồm việc xem xét
liệu:
- Công việc đã được thực hiện theo các chính sách hoặc thủ tục
của doanh nghiệp kiểm toán, các chuẩn mực nghề nghiệp, pháp
luật và các quy định được áp dụng hay chưa;
- Các vấn đề quan trọng đã được nêu ra để xem xét thêm hay chưa;
- Việc tham khảo ý kiến tư vấn đã được tiến hành hợp lý và các
kết luận từ việc tham khảo ý kiến tư vấn đã được ghi chép và
thực hiện hay chưa;
- Có cần thiết phải điều chỉnh nội dung, lịch trình và phạm vi của
các công việc đã được lập kế hoạch hay không;
- Các công việc đã thực hiện có hỗ trợ cho các kết luận đạt được
hay không và đã được ghi chép một cách thích hợp hay chưa;
- Bằng chứng thu thập được đối với hợp đồng dịch vụ đảm bảo đã
đầy đủ và thích hợp để hỗ trợ cho báo cáo của hợp đồng dịch vụ
hay chưa;
- Mục tiêu của các thủ tục thực hiện của hợp đồng dịch vụ đã đạt
được hay chưa.
A77. Trong một số trường hợp, doanh nghiệp kiểm toán có thể sử dụng nhân sự
từ trung tâm cung cấp dịch vụ trong doanh nghiệp kiểm toán hoặc các cá
nhân trong trung tâm cung cấp dịch vụ của doanh nghiệp khác trong cùng
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 55
mạng lưới để thực hiện các thủ tục cho hợp đồng dịch vụ (ví dụ, nhân sự
hoặc các cá nhân khác được bao gồm trong nhóm thực hiện hợp đồng dịch
vụ). Trong trường hợp đó, các chính sách và thủ tục của doanh nghiệp
kiểm toán có thể đề cập cụ thể đến việc chỉ đạo và giám sát các cá nhân và
soát xét công việc của họ như:
(1) Những khía cạnh nào của hợp đồng dịch vụ có thể được phân công
cho các cá nhân trong trung tâm cung cấp dịch vụ;
(2) Thành viên Ban Giám đốc phụ trách tổng thể hợp đồng dịch vụ hoặc
các cá nhân được thành viên Ban Giám đốc phụ trách tổng thể hợp
đồng phân công dự kiến sẽ chỉ đạo, giám sát và soát xét công việc
của các cá nhân trong trung tâm cung cấp dịch vụ như thế nào;
(3) Cách thức trao đổi giữa nhóm thực hiện hợp đồng dịch vụ và các cá
nhân trong trung tâm cung cấp dịch vụ.
Xét đoán chuyên môn và thái độ hoài nghi nghề nghiệp (hướng dẫn đoạn 31(c)
Chuẩn mực này)
A78. Thái độ hoài nghi nghề nghiệp hỗ trợ chất lượng của các xét đoán được
thực hiện đối với hợp đồng dịch vụ đảm bảo, và thông qua những xét đoán
này cũng hỗ trợ hiệu quả tổng thể cho công việc của nhóm thực hiện hợp
đồng dịch vụ khi thực hiện hợp đồng dịch vụ đảm bảo một cách tổng thể.
Các chuẩn mực nghề nghiệp khác có thể đề cập việc thực hiện xét đoán
chuyên môn hoặc thái độ hoài nghi nghề nghiệp ở cấp độ hợp đồng dịch
vụ. Ví dụ, đoạn A35 - A37 Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam số 220 cung
cấp ví dụ về những trở ngại đối với việc thực hiện thái độ hoài nghi nghề
nghiệp ở cấp độ cuộc kiểm toán, sự thiên lệch vô thức của kiểm toán viên
có thể cản trở việc thực hiện thái độ hoài nghi nghề nghiệp và những hành
động mà nhóm thực hiện hợp đồng dịch vụ có thể thực hiện để giảm nhẹ
những trở ngại đó.
Tham khảo ý kiến tư vấn (hướng dẫn đoạn 31(d) Chuẩn mực này)
A79. Tham khảo ý kiến tư vấn thường bao gồm thảo luận với các cá nhân có
cấp bậc chuyên môn phù hợp ở bên trong hoặc bên ngoài doanh nghiệp
kiểm toán, có kiến thức chuyên môn về các vấn đề phức tạp hoặc dễ gây
tranh cãi. Một môi trường mà tầm quan trọng và lợi ích của việc tham
khảo ý kiến vấn được tăng cường và các nhóm thực hiện hợp đồng dịch
vụ được khuyến khích tham khảo ý kiến tư vấn sẽ có thể góp phần hỗ trợ
văn hóa thể hiện cam kết về chất lượng của doanh nghiệp kiểm toán.
A80. Doanh nghiệp kiểm toán có thể quy định các vấn đề phức tạp hoặc dễ gây
tranh cãi cần tham khảo ý kiến tư vấn hoặc nhóm thực hiện hợp đồng dịch
vụ có thể xác định các vấn đề cần tham khảo ý kiến tư vấn. Doanh nghiệp
kiểm toán cũng có thể nêu cụ thể cách thức các kết luận được thống nhất
và thực hiện như thế nào.
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 56
A81. Đoạn 35 Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam số 220 bao gồm các yêu cầu đối
với thành viên Ban Giám đốc phụ trách tổng thể cuộc kiểm toán liên quan
đến việc tham khảo ý kiến tư vấn.
Khác biệt về quan điểm (hướng dẫn đoạn 31(e) Chuẩn mực này)
A82. Doanh nghiệp kiểm toán có thể khuyến khích việc xác định các khác biệt
về quan điểm ngay tại giai đoạn đầu của quá trình thực hiện hợp đồng
dịch vụ, và có thể nêu rõ các bước cần thực hiện để nêu ra và giải quyết
vấn đề, bao gồm cách giải quyết vấn đề và cách thức thực hiện và ghi
chép lại các kết luận liên quan . Trong một số trường hợp, việc giải quyết
sự khác biệt về quan điểm có thể đạt được thông qua tham khảo ý kiến
tư vấn của một người hành nghề hoặc doanh nghiệp kiểm toán khác, hoặc
một tổ chức nghề nghiệp hoặc cơ quan quản lý Nhà nước.
Tài liệu, hồ sơ về hợp đồng dịch vụ (hướng dẫn đoạn 31(f) Chuẩn mực này)
A83. Pháp luật và các quy định hoặc các chuẩn mực nghề nghiệp có thể quy
định thời hạn phải hoàn thiện hồ sơ chính thức về hợp đồng dịch vụ đối
với một số hợp đồng dịch vụ cụ thể. Trường hợp pháp luật và các quy
định không quy định, doanh nghiệp kiểm toán có thể tự quy định thời hạn
đó. Đối với hợp đồng dịch vụ được thực hiện theo Chuẩn mực kiểm toán
Việt Nam hoặc Chuẩn mực Việt Nam về hợp đồng dịch vụ đảm bảo, thời
hạn thích hợp để hoàn thiện hồ sơ chính thức về hợp đồng dịch vụ thường
không quá 60 ngày sau ngày lập báo cáo của hợp đồng dịch vụ.
A84. Việc lưu trữ và duy trì tài liệu, hồ sơ về hợp đồng dịch vụ có thể bao gồm
quản lý việc lưu trữ an toàn, tính toàn vẹn, khả năng truy cập hoặc khả
năng khôi phục tài liệu về dữ liệu cơ sở và công nghệ liên quan. Việc lưu
trữ và duy trì tài liệu, hồ sơ về hợp đồng dịch vụ có thể liên quan đến việc
sử dụng các ứng dụng công nghệ thông tin. Tính toàn vẹn của tài liệu, hồ
sơ về hợp đồng dịch vụ có thể bị tổn hại nếu tài liệu, hồ sơ đó bị thay đổi,
bổ sung hoặc bị xóa mà không được sự cho phép, hoặc nếu tài liệu, hồ sơ
đó bị mất hoặc hư hỏng vĩnh viễn.
A85. Pháp luật và các quy định hoặc các chuẩn mực nghề nghiệp có thể quy
định thời gian lưu trữ tài liệu, hồ sơ về hợp đồng dịch vụ. Trường hợp
không có quy định về thời gian lưu trữ, doanh nghiệp kiểm toán có thể
xem xét đặc điểm của hợp đồng dịch vụ đã thực hiện và hoàn cảnh cụ thể
của doanh nghiệp kiểm toán, bao gồm liệu các tài liệu, hồ sơ có cần thiết
để cung cấp bằng chứng về những vấn đề tiếp tục ảnh hưởng đáng kể đến
các hợp đồng dịch vụ trong tương lai hay không. Trong trường hợp hợp
đồng dịch vụ được thực hiện theo chuẩn mực kiểm toán Việt Nam hoặc
chuẩn mực Việt Nam về hợp đồng dịch vụ đảm bảo và chuẩn mực Việt
Nam về dịch vụ liên quan, thời gian lưu trữ thực hiện theo quy định hiện
hành của pháp luật có liên quan và theo chính sách của doanh nghiệp
kiểm toán.
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 57
Các nguồn lực (hướng dẫn đoạn 32 Chuẩn mực này)
A86. Cho mục đích về thành phần nguồn lực trong Chuẩn mực này, các nguồn
lực bao gồm:
(1) Nguồn nhân lực;
(2) Nguồn lực công nghệ, ví dụ, các ứng dụng công nghệ thông tin;
(3) Nguồn lực trí tuệ, ví dụ, các chính sách hoặc thủ tục bằng văn bản,
phương pháp luận hoặc các hướng dẫn.
Nguồn lực tài chính cũng có liên quan đến hệ thống quản lý chất lượng vì
nguồn lực này là cần thiết để huy động, phát triển và duy trì nguồn nhân
lực, nguồn lực công nghệ và nguồn lực trí tuệ của doanh nghiệp kiểm
toán. Do việc quản lý và phân bổ các nguồn lực tài chính chịu ảnh hưởng
mạnh mẽ của lãnh đạo, nguồn lực tài chính sẽ được đề cập thông qua các
mục tiêu chất lượng của thành phần quản trị và lãnh đạo của hệ thống
quản lý chất lượng, ví dụ đề cập thông qua các ưu tiên về tài chính và vận
hành của doanh nghiệp kiểm toán.
A87. Các nguồn lực có thể là nội bộ của doanh nghiệp kiểm toán hoặc có thể
huy động từ bên ngoài từ mạng lưới của doanh nghiệp kiểm toán, doanh
nghiệp khác trong cùng mạng lưới hoặc nhà cung cấp dịch vụ. Các nguồn
lực có thể được sử dụng để thực hiện các hoạt động trong hệ thống quản
lý chất lượng của doanh nghiệp kiểm toán hoặc trong việc thực hiện các
hợp đồng dịch vụ như một phần của việc vận hành hệ thống quản lý chất
lượng. Trong trường hợp nguồn lực được huy động từ mạng lưới của
doanh nghiệp kiểm toán hoặc doanh nghiệp khác trong cùng mạng lưới,
đoạn 48 - 52 Chuẩn mực này là một phần của các biện pháp xử lý được
doanh nghiệp kiểm toán thiết kế và thực hiện nhằm đạt được các mục tiêu
trong thành phần này.
Nguồn nhân lực
Tuyển dụng, phát triển, giữ nhân sự và năng lực, khả năng của nhân sự (hướng
dẫn đoạn 32(a), 32(d) Chuẩn mực này)
A88. Năng lực là khả năng của cá nhân để thực hiện vai trò của mình và không
bị giới hạn bởi kiến thức về các nguyên tắc, chuẩn mực, khái niệm, thực tế
và thủ tục; là sự tích hợp và áp dụng của năng lực kỹ thuật, kỹ năng nghề
nghiệp và đạo đức nghề nghiệp, các giá trị và thái độ. Năng lực có thể
được phát triển bằng nhiều phương pháp khác nhau, bao gồm bằng cấp
chuyên môn, cập nhật kiến thức thường xuyên, đào tạo, kinh nghiệm làm
việc hoặc sự hướng dẫn của các thành viên có nhiều kinh nghiệm hơn đối
với các thành viên ít kinh nghiệm hơn trong nhóm thực hiện hợp đồng
dịch vụ.
A89. Pháp luật và các quy định hoặc các chuẩn mực nghề nghiệp có thể thiết
lập các yêu cầu liên quan đến năng lực và khả năng, như các yêu cầu đối
với việc cấp giấy phép hành nghề của các thành viên Ban Giám đốc phụ
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 58
trách tổng thể hợp đồng dịch vụ, bao gồm các yêu cầu về bằng cấp chuyên
môn và cập nhật kiến thức thường xuyên.
A90. Ví dụ về các chính sách hoặc thủ tục liên quan đến tuyển dụng, phát
triển và giữ nhân sự
Các chính sách hoặc thủ tục doanh nghiệp kiểm toán thiết kế và thực
hiện liên quan đến tuyển dụng, phát triển và giữ nhân sự có thể đề cập
đến các nội dung:
(1) Tuyển dụng các cá nhân có năng lực hoặc có khả năng phát triển
năng lực thích hợp;
(2) Chương trình đào tạo tập trung vào phát triển năng lực của nhân sự
và cập nhật kiến thức thường xuyên;
(3) Các cơ chế đánh giá được thực hiện theo chu kỳ thích hợp và bao
gồm cả các lĩnh vực chuyên môn và các đo lường hiệu quả công
việc khác;
(4) Các khoản thu nhập, cơ hội thăng tiến và các biện pháp khuyến
khích khác cho toàn bộ nhân sự bao gồm cả các thành viên Ban
Giám đốc phụ trách tổng thể hợp đồng dịch vụ và các cá nhân được
phân công vai trò và trách nhiệm liên quan hệ thống quản lý chất
lượng của doanh nghiệp kiểm toán.
Cam kết của nhân sự đối với chất lượng và trách nhiệm giải trình và sự công
nhận về cam kết đối với chất lượng (hướng dẫn đoạn 32(b) Chuẩn mực này)
A91. Các đánh giá và phản hồi kịp thời giúp hỗ trợ và thúc đẩy việc duy trì phát
triển liên tục năng lực của nhân sự. Doanh nghiệp kiểm toán có thể sử dụng
các phương pháp đánh giá và phản hồi không chính thức, ví dụ trong
trường hợp các doanh nghiệp kiểm toán có ít nhân sự.
A92. Những hành động hoặc hành vi tích cực do nhân sự đã thể hiện có thể
được công nhận thông qua nhiều hình thức khác nhau, như các khoản thu
nhập, cơ hội thăng tiến, hoặc các biện pháp khuyến khích khác. Trong một
số trường hợp, các biện pháp khuyến khích đơn giản hoặc không chính
thức, không dựa trên phần thưởng bằng tiền có thể là phù hợp.
A93. Cách thức để doanh nghiệp kiểm toán quy trách nhiệm cho nhân sự về
hành động hoặc hành vi ảnh hưởng tiêu cực đến chất lượng, như thất bại
trong việc thể hiện cam kết về chất lượng, nâng cao và duy trì năng lực để
thực hiện nhiệm vụ của mình hoặc thực hiện các biện pháp xử lý của
doanh nghiệp kiểm toán như đã thiết kế, có thể tùy thuộc vào bản chất của
hành động hoặc hành vi, bao gồm mức độ nghiêm trọng và tần suất xuất
hiện của hành động hoặc hành vi. Các biện pháp xử lý mà doanh nghiệp
kiểm toán có thể thực hiện khi nhân sự thể hiện các hành động hoặc hành
vi ảnh hưởng tiêu cực đến chất lượng có thể bao gồm:
(1) Đào tạo hoặc các biện pháp phát triển chuyên môn khác;
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 59
(2) Xem xét ảnh hưởng của vấn đề này đối với việc đánh giá nhân sự,
các khoản thu nhập, cơ hội thăng tiến hoặc các biện pháp khuyến
khích khác của những cá nhân liên quan;
(3) Biện pháp kỷ luật, nếu thích hợp.
Các cá nhân huy động từ nguồn bên ngoài (hướng dẫn đoạn 32(c) Chuẩn mực
này)
A94. Các chuẩn mực nghề nghiệp có thể bao gồm trách nhiệm của thành viên
Ban Giám đốc phụ trách tổng thể hợp đồng dịch vụ đối với sự thích hợp
của các nguồn lực. Ví dụ, đoạn 25 Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam số 220
đề cập đến trách nhiệm của thành viên Ban Giám đốc phụ trách tổng thể
cuộc kiểm toán trong việc xác định rằng các nguồn lực đầy đủ và thích
hợp để thực hiện cuộc kiểm toán được phân công hoặc cung cấp kịp thời
cho nhóm kiểm toán theo các chính sách hoặc thủ tục của doanh nghiệp
kiểm toán.
Các thành viên nhóm thực hiện hợp đồng dịch vụ được phân công cho mỗi hợp
đồng dịch vụ (hướng dẫn đoạn 32(d) Chuẩn mực này)
A95. Các thành viên nhóm thực hiện hợp đồng dịch vụ có thể được phân công
cho các hợp đồng dịch vụ bởi:
(1) Doanh nghiệp kiểm toán, bao gồm việc phân công nhân sự từ trung
tâm cung cấp dịch vụ trong doanh nghiệp kiểm toán;
(2) Mạng lưới của doanh nghiệp kiểm toán hoặc doanh nghiệp khác trong
cùng mạng lưới khi doanh nghiệp kiểm toán sử dụng các cá nhân từ
mạng lưới của doanh nghiệp kiểm toán hoặc doanh nghiệp khác trong
cùng mạng lưới để thực hiện các thủ tục cho hợp đồng dịch vụ (ví dụ,
kiểm toán viên đơn vị thành viên hoặc trung tâm cung cấp dịch vụ của
mạng lưới hoặc doanh nghiệp khác trong cùng mạng lưới);
(3) Nhà cung cấp dịch vụ khi doanh nghiệp kiểm toán sử dụng các cá
nhân từ nhà cung cấp dịch vụ để thực hiện các thủ tục cho hợp đồng
dịch vụ (ví dụ, kiểm toán viên đơn vị thành viên từ doanh nghiệp kiểm
toán không thuộc mạng lưới của doanh nghiệp kiểm toán).
A96. Đoạn 26 Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam số 220 đề cập đến trách nhiệm
của thành viên Ban Giám đốc phụ trách tổng thể cuộc kiểm toán trong
việc xác định các thành viên nhóm kiểm toán và bất kỳ chuyên gia bên
ngoài nào của doanh nghiệp kiểm toán và kiểm toán viên nội bộ cung cấp
sự hỗ trợ trực tiếp mà không phải là thành viên nhóm kiểm toán, có năng
lực và khả năng thích hợp, bao gồm có đủ thời gian thực hiện cuộc kiểm
toán. Đoạn 19 Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam số 600 mở rộng cách áp
dụng Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam số 220 liên quan đến kiểm toán báo
cáo tài chính tập đoàn. Các biện pháp xử lý được doanh nghiệp kiểm toán
thiết kế và thực hiện liên quan tới năng lực và khả năng của các thành
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 60
viên nhóm thực hiện hợp đồng dịch vụ được phân công thực hiện hợp
đồng dịch vụ có thể bao gồm các chính sách hoặc thủ tục đề cập đến:
(1) Thông tin mà thành viên Ban Giám đốc phụ trách tổng thể hợp đồng
dịch vụ có thể thu thập được và các yếu tố cần xem xét để xác định
rằng thành viên trong nhóm thực hiện hợp đồng dịch vụ được phân
công tham gia hợp đồng dịch vụ, bao gồm các cá nhân được phân
công bởi mạng lưới của doanh nghiệp kiểm toán, doanh nghiệp khác
trong cùng mạng lưới hoặc nhà cung cấp dịch vụ, có năng lực và khả
năng để thực hiện hợp đồng dịch vụ.
(2) Cách thức có thể giải quyết vấn đề về năng lực và khả năng của
nhóm thực hiện hợp đồng dịch vụ, đặc biệt là các cá nhân được phân
công bởi mạng lưới của doanh nghiệp kiểm toán, doanh nghiệp khác
trong cùng mạng lưới hoặc nhà cung cấp dịch vụ.
A97. Các yêu cầu trong đoạn 48 - 52 Chuẩn mực này cũng áp dụng khi doanh
nghiệp kiểm toán sử dụng các cá nhân trong mạng lưới của doanh nghiệp
kiểm toán hoặc doanh nghiệp khác trong cùng mạng lưới cho hợp đồng
dịch vụ, bao gồm kiểm toán viên đơn vị thành viên (ví dụ, xem đoạn
A179 Chuẩn mực này).
Nguồn lực công nghệ (hướng dẫn đoạn 32(f) Chuẩn mực này)
A98. Các nguồn lực công nghệ, thường là các ứng dụng công nghệ thông tin, là
một phần của môi trường công nghệ thông tin của doanh nghiệp kiểm
toán. Môi trường công nghệ thông tin của doanh nghiệp kiểm toán cũng
bao gồm hạ tầng công nghệ thông tin, các quy trình công nghệ thông tin
và nguồn nhân lực tham gia vào các quy trình đó:
(1) Ứng dụng công nghệ thông tin là một chương trình hoặc tập hợp các
chương trình được thiết kế để thực hiện một chức năng cụ thể trực
tiếp cho người dùng, hoặc trong một số trường hợp, cho một chương
trình ứng dụng khác;
(2) Hạ tầng công nghệ thông tin bao gồm mạng lưới công nghệ thông
tin, hệ thống vận hành, cơ sở dữ liệu, và phần cứng và phần mềm liên
quan;
(3) Các quy trình công nghệ thông tin là các quy trình của doanh nghiệp
kiểm toán để quản lý truy cập vào môi trường công nghệ thông tin,
quản lý các thay đổi của chương trình hoặc các thay đổi đối với môi
trường công nghệ thông tin và quản lý các vận hành công nghệ thông
tin, bao gồm giám sát môi trường công nghệ thông tin.
A99. Nguồn lực công nghệ có thể phục vụ nhiều mục đích trong doanh nghiệp
kiểm toán và một số mục đích có thể không liên quan đến hệ thống quản
lý chất lượng. Nguồn lực công nghệ phù hợp cho các mục đích của Chuẩn
mực này là:
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 61
(1) Nguồn lực công nghệ được sử dụng trực tiếp để thiết kế, thực hiện
hoặc vận hành hệ thống quản lý chất lượng của doanh nghiệp kiểm
toán;
(2) Nguồn lực công nghệ được các nhóm thực hiện hợp đồng dịch vụ
trực tiếp sử dụng khi thực hiện hợp đồng dịch vụ;
(3) Nguồn lực công nghệ được coi là cần thiết để các nguồn lực nêu trên
hoạt động hiệu quả, như đối với ứng dụng công nghệ thông tin là hạ
tầng và các quy trình công nghệ thông tin hỗ trợ ứng dụng đó.
Các ví dụ về khả năng điều chỉnh theo quy mô và sự phức tạp để minh
họa các nguồn lực công nghệ phù hợp cho các mục đích của Chuẩn mực
này có thể khác nhau như thế nào
(1) Trong một doanh nghiệp kiểm toán ít phức tạp, các nguồn lực công
nghệ có thể bao gồm ứng dụng công nghệ thông tin thương mại mà
nhóm thực hiện hợp đồng dịch vụ sử dụng được mua từ nhà cung
cấp dịch vụ. Các quy trình công nghệ thông tin hỗ trợ cho các hoạt
động của ứng dụng công nghệ thông tin cũng có thể được coi là
nguồn lực công nghệ, mặc dù các quy trình này có thể đơn giản (ví
dụ, các quy trình phê duyệt truy cập vào ứng dụng công nghệ thông
tin và xử lý các bản cập nhật cho ứng dụng công nghệ thông tin);
(2) Trong một doanh nghiệp kiểm toán phức tạp, các nguồn lực công
nghệ có thể phức tạp hơn và có thể bao gồm:
- Nhiều ứng dụng công nghệ thông tin, bao gồm các ứng dụng
được phát triển tùy chỉnh hoặc các ứng dụng được phát triển
bởi mạng lưới của doanh nghiệp kiểm toán, như:
• Các ứng dụng công nghệ thông tin mà nhóm thực hiện hợp
đồng dịch vụ sử dụng (ví dụ, phần mềm hợp đồng dịch vụ
và công cụ kiểm toán tự động);
• Các ứng dụng công nghệ thông tin được doanh nghiệp kiểm
toán phát triển và sử dụng để quản lý các khía cạnh của hệ
thống quản lý chất lượng (ví dụ, các ứng dụng công nghệ
thông tin để giám sát tính độc lập hoặc phân công nhân sự
tham gia hợp đồng dịch vụ);
- Các quy trình công nghệ thông tin hỗ trợ hoạt động của các
ứng dụng công nghệ thông tin, bao gồm các cá nhân chịu trách
nhiệm quản lý hạ tầng công nghệ thông tin và các quy trình
công nghệ thông tin và các quy trình của doanh nghiệp kiểm
toán để quản lý các thay đổi chương trình đối với ứng dụng
công nghệ thông tin.
A100. Doanh nghiệp kiểm toán có thể xem xét các vấn đề sau trong việc thu
thập, phát triển, thực hiện và duy trì một ứng dụng công nghệ thông tin:
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 62
(1) Các đầu vào dữ liệu là đầy đủ và thích hợp;
(2) Tính bảo mật của dữ liệu được duy trì;
(3) Ứng dụng công nghệ thông tin hoạt động như thiết kế và đạt được
mục đích dự kiến;
(4) Đầu ra của ứng dụng công nghệ thông tin phù hợp với mục đích
sử dụng;
(5) Các kiểm soát chung về công nghệ thông tin cần thiết là phù hợp
để hỗ trợ cho ứng dụng thông tin hoạt động liên tục đúng theo
thiết kế;
(6) Sự cần thiết của các kỹ năng chuyên môn để sử dụng ứng dụng
công nghệ thông tin một cách hiệu quả, bao gồm đào tạo các cá
nhân sẽ sử dụng ứng dụng công nghệ thông tin;
(7) Sự cần thiết phát triển các thủ tục để thiết lập cách thức vận hành
các ứng dụng công nghệ thông tin.
A101. Doanh nghiệp kiểm toán có thể cấm cụ thể việc sử dụng các ứng dụng
công nghệ thông tin hoặc các tính năng của các ứng dụng công nghệ
thông tin cho tới khi các ứng dụng hoặc tính năng này được xác định
là hoạt động phù hợp và được doanh nghiệp kiểm toán phê duyệt để
sử dụng. Hoặc doanh nghiệp kiểm toán cũng có thể thiết lập các chính
sách hoặc thủ tục để xử lý các trường hợp khi nhóm thực hiện hợp
đồng dịch vụ sử dụng một ứng dụng công nghệ thông tin chưa được
doanh nghiệp kiểm toán phê duyệt. Các chính sách hoặc thủ tục này
có thể yêu cầu nhóm thực hiện hợp đồng dịch vụ đánh giá việc sử
dụng ứng dụng công nghệ thông tin là phù hợp trước khi thực sự sử
dụng ứng dụng này cho hợp đồng dịch vụ, thông qua việc xem xét các
vấn đề nêu tại đoạn A100 Chuẩn mực này. Đoạn 25 - 28 Chuẩn mực
kiểm toán Việt Nam số 220 đề cập đến trách nhiệm của thành viên
Ban Giám đốc phụ trách tổng thể cuộc kiểm toán đối với nguồn lực
thực hiện cuộc kiểm toán.
Nguồn lực trí tuệ (hướng dẫn đoạn 32(g) Chuẩn mực này)
A102. Các nguồn lực trí tuệ bao gồm các thông tin mà doanh nghiệp kiểm
toán sử dụng để có thể vận hành hệ thống quản lý chất lượng và đảm
bảo sự nhất quán trong việc thực hiện các hợp đồng dịch vụ.
Ví dụ về nguồn lực trí tuệ
Các chính sách và quy trình bằng văn bản, phương pháp luận, hướng
dẫn riêng cho từng ngành nghề hoặc các vấn đề cụ thể, các hướng dẫn
kế toán, các tài liệu đã được chuẩn hóa hoặc quyền truy cập vào các
nguồn thông tin (ví dụ, đăng ký trang thông tin điện tử cung cấp các
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 63
thông tin chuyên sâu về các đơn vị hoặc các thông tin khác thường
được sử dụng trong việc thực hiện hợp đồng dịch vụ).
A103. Nguồn lực trí tuệ có thể được cung cấp thông qua các nguồn lực công
nghệ, ví dụ, phương pháp luận của doanh nghiệp kiểm toán có thể đã
được tích hợp vào ứng dụng công nghệ thông tin dùng trong lập kế
hoạch và thực hiện hợp đồng dịch vụ.
Sử dụng nguồn lực công nghệ và nguồn lực trí tuệ (hướng dẫn đoạn 32(f) - 32(g)
Chuẩn mực này)
A104. Doanh nghiệp kiểm toán có thể thiết lập các chính sách và các thủ tục
liên quan đến việc sử dụng nguồn lực công nghệ và nguồn lực trí tuệ
của doanh nghiệp kiểm toán. Các chính sách và thủ tục đó có thể:
(1) Yêu cầu việc sử dụng các ứng dụng công nghệ thông tin hoặc
nguồn lực trí tuệ nhất định trong việc thực hiện hợp đồng dịch vụ
hoặc liên quan đến các khía cạnh khác của hợp đồng dịch vụ, như
lưu trữ hồ sơ hợp đồng dịch vụ;
(2) Quy định cụ thể các bằng cấp hoặc kinh nghiệm mà các cá nhân
cần có để sử dụng nguồn lực, bao gồm sự cần thiết của chuyên
gia, hay đào tạo, ví dụ, doanh nghiệp kiểm toán có thể chỉ rõ
bằng cấp hoặc chuyên môn cần thiết để sử dụng một ứng dụng
công nghệ thông tin để phân tích dữ liệu, cụ thể là các kỹ năng
chuyên môn có thể cần thiết để giải thích được các kết quả phân
tích;
(3) Quy định cụ thể trách nhiệm của thành viên Ban Giám đốc phụ
trách tổng thể hợp đồng dịch vụ liên quan đến việc sử dụng
nguồn lực công nghệ và nguồn lực trí tuệ;
(4) Thiết lập cách sử dụng các nguồn lực công nghệ và nguồn lực trí
tuệ , bao gồm cách thức các cá nhân sẽ tương tác với một ứng
dụng công nghệ thông tin hoặc cách áp dụng nguồn lực trí tuệ, và
sự sẵn có của các hỗ trợ hoặc trợ giúp trong việc sử dụng nguồn
lực công nghệ và nguồn lực trí tuệ.
Các nhà cung cấp dịch vụ (hướng dẫn đoạn 16(v), 32(h) Chuẩn mực này)
A105. Trong một số trường hợp, cụ thể là trường hợp doanh nghiệp kiểm
toán không có đủ các nguồn lực nội bộ phù hợp, doanh nghiệp kiểm
toán có thể sử dụng các nguồn lực được cung cấp bởi một nhà cung
cấp dịch vụ. Mặc dù một doanh nghiệp kiểm toán có thể sử dụng các
nguồn lực từ một nhà cung cấp dịch vụ, doanh nghiệp kiểm toán vẫn
phải chịu trách nhiệm về hệ thống quản lý chất lượng của mình.
Các ví dụ về các nguồn lực từ nhà cung cấp dịch vụ
(1) Các cá nhân tham gia thực hiện các hoạt động giám sát hoặc soát
xét chất lượng hợp đồng dịch vụ của doanh nghiệp kiểm toán,
hoặc cung cấp ý kiến tư vấn về các vấn đề chuyên môn;
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 64
(2) Một ứng dụng công nghệ thông tin thương mại sử dụng để thực
hiện các hợp đồng kiểm toán;
(3) Các cá nhân thực hiện các thủ tục cho hợp đồng dịch vụ của
doanh nghiệp kiểm toán, ví dụ, kiểm toán viên đơn vị thành viên
từ các doanh nghiệp kiểm toán khác không trong cùng mạng lưới,
hoặc các cá nhân được thuê để tham gia kiểm kê thực tế hàng tồn
kho tại một địa điểm từ xa;
(4) Chuyên gia bên ngoài của doanh nghiệp kiểm toán được doanh
nghiệp kiểm toán sử dụng để hỗ trợ nhóm kiểm toán trong việc
thu thập bằng chứng kiểm toán.
A106. Khi xác định và đánh giá các rủi ro chất lượng, doanh nghiệp kiểm
toán được yêu cầu phải tìm hiểu về các điều kiện, sự kiện, hoàn cảnh,
việc thực hiện hay không thực hiện các hành động có thể ảnh hưởng
bất lợi đến các việc đạt được các mục tiêu chất lượng, mà bao gồm các
điều kiện, sự kiện, hoàn cảnh, việc thực hiện hay không thực hiện các
hành động liên quan đến các nhà cung cấp dịch vụ. Khi làm như vậy,
doanh nghiệp kiểm toán có thể xem xét đặc điểm của các nguồn lực
do nhà cung cấp dịch vụ cung cấp, cách thức và mức độ doanh nghiệp
kiểm toán sử dụng các nguồn lực này, và các đặc điểm chung của các
nhà cung cấp dịch vụ mà doanh nghiệp kiểm toán sử dụng (ví dụ, các
loại doanh nghiệp cung cấp dịch vụ chuyên nghiệp khác nhau được sử
dụng) để xác định và đánh giá rủi ro chất lượng liên quan đến việc sử
dụng các nguồn lực này.
A107. Khi xác định liệu nguồn lực từ nhà cung cấp dịch vụ có thích hợp để
sử dụng trong hệ thống quản lý chất lượng của doanh nghiệp kiểm
toán hoặc trong việc thực hiện các hợp đồng dịch vụ hay không, doanh
nghiệp kiểm toán có thể tìm hiểu về nhà cung cấp dịch vụ và nguồn
lực mà họ cung cấp từ một số nguồn. Các vấn đề mà doanh nghiệp
kiểm toán có thể xem xét bao gồm:
(1) Mục tiêu chất lượng và rủi ro chất lượng có liên quan. Ví dụ,
trong trường hợp phương pháp luận từ nhà cung cấp dịch vụ, có
thể có rủi ro chất lượng liên quan đến mục tiêu chất lượng trong
đoạn 32(g) Chuẩn mực này, như rủi ro chất lượng do nhà cung
cấp dịch vụ không cập nhật phương pháp luận để phản ánh
những thay đổi trong các chuẩn mực nghề nghiệp, pháp luật và
các quy định được áp dụng;
(2) Bản chất và phạm vi của các nguồn lực và các điều kiện của dịch
vụ (ví dụ, liên quan đến một ứng dụng công nghệ thông tin, tần
suất cung cấp các cập nhật sẽ được thực hiện, các giới hạn trong
việc sử dụng ứng dụng công nghệ thông tin và cách nhà cung cấp
dịch vụ xử lý tính bảo mật của dữ liệu);
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 65
(3) Mức độ sử dụng nguồn lực trong toàn doanh nghiệp kiểm toán,
doanh nghiệp kiểm toán sẽ sử dụng nguồn lực như thế nào và liệu
có phù hợp với mục đích đó hay không;
(4) Mức độ tùy chỉnh của nguồn lực theo doanh nghiệp kiểm toán;
(5) Kinh nghiệm trước đây khi sử dụng nhà cung cấp dịch vụ của
doanh nghiệp kiểm toán;
(6) Kinh nghiệm trong ngành nghề và danh tiếng trên thị trường của
nhà cung cấp dịch vụ.
A108. Doanh nghiệp kiểm toán có thể có trách nhiệm thực hiện thêm các
hành động bổ sung khi sử dụng nguồn lực từ nhà cung cấp dịch vụ để
nguồn lực hoạt động hiệu quả. Ví dụ, doanh nghiệp kiểm toán có thể
cần trao đổi thông tin cho nhà cung cấp dịch vụ để nguồn lực hoạt
động hiệu quả, hoặc liên quan đến ứng dụng công nghệ thông tin,
doanh nghiệp kiểm toán có thể cần có sẵn cơ sở hạ tầng công nghệ
thông tin và quy trình công nghệ thông tin hỗ trợ.
Thông tin và truyền thông (hướng dẫn đoạn 33 Chuẩn mực này)
A109. Thu thập, tạo ra hoặc trao đổi thông tin nói chung là một quá trình liên
tục có sự tham gia của tất cả nhân sự và bao gồm việc phổ biến thông
tin trong doanh nghiệp kiểm toán và ra bên ngoài. Thông tin và truyền
thông lan tỏa đến tất cả các thành phần của hệ thống quản lý chất lượng.
Hệ thống thông tin của doanh nghiệp kiểm toán (hướng dẫn đoạn 33(a) Chuẩn
mực này)
A110. Thông tin đáng tin cậy và phù hợp bao gồm các thông tin chính xác,
đầy đủ, kịp thời và hợp lệ để cho phép hệ thống quản lý chất lượng
của doanh nghiệp kiểm toán hoạt động đúng và hỗ trợ các quyết định
liên quan đến hệ thống quản lý chất lượng.
A111. Hệ thống thông tin có thể bao gồm việc sử dụng các yếu tố thủ công
hoặc công nghệ thông tin, các yếu tố này ảnh hưởng đến cách thức mà
thông tin được xác định, thu thập, xử lý, duy trì và trao đổi. Các thủ
tục xác định, thu thập, xử lý, duy trì và trao đổi thông tin có thể được
thực thi thông qua các ứng dụng công nghệ thông tin và trong một số
trường hợp có thể được gắn trong các biện pháp xử lý của doanh
nghiệp kiểm toán đối với các thành phần khác. Ngoài ra, các bản ghi
kỹ thuật số có thể thay thế hoặc bổ sung cho các bản ghi vật lý.
Ví dụ về khả năng điều chỉnh theo quy mô và sự phức tạp để minh
họa cách hệ thống thông tin có thể được thiết kế trong một doanh
nghiệp kiểm toán ít phức tạp
Các doanh nghiệp kiểm toán ít phức tạp với ít nhân sự và có sự tham
gia trực tiếp của lãnh đạo có thể không cần các chính sách và thủ tục
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 66
nghiêm ngặt quy định cách xác định, thu thập, xử lý và duy trì thông
tin.
Trao đổi trong doanh nghiệp kiểm toán (hướng dẫn đoạn 33(b), 33(c) Chuẩn
mực này)
A112. Doanh nghiệp kiểm toán có thể ghi nhận và củng cố trách nhiệm của
nhân sự và nhóm thực hiện hợp đồng dịch vụ trong việc trao đổi thông
tin trong doanh nghiệp kiểm toán và cá nhân khác bằng cách thiết lập
các kênh trao đổi để tạo điều kiện trao đổi thông tin trong toàn doanh
nghiệp.
Ví dụ về trao đổi giữa doanh nghiệp kiểm toán, nhân sự và các nhóm
thực hiện hợp đồng dịch vụ
(1) Doanh nghiệp kiểm toán trao đổi trách nhiệm thực hiện các biện
pháp xử lý của doanh nghiệp kiểm toán với nhân sự và nhóm
thực hiện hợp đồng dịch vụ.
(2) Doanh nghiệp kiểm toán trao đổi những thay đổi đối với hệ
thống quản lý chất lượng cho nhân sự và nhóm thực hiện hợp
đồng dịch vụ, trong phạm vi những thay đổi đó có liên quan đến
trách nhiệm của họ và hỗ trợ nhân sự và nhóm thực hiện hợp
đồng dịch vụ thực hiện hành động kịp thời và thích hợp phù hợp
với trách nhiệm của họ.
(3) Doanh nghiệp kiểm toán trao đổi thông tin thu thập được trong
quy trình chấp nhận và duy trì khách hàng và hợp đồng dịch vụ
liên quan đến nhóm thực hiện hợp đồng dịch vụ khi lập kế
hoạch và thực hiện hợp đồng dịch vụ.
(4) Các nhóm thực hiện hợp đồng dịch vụ trao đổi với doanh nghiệp
kiểm toán các thông tin gồm:
- Thông tin về khách hàng thu thập được trong quá trình
thực hiện hợp đồng dịch vụ có thể khiến doanh nghiệp
kiểm toán từ chối quan hệ khách hàng hoặc hợp đồng dịch
vụ cụ thể nếu thông tin đó được biết trước khi chấp nhận
hoặc duy trì quan hệ khách hàng hoặc hợp đồng dịch vụ cụ
thể.
- Thông tin về việc vận hành các biện pháp xử lý của doanh
nghiệp kiểm toán (ví dụ, lo ngại về các quy trình phân công
nhân sự tham gia các hợp đồng dịch vụ của doanh nghiệp
kiểm toán), trong một số trường hợp, có thể chỉ ra khiếm
khuyết trong hệ thống quản lý chất lượng của doanh nghiệp
kiểm toán.
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 67
(5) Nhóm thực hiện hợp đồng dịch vụ trao đổi các thông tin với
người soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ hoặc các cá nhân
cung cấp tư vấn.
(6) Nhóm kiểm toán tập đoàn trao đổi vác các vấn đề với kiểm toán
viên đơn vị thành viên theo các chính sách và thủ tục của doanh
nghiệp kiểm toán, bao gồm các vấn đề liên quan đến quản lý
chất lượng ở cấp độ hợp đồng dịch vụ.
(7) (Các) cá nhân được phân công trách nhiệm vận hành về việc
tuân thủ các yêu cầu về tính độc lập trao đổi với nhân sự liên
quan và các nhóm thực hiện hợp đồng dịch vụ những thay đổi
trong các yêu cầu về tính độc lập và các chính sách hoặc thủ tục
của doanh nghiệp kiểm toán để xử lý những thay đổi đó.
Trao đổi với các đối tượng bên ngoài
Trao đổi trong mạng lưới của doanh nghiệp kiểm toán hoặc với nhà cung cấp
dịch vụ (hướng dẫn đoạn 33(d)(i) Chuẩn mực này)
A113. Bên cạnh việc doanh nghiệp kiểm toán trao đổi thông tin trong mạng lưới
của doanh nghiệp kiểm toán hoặc với nhà cung cấp dịch vụ, doanh
nghiệp kiểm toán có thể cần thu thập thông tin từ mạng lưới, một doanh
nghiệp mạng lưới hoặc nhà cung cấp dịch vụ nhằm hỗ trợ doanh nghiệp
kiểm toán trong việc thiết kế, thực hiện và vận hành hệ thống quản lý
chất lượng.
Ví dụ về thông tin doanh nghiệp kiểm toán thu thập được từ trong mạng
lưới của doanh nghiệp kiểm toán
Doanh nghiệp kiểm toán thu thập thông tin từ mạng lưới hoặc các doanh
nghiệp khác trong cùng mạng lưới về khách hàng của các doanh nghiệp
khác trong cùng mạng lưới, khi có các yêu cầu về tính độc lập ảnh
hưởng đến doanh nghiệp kiểm toán.
Trao đổi với đối tượng khác bên ngoài doanh nghiệp kiểm toán (hướng dẫn đoạn
33(d)(ii) Chuẩn mực này)
A114. Ví dụ khi pháp luật và các quy định hoặc chuẩn mực nghề nghiệp có
thể yêu cầu doanh nghiệp kiểm toán phải trao đổi thông tin với các đối
tượng bên ngoài
(1) Doanh nghiệp kiểm toán nhận biết được việc khách hàng không
tuân thủ pháp luật và các quy định; chuẩn mực và các quy định
về đạo đức nghề nghiệp có liên quan yêu cầu doanh nghiệp kiểm
toán phải báo cáo hành vi không tuân thủ pháp luật và các quy
định cho một cơ quan có thẩm quyền thích hợp bên ngoài đơn vị
khách hàng, hoặc xem xét liệu việc báo cáo đó có phải là một
hành động phù hợp trong hoàn cảnh đó không.
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 68
(2) Pháp luật hoặc các quy định yêu cầu doanh nghiệp kiểm toán
phải công bố báo cáo minh bạch và chỉ định nội dung của thông
tin được yêu cầu đưa vào báo cáo minh bạch.
(3) Các quy định hoặc pháp luật về chứng khoán yêu cầu doanh
nghiệp kiểm toán phải trao đổi một số vấn đề nhất định với Ban
quản trị.
A115. Trong một số trường hợp, pháp luật hoặc các quy định có thể ngăn cản
doanh nghiệp kiểm toán trao đổi thông tin liên quan đến hệ thống quản lý
chất lượng của mình ra bên ngoài.
Ví dụ về việc doanh nghiệp kiểm toán có thể bị ngăn cản trao đổi thông
tin ra bên ngoài
(1) Pháp luật hoặc các quy định về quyền riêng tư hoặc bí mật nghiêm
cấm tiết lộ một số thông tin.
(2) Pháp luật, các quy định hoặc chuẩn mực và các quy định về đạo
đức nghề nghiệp có liên quan bao gồm các điều khoản đề cập đến
nghĩa vụ bảo mật.
Biện pháp xử lý cụ thể (hướng dẫn đoạn 34 Chuẩn mực này)
A116. Các biện pháp xử lý cụ thể có thể xử lý nhiều rủi ro chất lượng liên quan
đến nhiều hơn một mục tiêu chất lượng trên các thành phần khác nhau.
Ví dụ, các chính sách hoặc thủ tục đối với các phàn nàn và cáo buộc có
thể xử lý các rủi ro chất lượng liên quan đến các mục tiêu chất lượng của
nguồn lực (ví dụ, cam kết của nhân sự đối với chất lượng), chuẩn mực và
các quy định về đạo đức nghề nghiệp có liên quan, quản trị và lãnh đạo.
Chỉ các biện pháp xử lý cụ thể là không đủ để đạt được các mục tiêu của
hệ thống quản lý chất lượng.
Chuẩn mực và các quy định về đạo đức nghề nghiệp có liên quan (hướng dẫn
đoạn 34(a) Chuẩn mực này)
A117. Chuẩn mực và các quy định về đạo đức nghề nghiệp có liên quan có thể
bao gồm các điều khoản về việc xác định và đánh giá các nguy cơ bị đe
dọa cũng như cách xử lý các nguy cơ này. Ví dụ, Mục 120 Chuẩn mực
đạo đức nghề nghiệp kế toán, kiểm toán Việt Nam (bao gồm các yêu cầu
về tính độc lập) cung cấp khuôn khổ khái niệm cho mục đích này và khi
áp dụng khuôn khổ khái niệm, yêu cầu doanh nghiệp kiểm toán sử dụng
kiểm tra của bên thứ ba hợp lý và có đầy đủ thông tin.
A118. Chuẩn mực và các quy định về đạo đức nghề nghiệp có liên quan có thể
quy định cụ thể cách thức doanh nghiệp kiểm toán phải có biện pháp xử
lý với một vi phạm. Ví dụ, các đoạn R100.8, R400.80 đến R400.89 và
đoạn R900.50 đến R900.55 Chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp kế toán,
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 69
kiểm toán Việt Nam (bao gồm các yêu cầu về tính độc lập) đặt ra các
yêu cầu đối với doanh nghiệp kiểm toán trong trường hợp vi phạm
Chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp kế toán, kiểm toán Việt Nam và bao
gồm các yêu cầu cụ thể xử lý các hành vi vi phạm chuẩn mực về tính độc
lập, bao gồm các yêu cầu về trao đổi với các đối tượng bên ngoài.
A119. Các vấn đề mà doanh nghiệp kiểm toán có thể xử lý liên quan đến việc vi
phạm chuẩn mực và các quy định về đạo đức nghề nghiệp có liên quan
bao gồm:
(1) Thông báo về các vi phạm chuẩn mực và các quy định về đạo đức
nghề nghiệp có liên quan cho nhân sự thích hợp;
(2) Việc đánh giá mức độ nghiêm trọng của một vi phạm và ảnh hưởng
của vi phạm đối với việc tuân thủ chuẩn mực và các quy định về
đạo đức nghề nghiệp có liên quan;
(3) Các hành động được thực hiện để xử lý thỏa đáng các hậu quả của
vi phạm, bao gồm việc thực hiện các hành động đó càng sớm càng
tốt;
(4) Xác định xem có nên báo cáo vi phạm cho đối tượng bên ngoài hay
không, như Ban quản trị của đơn vị có liên quan đến vi phạm hoặc
cơ quan bên ngoài có thẩm quyền giám sát;
(5) Xác định các hành động thích hợp được thực hiện liên quan đến
(các) cá nhân chịu trách nhiệm về vi phạm.
Phàn nàn và cáo buộc (hướng dẫn đoạn 34 (c) Chuẩn mực này)
A120. Thiết lập các chính sách hoặc thủ tục để giải quyết các phàn nàn và cáo
buộc có thể hỗ trợ doanh nghiệp kiểm toán trong việc ngăn chặn việc
phát hành không phù hợp các báo cáo của các hợp đồng dịch vụ. Điều
này cũng có thể hỗ trợ doanh nghiệp kiểm toán trong việc:
(1) Xác định và xử lý các cá nhân, bao gồm cả lãnh đạo, những người
không hành động hoặc không hành xử theo cách thể hiện các cam
kết về chất lượng và hỗ trợ doanh nghiệp kiểm toán cam kết về
chất lượng; hoặc
(2) Xác định các khiếm khuyết trong hệ thống quản lý chất lượng.
A121. Phàn nàn và cáo buộc có thể do nhân sự của doanh nghiệp kiểm toán đưa
ra, hoặc từ những người khác bên ngoài doanh nghiệp kiểm toán (ví dụ,
khách hàng, kiểm toán viên đơn vị thành viên hoặc cá nhân ở trong
mạng lưới của doanh nghiệp kiểm toán).
Thông tin được biết đến sau khi chấp nhận hoặc duy trì quan hệ khách hàng
hoặc hợp đồng dịch vụ cụ thể (hướng dẫn đoạn 34 (d) Chuẩn mực này)
A122. Thông tin được biết đến sau khi chấp nhận hoặc duy trì quan hệ khách
hàng hoặc hợp đồng dịch vụ cụ thể có thể:
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 70
(1) Tồn tại tại thời điểm doanh nghiệp kiểm toán quyết định chấp nhận
hoặc duy trì quan hệ với khách hàng hoặc hợp đồng dịch vụ cụ thể
và doanh nghiệp kiểm toán không biết đến những thông tin đó; hoặc
(2) Liên quan đến những thông tin phát sinh kể từ khi quyết định chấp
nhận hay duy trì quan hệ với khách hàng hoặc hợp đồng dịch vụ cụ
thể.
Ví dụ về các cách xử lý trong các chính sách hoặc thủ tục của doanh
nghiệp kiểm toán cho các trường hợp khi thông tin được biết đến sau
khi chấp nhận hoặc duy trì quan hệ khách hàng hoặc hợp đồng dịch
vụ cụ thể có thể ảnh hưởng đến quyết định của doanh nghiệp kiểm
toán về việc chấp nhận hoặc duy trì quan hệ khách hàng hoặc hợp
đồng cụ thể
• Thực hiện tham khảo ý kiến tư vấn trong doanh nghiệp kiểm toán
hoặc với chuyên gia tư vấn pháp luật;
• Xem xét liệu có yêu cầu về chuyên môn, pháp luật hoặc các quy
định đối với doanh nghiệp kiểm toán để phải tiếp tục thực hiện
hợp đồng dịch vụ hay không;
• Thảo luận với cấp quản lý thích hợp và với Ban quản trị của
khách hàng hoặc bên tham gia hợp đồng dịch vụ về hành động
mà doanh nghiệp kiểm toán có thể thực hiện dựa trên các sự kiện
và hoàn cảnh phù hợp;
• Khi xác định việc rút khỏi hợp đồng dịch vụ là hành động thích
hợp:
- Thông báo cho Ban Giám đốc và Ban quản trị của khách
hàng hoặc bên tham gia hợp đồng dịch vụ về quyết định này
và lý do rút khỏi hợp đồng dịch vụ;
- Xem xét liệu có yêu cầu về chuyên môn, pháp luật hoặc các
quy định đối với doanh nghiệp kiểm toán phải báo cáo việc
rút khỏi hợp đồng, hoặc rút khỏi cả hợp đồng và quan hệ với
khách hàng, cùng với lý do cho các cơ quan quản lý có thẩm
quyền hay không.
A123. Trong một số trường hợp, pháp luật hoặc các quy định có thể đặt ra nghĩa
vụ đối với doanh nghiệp kiểm toán trong việc chấp nhận hoặc duy trì
khách hàng, hoặc trong trường hợp ở lĩnh vực công, doanh nghiệp kiểm
toán có thể được chỉ định theo quy định của pháp luật.
Ví dụ về các cách xử lý trong các chính sách hoặc thủ tục của doanh
nghiệp kiểm toán trong trường hợp doanh nghiệp kiểm toán có nghĩa
vụ phải chấp nhận hoặc duy trì hợp đồng dịch vụ hoặc doanh nghiệp
kiểm toán không thể rút khỏi hợp đồng dịch vụ và doanh nghiệp kiểm
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 71
toán biết được thông tin có thể khiến doanh nghiệp kiểm toán từ chối
hoặc không duy trì hợp đồng dịch vụ
(1) Doanh nghiệp kiểm toán xem xét ảnh hưởng của thông tin đó đến
việc thực hiện hợp đồng dịch vụ;
(2) Doanh nghiệp kiểm toán trao đổi thông tin với thành viên Ban
Giám đốc phụ trách tổng thể hợp đồng dịch vụ và yêu cầu thành
viên Ban Giám đốc phụ trách tổng thể hợp đồng dịch vụ tăng
mức độ và tần suất chỉ đạo và giám sát các thành viên trong nhóm
thực hiện hợp đồng dịch vụ và soát xét công việc của họ;
(3) Doanh nghiệp kiểm toán phân công nhiều nhân sự có kinh
nghiệm tham gia hợp đồng dịch vụ;
(4) Doanh nghiệp kiểm toán xác định phải thực hiện việc soát xét
chất lượng hợp đồng dịch vụ.
Trao đổi với các đối tượng bên ngoài (hướng dẫn đoạn 34 (e) Chuẩn mực này)
A124. Doanh nghiệp kiểm toán có thể nâng cao khả năng duy trì niềm tin của
các bên liên quan vào chất lượng hợp đồng dịch vụ của mình thông qua
việc trao đổi thông tin phù hợp, đáng tin cậy và minh bạch về các hoạt
động mà doanh nghiệp kiểm toán đã thực hiện để quản lý chất lượng và
hiệu quả của các hoạt động đó.
A125. Các đối tượng bên ngoài có thể sử dụng thông tin về hệ thống quản lý
chất lượng của doanh nghiệp kiểm toán, và mức độ quan tâm của họ đối
với hệ thống quản lý chất lượng của doanh nghiệp kiểm toán, có thể khác
nhau tùy theo đặc điểm và hoàn cảnh cụ thể của doanh nghiệp kiểm toán
và các hợp đồng dịch vụ của doanh nghiệp kiểm toán.
Ví dụ về các đối tượng bên ngoài có thể sử dụng thông tin về hệ thống
quản lý chất lượng của doanh nghiệp kiểm toán
(1) Ban Giám đốc hoặc Ban quản trị của khách hàng có thể sử dụng
thông tin này để xác định xem có nên chỉ định doanh nghiệp kiểm
toán thực hiện một hợp đồng dịch vụ hay không.
(2) Các cơ quan giám sát bên ngoài có thể mong muốn thông tin về
hệ thống quản lý chất lượng của doanh nghiệp kiểm toán để hỗ
trợ trách nhiệm của họ trong việc giám sát chất lượng của các hợp
đồng dịch vụ trong phạm vi quyền hạn và để hiểu biết về công
việc của các doanh nghiệp kiểm toán;
(3) Các doanh nghiệp kiểm toán khác sử dụng công việc của doanh
nghiệp kiểm toán trong việc thực hiện các hợp đồng dịch vụ (ví
dụ, liên quan đến cuộc kiểm toán tập đoàn) có thể yêu cầu những
thông tin về hệ thống quản lý chất lượng của doanh nghiệp kiểm
toán;
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 72
(4) Các đối tượng khác sử dụng báo cáo của hợp đồng dịch vụ của
doanh nghiệp kiểm toán, như các nhà đầu tư sử dụng báo cáo của
hợp đồng dịch vụ trong quá trình ra quyết định của họ, có thể
mong muốn thông tin về hệ thống quản lý chất lượng của doanh
nghiệp kiểm toán.
A126. Thông tin về hệ thống quản lý chất lượng được cung cấp cho các đối
tượng bên ngoài, bao gồm thông tin được trao đổi với Ban quản trị về
cách hệ thống quản lý chất lượng hỗ trợ việc thực hiện nhất quán các
hợp đồng dịch vụ có chất lượng, có thể đề cập các vấn đề như:
(1) Đặc điểm và hoàn cảnh cụ thể của doanh nghiệp kiểm toán, như cơ
cấu tổ chức, mô hình kinh doanh, chiến lược và môi trường hoạt
động;
(2) Về lãnh đạo và quản trị của doanh nghiệp kiểm toán, như văn hóa
của doanh nghiệp kiểm toán, cách thể hiện cam kết về chất lượng
cũng như phân công các vai trò, trách nhiệm và quyền hạn được
giao đối với hệ thống quản lý chất lượng;
(3) Cách doanh nghiệp kiểm toán thực hiện các trách nhiệm của mình
phù hợp với chuẩn mực và các quy định về đạo đức nghề nghiệp
có liên quan, bao gồm cả những yêu cầu liên quan đến tính độc lập;
(4) Các yếu tố góp phần vào hợp đồng dịch vụ có chất lượng, ví dụ,
những thông tin đó có thể được trình bày dưới dạng các chỉ số chất
lượng của hợp đồng với các mô tả để giải thích các chỉ số;
(5) Kết quả của các hoạt động giám sát của doanh nghiệp kiểm toán và
các cuộc kiểm tra thực hiện bởi các cơ quan giám sát bên ngoài và
cách thức doanh nghiệp kiểm toán khắc phục các khiếm khuyết đã
xác định hoặc đang xử lý các khiếm khuyết đó;
(6) Việc đánh giá được thực hiện theo quy định tại đoạn 53 - 54 Chuẩn
mực này về việc hệ thống quản lý chất lượng có cung cấp cho
doanh nghiệp kiểm toán sự đảm bảo hợp lý rằng các mục tiêu của
hệ thống đang đạt được và kết luận sau đó, bao gồm cả cơ sở cho
các xét đoán được đưa ra khi tiến hành đánh giá và kết luận.
(7) Cách doanh nghiệp kiểm toán đã thích ứng với sự phát triển và
những thay đổi mới nổi trong hoàn cảnh của doanh nghiệp kiểm
toán hoặc các hợp đồng dịch vụ, bao gồm cách thức hệ thống quản
lý chất lượng đã được điều chỉnh để thích ứng những thay đổi đó;
(8) Mối quan hệ giữa doanh nghiệp kiểm toán và mạng lưới, cấu trúc
tổng thể của mạng lưới, mô tả các yêu cầu và dịch vụ của mạng
lưới, trách nhiệm của doanh nghiệp kiểm toán và mạng lưới (bao
gồm cả việc doanh nghiệp kiểm toán chịu trách nhiệm cao nhất đối
với hệ thống quản lý chất lượng), và thông tin về phạm vi tổng thể
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 73
và kết quả của các hoạt động giám sát của mạng lưới thực hiện trên
các doanh nghiệp mạng lưới.
Trao đổi với Ban quản trị (hướng dẫn đoạn 34 (e)(i) Chuẩn mực này)
A127. Cách thức thực hiện trao đổi với Ban quản trị (ví dụ, bởi doanh nghiệp
kiểm toán hoặc nhóm thực hiện hợp đồng dịch vụ) có thể phụ thuộc vào
các chính sách hoặc thủ tục của doanh nghiệp kiểm toán và hoàn cảnh của
hợp đồng dịch vụ.
A128. Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam số 260 quy định và hướng dẫn trách
nhiệm của kiểm toán viên và doanh nghiệp kiểm toán trong việc trao đổi
các vấn đề liên quan đến cuộc kiểm toán báo cáo tài chính với Ban quản
trị đơn vị được kiểm toán và quy định việc kiểm toán viên phải xác định
thành viên nào phù hợp trong Ban quản trị đơn vị được kiểm toán mà
kiểm toán viên cần trao đổi thông tin khi thực hiện kiểm toán theo quy
định tại đoạn 11-13 Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam số 260 và quá trình
trao đổi theo quy định tại đoạn 19-23 Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam số
260. Trong một số trường hợp, có thể cần trao đổi với Ban quản trị của
các đơn vị không phải là tổ chức niêm yết, tổ chức đăng ký giao dịch
(hoặc khi thực hiện các cuộc kiểm toán khác), ví dụ, các đơn vị có thể có
lợi ích công chúng hoặc có trách nhiệm giải trình công khai, như:
(1) Các đơn vị nắm giữ một lượng tài sản đáng kể có khả năng ủy thác
cho nhiều bên có lợi ích liên quan bao gồm các tổ chức tài chính,
như một số ngân hàng, doanh nghiệp bảo hiểm và quỹ hưu trí.
(2) Các đơn vị được công chúng quan tâm cao, hoặc Ban Giám đốc
hoặc chủ sở hữu của đơn vị được công chúng quan tâm cao.
(3) Các đơn vị có số lượng lớn và nhiều bên có lợi ích liên quan.
Các lưu ý khi cung cấp dịch vụ cho đơn vị trong lĩnh vực công
A129. Doanh nghiệp kiểm toán có thể xác định trao đổi phù hợp với Ban quản
trị của đơn vị trong lĩnh vực công về cách hệ thống quản lý chất lượng
của doanh nghiệp kiểm toán hỗ trợ việc thực hiện nhất quán các hợp
đồng dịch vụ có chất lượng, có tính đến quy mô và mức độ phức tạp của
đơn vị trong lĩnh vực công, phạm vi của các bên có lợi ích liên quan, bản
chất của các dịch vụ mà doanh nghiệp kiểm toán cung cấp, vai trò và
trách nhiệm của Ban quản trị.
Xác định thời điểm thích hợp để trao đổi với các đối tượng bên ngoài (hướng
dẫn tại đoạn 34(e)(ii) Chuẩn mực này)
A130. Việc xác định thời điểm thích hợp để trao đổi với các đối tượng bên
ngoài về hệ thống quản lý chất lượng của doanh nghiệp kiểm toán là
vấn đề thuộc xét đoán chuyên môn và có thể bị ảnh hưởng bởi các vấn đề
như:
(1) Các loại hợp đồng dịch vụ được thực hiện bởi doanh nghiệp kiểm
toán và các loại hình doanh nghiệp, tổ chức mà các hợp đồng dịch
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 74
vụ đó được thực hiện.
(2) Đặc điểm và hoàn cảnh cụ thể của doanh nghiệp kiểm toán.
(3) Đặc điểm của môi trường hoạt động của doanh nghiệp kiểm toán,
như tập quán kinh doanh thông thường trong khu vực pháp lý của
doanh nghiệp kiểm toán và các đặc điểm của thị trường tài chính mà
doanh nghiệp kiểm toán hoạt động.
(4) Mức độ mà doanh nghiệp kiểm toán đã trao đổi với các đối tượng
bên ngoài theo yêu cầu của pháp luật và các quy định (liệu rằng có
cần trao đổi thêm hay không và nếu có, những vấn đề cần trao đổi là
gì).
(5) Kỳ vọng của các bên có lợi ích liên quan, bao gồm sự hiểu biết và
quan tâm mà đối tượng bên ngoài thể hiện về các hợp đồng dịch vụ
do doanh nghiệp kiểm toán thực hiện và các quy trình của doanh
nghiệp kiểm toán trong việc thực hiện các hợp đồng dịch vụ.
(6) Xu hướng pháp lý.
(7) Thông tin đã có sẵn cho các đối tượng bên ngoài.
(8) Cách các đối tượng bên ngoài có thể sử dụng thông tin và sự hiểu
biết chung của họ về các vấn đề liên quan đến hệ thống quản lý chất
lượng và các dịch vụ kiểm toán hoặc soát xét báo cáo tài chính, hoặc
các dịch vụ đảm bảo khác hoặc các dịch vụ liên quan của doanh
nghiệp kiểm toán.
(9) Lợi ích công chúng mang lại từ việc trao đổi với các đối tượng bên
ngoài và liệu có thể kỳ vọng một cách hợp lý rằng lợi ích sẽ lớn hơn
chi phí của việc trao đổi đó hay không (lợi ích bằng tiền hoặc bằng
hình thức khác).
Những vấn đề nêu trên cũng có thể ảnh hưởng đến thông tin mà doanh
nghiệp kiểm toán cung cấp trong cuộc trao đổi cũng như nội dung, lịch
trình, phạm vi và hình thức trao đổi thích hợp.
Nội dung, lịch trình, phạm vi và hình thức trao đổi thích hợp với các đối tượng
bên ngoài (hướng dẫn đoạn 34(e)(iii) Chuẩn mực này)
A131. Khi chuẩn bị thông tin để trao đổi với các đối tượng bên ngoài, doanh
nghiệp kiểm toán có thể xem xét các đặc điểm sau:
(1) Thông tin là cụ thể đối với hoàn cảnh của doanh nghiệp kiểm toán.
Các vấn đề trong cuộc trao đổi của doanh nghiệp kiểm toán được liên
hệ trực tiếp với hoàn cảnh cụ thể của doanh nghiệp kiểm toán có thể
giúp giảm thiểu khả năng thông tin đó trở nên quá khuôn mẫu và
giảm tính hữu ích theo thời gian.
(2) Thông tin được trình bày một cách rõ ràng và dễ hiểu, và cách trình
bày không gây hiểu lầm hoặc ảnh hưởng không phù hợp đến những
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 75
người sử dụng thông tin (ví dụ, thông tin được trình bày hài hòa phù
hợp giữa các khía cạnh tích cực và tiêu cực của vấn đề được trao đổi).
(3) Thông tin chính xác và đầy đủ trên tất cả khía cạnh trọng yếu và
không chứa thông tin gây hiểu nhầm.
(4) Thông tin hướng đến nhu cầu thông tin của những người sử dụng.
Khi xem xét nhu cầu thông tin của người sử dụng, doanh nghiệp
kiểm toán có thể xem xét các vấn đề như mức độ chi tiết có ý nghĩa
đối với người sử dụng và liệu người sử dụng có quyền truy cập các
thông tin liên quan thông qua các nguồn khác (ví dụ, trang thông tin
điện tử của doanh nghiệp kiểm toán).
A132. Trong từng hoàn cảnh cụ thể, doanh nghiệp kiểm toán sử dụng xét đoán
chuyên môn để xác định hình thức trao đổi thích hợp với đối tượng bên
ngoài, bao gồm cả việc trao đổi với Ban quản trị khi thực hiện kiểm toán
báo cáo tài chính của tổ chức niêm yết, tổ chức đăng ký giao dịch có thể
được thực hiện bằng lời nói hoặc văn bản. Theo đó, hình thức trao đổi có
thể khác nhau.
Ví dụ về hình thức trao đổi với các đối tượng bên ngoài
(1) Một công bố như báo cáo minh bạch hoặc báo cáo chất lượng kiểm toán.
(2) Trao đổi bằng văn bản nhằm hướng tới các bên có lợi ích liên quan cụ
thể (ví dụ, thông tin về kết quả của quy trình giám sát và khắc phục
của doanh nghiệp kiểm toán).
(3) Các cuộc thảo luận và tương tác trực tiếp với đối tượng bên ngoài (ví
dụ, các cuộc thảo luận giữa nhóm thực hiện hợp đồng dịch vụ và Ban
quản trị).
(4) Trang thông tin điện tử.
(5) Các dạng phương tiện truyền thông kỹ thuật số khác, như phương tiện
truyền thông mạng xã hội, các cuộc phỏng vấn hoặc thuyết trình qua
webcast hoặc video.
Các hợp đồng dịch vụ phải được soát xét chất lượng
Soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ theo yêu cầu của pháp luật và các quy
định (hướng dẫn đoạn 34(f)(ii) Chuẩn mực này)
A133. Pháp luật hoặc các quy định có thể yêu cầu thực hiện soát xét chất lượng
hợp đồng dịch vụ, ví dụ, đối với các hợp đồng kiểm toán cho:
(1) Các đơn vị có lợi ích công chúng;
(2) Các đơn vị hoạt động trong lĩnh vực công hoặc các đơn vị có vốn
nhà nước, hoặc các đơn vị có trách nhiệm giải trình công khai;
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 76
(3) Các đơn vị hoạt động trong một số ngành nghề nhất định (ví dụ, các
tổ chức tài chính như ngân hàng, doanh nghiệp bảo hiểm và quỹ hưu
trí);
(4) Các đơn vị đáp ứng một ngưỡng tài sản cụ thể; hoặc
(5) Các đơn vị đang chịu sự quản lý của tòa án hoặc quy trình pháp luật
(ví dụ, thanh lý).
Soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ như một biện pháp xử lý một hoặc nhiều
rủi ro chất lượng (hướng dẫn đoạn 34(f)(iii) của Chuẩn mực này)
A134. Sự hiểu biết của doanh nghiệp kiểm toán về các điều kiện, sự kiện, tình
huống, việc thực hiện hay không thực hiện các hành động có thể ảnh
hưởng xấu đến việc đạt được các mục tiêu chất lượng, theo yêu cầu tại
đoạn 25 (a)(ii) Chuẩn mực này, liên quan đến đặc điểm và hoàn cảnh cụ
thể của các hợp đồng dịch vụ do doanh nghiệp kiểm toán thực hiện. Khi
thiết kế và thực hiện các biện pháp xử lý một hoặc nhiều rủi ro chất
lượng, doanh nghiệp kiểm toán có thể xác định rằng việc soát xét chất
lượng hợp đồng dịch vụ là một biện pháp thích hợp dựa trên các lý do
cho các đánh giá đã được đưa ra về rủi ro chất lượng.
Ví dụ về các điều kiện, sự kiện, tình huống, việc thực hiện hay không thực
hiện các hành động làm phát sinh một hoặc nhiều rủi ro chất lượng mà
việc soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ có thể là một biện pháp xử lý
thích hợp
Những vấn đề liên quan đến các loại hợp đồng dịch vụ do doanh nghiệp
kiểm toán thực hiện và các báo cáo sẽ phát hành:
(1) Các hợp đồng dịch vụ có mức độ phức tạp hoặc xét đoán cao, như:
- Kiểm toán báo cáo tài chính cho các đơn vị hoạt động trong một
ngành nghề thường có các ước tính kế toán với mức độ không
chắc chắn cao (ví dụ, một số tổ chức tài chính lớn hoặc đơn vị
khai khoáng) hoặc cho các đơn vị tồn tại sự không chắc chắn
liên quan đến các sự kiện hoặc điều kiện có thể dẫn đến nghi
ngờ đáng kể về khả năng hoạt động liên tục.
- Các hợp đồng dịch vụ đảm bảo yêu cầu các kỹ năng và kiến
thức chuyên môn trong việc đo lường hoặc đánh giá đối tượng
dịch vụ đảm bảo dựa trên các tiêu chí áp dụng (ví dụ, báo cáo về
khí thải nhà kính trong đó có sự không chắc chắn đáng kể liên
quan đến các số liệu được báo cáo).
(2) Các hợp đồng dịch vụ đã gặp phải các vấn đề, như các cuộc kiểm
toán có những phát hiện lặp lại thông qua các cuộc kiểm tra nội bộ
hoặc kiểm tra bên ngoài, các khiếm khuyết nghiêm trọng chưa được
khắc phục trong kiểm soát nội bộ hoặc trình bày lại thông tin so sánh
trọng yếu trong báo cáo tài chính.
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 77
(3) Các hợp đồng dịch vụ mà trong quy trình chấp nhận và duy trì khách
hàng và hợp đồng dịch vụ của doanh nghiệp kiểm toán đã xác định
các tình huống bất thường (ví dụ, khách hàng mới có sự bất đồng với
kiểm toán viên hoặc người hành nghề dịch vụ đảm bảo tiền nhiệm).
(4) Các hợp đồng dịch vụ liên quan đến việc báo cáo về thông tin tài
chính hoặc phi tài chính dự kiến sẽ được đưa vào hồ sơ theo quy định
và có thể đòi hỏi mức độ xét đoán cao hơn, như thông tin tài chính
theo quy ước được đưa vào bản cáo bạch.
Những vấn đề liên quan đến các loại hình doanh nghiệp mà các hợp đồng
dịch vụ được thực hiện:
(1) Các đơn vị trong các ngành nghề mới nổi hoặc các đơn vị mà doanh
nghiệp kiểm toán chưa có kinh nghiệm trước đó.
(2) Các đơn vị mà các cơ quan quản lý thị trường chứng khoán hoặc cơ
quan giám sát tài chính bày tỏ quan ngại.
(3) Các đơn vị không phải tổ chức niêm yết, tổ chức đăng ký giao dịch
nhưng có lợi ích công chúng hoặc trách nhiệm giải trình công khai, ví
dụ:
- Các đơn vị nắm giữ một lượng tài sản đáng kể có khả năng ủy
thác cho nhiều bên có lợi ích liên quan, bao gồm các tổ chức tài
chính, như một số ngân hàng, doanh nghiệp bảo hiểm và quỹ
hưu trí mà pháp luật hoặc các quy định không yêu cầu soát xét
chất lượng hợp đồng dịch vụ.
- Các đơn vị được công chúng quan tâm cao, hoặc các đơn vị có
Ban Giám đốc hoặc chủ sở hữu của đơn vị được công chúng
quan tâm cao.
- Các đơn vị có số lượng lớn và nhiều các bên có lợi ích liên quan.
A135. Các biện pháp của doanh nghiệp kiểm toán để xử lý các rủi ro chất lượng
có thể bao gồm các hình thức soát xét khác không phải là soát xét chất
lượng hợp đồng dịch vụ. Ví dụ, đối với các cuộc kiểm toán báo cáo tài
chính, các biện pháp xử lý của doanh nghiệp kiểm toán có thể bao gồm
việc soát xét các thủ tục của nhóm kiểm toán liên quan đến rủi ro đáng kể
hoặc soát xét các xét đoán quan trọng, được thực hiện bởi nhân sự có
chuyên môn kỹ thuật chuyên ngành. Trong một số trường hợp, các loại
soát xét khác có thể được thực hiện cùng với soát xét chất lượng cuộc
kiểm toán.
A136. Trong một số trường hợp, doanh nghiệp kiểm toán có thể xác định rằng
không có cuộc kiểm toán hoặc hợp đồng dịch vụ nào khác mà việc soát
xét chất lượng hợp đồng dịch vụ hoặc một hình thức soát xét khác là
biện pháp thích hợp để xử lý (các) rủi ro chất lượng.
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 78
Các lưu ý khi cung cấp dịch vụ cho đơn vị trong lĩnh vực công
A137. Đặc điểm và hoàn cảnh cụ thể của các đơn vị trong lĩnh vực công (ví dụ,
do quy mô và mức độ phức tạp của các đơn vị này, sự đa dạng các bên
có lợi ích liên quan hoặc bản chất của các dịch vụ mà các đơn vị này
cung cấp) có thể làm phát sinh rủi ro chất lượng. Trong những trường
hợp này, doanh nghiệp kiểm toán có thể xác định rằng việc soát xét chất
lượng hợp đồng dịch vụ là một biện pháp thích hợp để xử lý các rủi ro
chất lượng đó. Pháp luật hoặc các quy định có thể thiết lập các yêu cầu
báo cáo bổ sung đối với kiểm toán viên của các đơn vị trong lĩnh vực
công (ví dụ, báo cáo riêng về hành vi không tuân thủ pháp luật hoặc các
quy định cho cơ quan lập pháp hoặc cơ quan quản lý khác hoặc thông
báo những trường hợp đó trong báo cáo kiểm toán về báo cáo tài chính).
Trong những trường hợp như vậy, để xác định xem việc soát xét chất
lượng hợp đồng dịch vụ có phải là biện pháp xử lý thích hợp hay không,
doanh nghiệp kiểm toán cũng có thể xem xét mức độ phức tạp của báo
cáo đó và tầm quan trọng của báo cáo đó đối với người sử dụng.
Quy trình giám sát và khắc phục (hướng dẫn đoạn 35 - 47 Chuẩn mực này)
A138. Ngoài việc cho phép đánh giá hệ thống quản lý chất lượng, quy trình
giám sát và khắc phục còn hỗ trợ cho việc cải tiến chất lượng hợp đồng
dịch vụ và hệ thống quản lý chất lượng diễn ra chủ động và liên tục. Ví
dụ:
(1) Do những hạn chế vốn có của hệ thống quản lý chất lượng, việc
doanh nghiệp kiểm toán xác định được các khiếm khuyết không
phải là không bình thường và đây là một khía cạnh quan trọng của
hệ thống quản lý chất lượng, bởi vì việc xác định kịp thời các khiếm
khuyết cho phép doanh nghiệp kiểm toán khắc phục kịp thời và
hiệu quả, và đóng góp vào văn hóa cải tiến không ngừng.
(2) Các hoạt động giám sát có thể cung cấp thông tin giúp doanh
nghiệp kiểm toán ngăn ngừa khiếm khuyết thông qua biện pháp xử
lý các phát hiện mà các phát hiện này, qua một khoảng thời gian, có
thể dẫn đến một khiếm khuyết.
Thiết kế và thực hiện các hoạt động giám sát (hướng dẫn đoạn 37 - 38 Chuẩn
mực này)
A139. Hoạt động giám sát của doanh nghiệp kiểm toán có thể bao gồm sự kết
hợp giữa các hoạt động giám sát liên tục và các hoạt động giám sát định
kỳ. Các hoạt động giám sát liên tục thường là các hoạt động thường
xuyên, được xây dựng trong các quy trình của doanh nghiệp kiểm toán
và được thực hiện trên cơ sở thời gian thực tế, phản ứng với các điều
kiện thay đổi. Các hoạt động giám sát định kỳ được doanh nghiệp kiểm
toán thực hiện trong những khoảng thời gian nhất định. Trong hầu hết
các trường hợp, các hoạt động giám sát liên tục cung cấp thông tin về hệ
thống quản lý chất lượng một cách kịp thời hơn.
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 79
A140. Các hoạt động giám sát có thể bao gồm việc kiểm tra các hợp đồng dịch
vụ đang thực hiện. Việc kiểm tra các hợp đồng dịch vụ được thiết kế để
giám sát xem một khía cạnh của hệ thống quản lý chất lượng có được
thiết kế, thực hiện và hoạt động theo cách thức dự kiến hay không. Trong
một số trường hợp, hệ thống quản lý chất lượng có thể bao gồm các biện
pháp xử lý được thiết kế để soát xét các hợp đồng dịch vụ đang trong
quá trình thực hiện mà có vẻ tương tự như việc kiểm tra các hợp đồng
dịch vụ đang thực hiện (ví dụ, việc soát xét được thiết kế để phát hiện
các thất bại hoặc thiếu sót trong hệ thống quản lý chất lượng để có thể
ngăn ngừa rủi ro chất lượng xảy ra). Mục đích của hoạt động này là
hướng dẫn việc thiết kế và thực hiện biện pháp xử lý, và chỉ ra biện pháp
xử lý này phù hợp với khu vực nào trong hệ thống quản lý chất lượng (ví
dụ, biện pháp xử lý là một cuộc kiểm tra hợp đồng dịch vụ đang tiến
hành là một hoạt động giám sát hay là việc soát xét hợp đồng dịch vụ
nhằm xử lý rủi ro chất lượng).
A141. Nội dung, lịch trình và phạm vi của các hoạt động giám sát cũng có thể
bị ảnh hưởng bởi các vấn đề khác, bao gồm:
(1) Quy mô, cấu trúc và tổ chức của doanh nghiệp kiểm toán.
(2) Sự tham gia của mạng lưới của doanh nghiệp kiểm toán vào các hoạt
động giám sát.
(3) Các nguồn lực mà doanh nghiệp kiểm toán dự định sử dụng để thực
hiện các hoạt động giám sát, như việc sử dụng các ứng dụng công
nghệ thông tin.
A142. Khi thực hiện các hoạt động giám sát, doanh nghiệp kiểm toán có thể xác
định rằng cần có những thay đổi về nội dung, lịch trình và phạm vi của
các hoạt động giám sát, như khi các phát hiện cho thấy sự cần phải giám
sát sâu rộng hơn.
Thiết kế quy trình đánh giá rủi ro và quy trình giám sát và khắc phục của doanh
nghiệp kiểm toán (hướng dẫn đoạn 37(c) Chuẩn mực này)
A143. Cách thiết kế quy trình đánh giá rủi ro của doanh nghiệp kiểm toán (ví
dụ, quy trình tập trung hoặc phân tán, hay tần suất đánh giá) có thể ảnh
hưởng đến nội dung, lịch trình và phạm vi của các hoạt động giám sát,
bao gồm cả các hoạt động giám sát quá trình đánh giá rủi ro của doanh
nghiệp kiểm toán.
A144. Cách thiết kế quy trình giám sát và khắc phục của doanh nghiệp kiểm
toán (ví dụ, nội dung, lịch trình và phạm vi của các hoạt động giám sát
và khắc phục, có xem xét đến đặc điểm và hoàn cảnh cụ thể của doanh
nghiệp kiểm toán) có thể ảnh hưởng đến các hoạt động giám sát của
doanh nghiệp kiểm toán để xác định liệu quy trình giám sát và khắc phục
có đạt được mục đích dự kiến như được mô tả trong đoạn 35 Chuẩn mực
này.
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 80
Ví dụ về khả năng điều chỉnh theo quy mô và sự phức tạp để minh họa
các hoạt động giám sát cho quy trình giám sát và khắc phục
(1) Trong một doanh nghiệp kiểm toán ít phức tạp, các hoạt động
giám sát có thể đơn giản. Dựa trên sự tương tác thường xuyên
của lãnh đạo với hệ thống quản lý chất lượng, thông tin về quy
trình giám sát và khắc phục có thể có sẵn trong hiểu biết của họ
về nội dung, lịch trình và phạm vi của các hoạt động giám sát đã
thực hiện, kết quả của các hoạt động giám sát và các hành động
của doanh nghiệp kiểm toán để xử lý các kết quả đó.
(2) Trong một doanh nghiệp kiểm toán phức tạp, các hoạt động
giám sát đối với quy trình giám sát và khắc phục có thể được
thiết kế đặc biệt để xác định xem quy trình giám sát và khắc
phục có đang cung cấp thông tin liên quan, đáng tin cậy và kịp
thời về hệ thống quản lý chất lượng và biện pháp xử lý thích
hợp với những khiếm khuyết đã xác định không.
Những thay đổi trong hệ thống quản lý chất lượng (hướng dẫn đoạn 37(d)
Chuẩn mực này)
A145. Những thay đổi trong hệ thống quản lý chất lượng có thể bao gồm:
(1) Các thay đổi để xử lý các khiếm khuyết đã xác định trong hệ thống
quản lý chất lượng.
(2) Những thay đổi đối với mục tiêu chất lượng, rủi ro chất lượng hoặc
các biện pháp xử lý do những thay đổi về đặc điểm và hoàn cảnh cụ
thể của doanh nghiệp kiểm toán và các hợp đồng dịch vụ.
Khi các thay đổi xảy ra, các hoạt động giám sát trước đây do doanh nghiệp kiểm
toán thực hiện có thể không còn cung cấp thông tin để hỗ trợ việc đánh giá hệ
thống quản lý chất lượng, do đó, các hoạt động giám sát của doanh nghiệp kiểm
toán có thể bao gồm việc giám sát các thay đổi đó.
Các hoạt động giám sát trước đây (hướng dẫn đoạn 37(e) Chuẩn mực này)
A146. Kết quả của các hoạt động giám sát trước đây của doanh nghiệp kiểm
toán có thể chỉ ra các khu vực trong hệ thống có thể phát sinh khiếm
khuyết, đặc biệt là các khu vực có lịch sử đã phát hiện các khiếm khuyết.
A147. Các hoạt động giám sát trước đây do doanh nghiệp kiểm toán thực hiện
có thể không còn cung cấp thông tin để hỗ trợ việc đánh giá hệ thống,
bao gồm cả các khu vực của hệ thống quản lý chất lượng không thay đổi, đặc
biệt khi thời gian đã trôi qua kể từ khi hoạt động giám sát được thực hiện.
Thông tin liên quan khác (hướng dẫn đoạn 37(f) Chuẩn mực này)
A148. Ngoài các nguồn thông tin nêu trong đoạn 37(f) Chuẩn mực này, các
thông tin liên quan khác có thể bao gồm:
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 81
(1) Thông tin được mạng lưới của doanh nghiệp kiểm toán trao đổi theo
quy định tại đoạn 50(c) và 51(b) Chuẩn mực này về hệ thống quản lý
chất lượng của doanh nghiệp kiểm toán, bao gồm các yêu cầu của
mạng lưới hoặc dịch vụ của mạng lưới mà doanh nghiệp kiểm toán
đã đưa vào hệ thống quản lý chất lượng của mình.
(2) Thông tin được nhà cung cấp dịch vụ trao đổi về các nguồn lực mà
doanh nghiệp kiểm toán sử dụng trong hệ thống quản lý chất lượng
của mình.
(3) Thông tin về các đơn vị mà doanh nghiệp kiểm toán thực hiện các
hợp đồng dịch vụ được cung cấp từ các cơ quan quản lý, như thông
tin từ cơ quan quản lý chứng khoán về một đơn vị mà doanh nghiệp
kiểm toán thực hiện hợp đồng dịch vụ (ví dụ, các điểm bất thường
trong báo cáo tài chính của đơn vị).
A149. Kết quả của các cuộc kiểm tra thực hiện bởi cơ quan giám sát bên ngoài
hoặc các thông tin liên quan khác, cả nội bộ và từ bên ngoài, có thể cho
thấy rằng các hoạt động giám sát trước đây do doanh nghiệp kiểm toán
thực hiện đã thất bại trong việc xác định khiếm khuyết trong hệ thống
quản lý chất lượng. Thông tin này có thể ảnh hưởng đến việc xem xét
của doanh nghiệp kiểm toán về nội dung, lịch trình và phạm vi của các
hoạt động giám sát.
A150. Kiểm tra thực hiện bởi cơ quan giám sát bên ngoài không thay thế cho
các hoạt động giám sát nội bộ của doanh nghiệp kiểm toán. Tuy nhiên,
kết quả của các cuộc kiểm tra này cho biết nội dung, lịch trình và phạm
vi của các hoạt động giám sát.
Kiểm tra hợp đồng dịch vụ (hướng dẫn đoạn 38 Chuẩn mực này)
A151. Ví dụ về các vấn đề quy định tại đoạn 38 Chuẩn mực này mà doanh
nghiệp kiểm toán có thể xem xét khi lựa chọn các hợp đồng dịch vụ đã
hoàn thành để kiểm tra
(1) Liên quan đến các điều kiện, sự kiện, tình huống, việc thực hiện hay
không thực hiện các hành động làm phát sinh rủi ro chất lượng:
- Các loại hợp đồng dịch vụ do doanh nghiệp kiểm toán thực hiện
và mức độ kinh nghiệm của doanh nghiệp kiểm toán trong việc
thực hiện loại hợp đồng đó.
- Các loại hình doanh nghiệp, tổ chức mà các hợp đồng dịch vụ được
thực hiện, ví dụ:
• Các tổ chức niêm yết, tổ chức đăng ký giao dịch.
• Các đơn vị hoạt động trong các ngành nghề mới nổi.
• Các đơn vị hoạt động trong các ngành nghề có mức độ phức
tạp hoặc xét đoán cao.
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 82
• Các đơn vị hoạt động trong ngành nghề mới đối với doanh
nghiệp kiểm toán.
- Thời gian công tác và kinh nghiệm của các thành viên Ban Giám
đốc phụ trách tổng thể hợp đồng dịch vụ.
(2) Kết quả của các cuộc kiểm tra trước đây đối với các hợp đồng đã
hoàn thành đối với từng thành viên Ban Giám đốc phụ trách tổng thể
hợp đồng dịch vụ.
(3) Liên quan đến các thông tin liên quan khác:
- Các phàn nàn hay cáo buộc đối với thành viên Ban Giám đốc phụ
trách tổng thể hợp đồng dịch vụ.
- Kết quả của các cuộc kiểm tra bởi cơ quan giám sát bên ngoài đối
với từng thành viên Ban Giám đốc phụ trách tổng thể hợp đồng
dịch vụ.
- Kết quả đánh giá của doanh nghiệp kiểm toán về cam kết đối với
chất lượng của từng thành viên Ban Giám đốc phụ trách tổng thể
hợp đồng dịch vụ.
A152. Doanh nghiệp kiểm toán có thể thực hiện nhiều hoạt động giám sát,
ngoài việc kiểm tra các hợp đồng đã hoàn thành, tập trung vào việc xác
định xem các hợp đồng đã tuân thủ các chính sách hoặc thủ tục hay
chưa. Các hoạt động giám sát này có thể được thực hiện đối với một số
hợp đồng dịch vụ hoặc thành viên Ban Giám đốc phụ trách tổng thể hợp
đồng dịch vụ nhất định. Nội dung và phạm vi của các hoạt động giám
sát này, và kết quả giám sát, có thể được doanh nghiệp kiểm toán sử dụng
để xác định:
(1) Những hợp đồng dịch vụ đã hoàn thành được lựa chọn để kiểm tra;
(2) Những thành viên Ban Giám đốc phụ trách tổng thể hợp đồng dịch
vụ được lựa chọn để kiểm tra;
(3) Tần suất chọn một thành viên Ban Giám đốc phụ trách tổng thể hợp
đồng dịch vụ để kiểm tra; hoặc
(4) Các khía cạnh của hợp đồng dịch vụ cần được xem xét khi thực
hiện kiểm tra các hợp đồng đã hoàn thành.
A153. Việc kiểm tra theo chu kỳ các hợp đồng đã hoàn thành của các thành
viên Ban Giám đốc phụ trách tổng thể hợp đồng dịch vụ có thể hỗ trợ
doanh nghiệp kiểm toán giám sát liệu các thành viên Ban Giám đốc phụ
trách tổng thể hợp đồng dịch vụ có hoàn thành trách nhiệm tổng thể của
mình trong việc quản lý và đạt được chất lượng trong các hợp đồng dịch
vụ mà họ được phân công hay không.
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 83
Ví dụ về cách doanh nghiệp kiểm toán có thể áp dụng để kiểm tra theo
chu kỳ các hợp đồng đã hoàn thành đối với từng thành viên Ban Giám
đốc phụ trách tổng thể hợp đồng dịch vụ:
Doanh nghiệp kiểm toán có thể thiết lập các chính sách hoặc thủ tục liên
quan đến việc kiểm tra các hợp đồng dịch vụ đã hoàn thành như sau:
(1) Quy định giai đoạn tiêu chuẩn của chu kỳ kiểm tra, như kiểm tra
một hợp đồng đã hoàn thành của mỗi thành viên Ban Giám đốc phụ
trách tổng thể cuộc kiểm toán báo cáo tài chính là ba năm một lần,
và đối với tất cả các thành viên Ban Giám đốc phụ trách tổng thể
hợp đồng dịch vụ khác là năm năm một lần;
(2) Đưa ra các tiêu chí lựa chọn các hợp đồng đã hoàn thành, bao gồm
cả tiêu chí đối với thành viên Ban Giám đốc phụ trách tổng thể cuộc
kiểm toán báo cáo tài chính, (các) hợp đồng được chọn bao gồm cả
hợp đồng kiểm toán;
(3) Lựa chọn thành viên Ban Giám đốc phụ trách tổng thể hợp đồng
dịch vụ để kiểm tra theo cách không thể dự đoán trước;
(4) Khi nào cần thiết hoặc thích hợp để lựa chọn các thành viên Ban
Giám đốc phụ trách tổng thể hợp đồng dịch vụ thường xuyên hơn,
hoặc ít thường xuyên hơn so với giai đoạn tiêu chuẩn trong chính
sách, chẳng hạn:
- Doanh nghiệp kiểm toán có thể lựa chọn các thành viên Ban
Giám đốc phụ trách tổng thể hợp đồng dịch vụ thường xuyên
hơn so với giai đoạn tiêu chuẩn được quy định trong chính
sách của doanh nghiệp kiểm toán khi:
• Doanh nghiệp kiểm toán phát hiện nhiều khiếm khuyết
được đánh giá là nghiêm trọng và xác định rằng cần phải
kiểm tra theo chu kỳ thường xuyên hơn đối với tất cả các
thành viên Ban Giám đốc phụ trách tổng thể hợp đồng dịch
vụ.
• Thành viên Ban Giám đốc phụ trách tổng thể hợp đồng
dịch vụ thực hiện hợp đồng cho các đơn vị hoạt động trong
một số ngành nghề có mức độ phức tạp hoặc xét đoán cao.
• Một hợp đồng dịch vụ thực hiện bởi thành viên Ban Giám
đốc phụ trách tổng thể hợp đồng dịch vụ đã phải thực hiện
các hoạt động giám sát khác và kết quả không đạt yêu cầu.
• Thành viên Ban Giám đốc phụ trách tổng thể hợp đồng
dịch vụ thực hiện hợp đồng cho đơn vị hoạt động trong
ngành nghề mà thành viên Ban Giám đốc đó còn hạn chế
về kinh nghiệm.
• Thành viên Ban Giám đốc phụ trách tổng thể hợp đồng
dịch vụ mới được bổ nhiệm hoặc mới gia nhập doanh
nghiệp kiểm toán thời gian gần đây từ một doanh nghiệp
kiểm toán khác hoặc khu vực pháp lý khác.
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 84
- Doanh nghiệp kiểm toán có thể trì hoãn việc lựa chọn thành
viên Ban Giám đốc phụ trách tổng thể hợp đồng dịch vụ để
kiểm tra (ví dụ, trì hoãn một năm so với khoảng thời gian tiêu
chuẩn được quy định trong chính sách của doanh nghiệp kiểm
toán) khi:
• Các hợp đồng dịch vụ thực hiện bởi thành viên Ban Giám
đốc phụ trách tổng thể hợp đồng dịch vụ đã phải thực hiện
các hoạt động giám sát khác trong giai đoạn tiêu chuẩn
được quy định trong chính sách của doanh nghiệp kiểm toán;
• Kết quả của các hoạt động giám sát khác đã cung cấp đầy
đủ thông tin để đánh giá thành viên Ban Giám đốc phụ
trách tổng thể hợp đồng dịch vụ đó (ví dụ, việc kiểm tra
các hợp đồng đã hoàn thành sẽ không cung cấp thêm cho
doanh nghiệp kiểm toán thông tin về thành viên Ban Giám
đốc đó).
A154. Các vấn đề cần xem xét khi kiểm tra một hợp đồng phụ thuộc vào cách
mà cuộc kiểm tra sẽ được sử dụng để giám sát hệ thống quản lý chất
lượng. Thông thường, việc kiểm tra hợp đồng dịch vụ bao gồm việc xác
định xem các biện pháp xử lý được thực hiện ở cấp độ hợp đồng dịch vụ
(ví dụ, các chính sách và thủ tục của doanh nghiệp kiểm toán liên quan
đến việc thực hiện hợp đồng dịch vụ) có được thực hiện như đã thiết kế,
và đang hoạt động hiệu quả hay không.
Cá nhân thực hiện các hoạt động giám sát (hướng dẫn đoạn 39(b) Chuẩn mực
này)
A155. Các quy định của các chuẩn mực và các quy định về đạo đức nghề
nghiệp có liên quan đến việc thiết kế các chính sách hoặc thủ tục để đảm
bảo tính khách quan của các cá nhân thực hiện các hoạt động giám sát.
Nguy cơ tự kiểm tra có thể phát sinh khi một cá nhân thực hiện:
(1) Việc kiểm tra một hợp đồng dịch vụ:
- Trong trường hợp kiểm toán báo cáo tài chính, là thành viên
nhóm kiểm toán hoặc người soát xét chất lượng của cuộc kiểm
toán đó hoặc cuộc kiểm toán trong năm tài chính tiếp theo; hoặc
- Trong trường hợp các hợp đồng dịch vụ khác, là thành viên
nhóm thực hiện hoặc người soát xét chất lượng hợp đồng dịch
vụ đó.
(2) Một loại hoạt động giám sát khác mà cá nhân đó đã tham gia vào
việc thiết kế, thực hiện hoặc thi hành một biện pháp xử lý trong
phạm vi được giám sát.
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 85
A156. Trong một số trường hợp, ví dụ, đối với một doanh nghiệp kiểm toán ít
phức tạp, có thể không có nhân sự đủ năng lực, khả năng, thời gian hoặc
tính khách quan để thực hiện các hoạt động giám sát. Trong những
trường hợp này, doanh nghiệp kiểm toán có thể sử dụng các dịch vụ của
mạng lưới hoặc một nhà cung cấp dịch vụ để thực hiện các hoạt động
giám sát.
Đánh giá những phát hiện và xác định các khiếm khuyết (hướng dẫn đoạn 16(a),
40 - 41 Chuẩn mực này)
A157. Doanh nghiệp kiểm toán tích lũy những phát hiện từ việc thực hiện các
hoạt động giám sát, các cuộc kiểm tra bởi cơ quan giám sát bên ngoài và
các nguồn thông tin liên quan khác.
A158. Thông tin mà doanh nghiệp kiểm toán tích lũy được từ các hoạt động
giám sát, các cuộc kiểm tra bởi cơ quan giám sát bên ngoài và các nguồn
thông tin liên quan khác có thể cho thấy những quan sát khác về hệ
thống quản lý chất lượng của doanh nghiệp kiểm toán, như:
(1) Các hành động, hành vi hoặc điều kiện đã đem lại kết quả tích cực
đối với chất lượng hay hiệu quả của hệ thống quản lý chất lượng;
hoặc
(2) Các trường hợp tương tự khi không có phát hiện nào được ghi nhận
(ví dụ, các hợp đồng dịch vụ không có phát hiện nào được ghi nhận,
các hợp đồng dịch vụ có bản chất tương tự như các hợp đồng dịch
vụ có các phát hiện được ghi nhận).
Các quan sát khác có thể hữu ích cho doanh nghiệp kiểm toán vì chúng
có thể hỗ trợ doanh nghiệp kiểm toán điều tra (các) nguyên nhân gốc của
các khiếm khuyết đã xác định, chỉ ra các cách làm thông thường mà
doanh nghiệp kiểm toán có thể hỗ trợ hoặc áp dụng rộng rãi hơn (ví dụ,
cho tất cả các hợp đồng dịch vụ), hoặc nêu bật lên các cơ hội cho doanh
nghiệp kiểm toán để nâng cao hệ thống quản lý chất lượng.
A159. Doanh nghiệp kiểm toán thực hiện xét đoán chuyên môn để xác định xem
liệu các phát hiện, khi xét riêng lẻ hoặc kết hợp với các phát hiện khác,
có dẫn đến một khiếm khuyết trong hệ thống quản lý chất lượng hay
không. Khi thực hiện xét đoán, doanh nghiệp kiểm toán có thể cần xem
xét tầm quan trọng tương đối của các phát hiện trong bối cảnh của các
mục tiêu chất lượng, rủi ro chất lượng, biện pháp xử lý hoặc các khía
cạnh khác của hệ thống quản lý chất lượng mà các phát hiện này có liên
quan. Xét đoán của doanh nghiệp kiểm toán có thể chịu ảnh hưởng bởi
các yếu tố định lượng và định tính liên quan đến các phát hiện. Trong
một số trường hợp, doanh nghiệp kiểm toán có thể quyết định cần phải
thu thập thêm thông tin về các phát hiện để xác định xem có tồn tại một
khiếm khuyết hay không. Không phải tất cả các phát hiện, bao gồm cả
các phát hiện của hợp đồng dịch vụ, đều là khiếm khuyết.
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 86
A160. Ví dụ về các yếu tố định lượng và định tính mà doanh nghiệp kiểm toán
có thể xem xét để xác định xem liệu các phát hiện có dẫn đến khiếm
khuyết hay không
Rủi ro chất lượng và biện pháp xử lý
(1) Nếu phát hiện có liên quan đến một biện pháp xử lý:
- Cách biện pháp xử lý được thiết kế, ví dụ, bản chất của biện
pháp xử lý, tần suất xuất hiện (nếu có) và tầm quan trọng
tương đối của biện pháp xử lý hướng đến (các) rủi ro chất
lượng và đạt được (các) mục tiêu chất lượng có liên quan.
- Bản chất của rủi ro chất lượng có liên quan đến biện pháp
xử lý và phạm vi mà các phát hiện chỉ ra rằng rủi ro chất
lượng chưa được xử lý.
- Có những biện pháp khác để xử lý rủi ro chất lượng đó
không và liệu có những phát hiện liên quan đến những biện
pháp xử lý đó hay không.
Bản chất của các phát hiện và tính chất lan tỏa của chúng
(2) Bản chất của các phát hiện. Ví dụ, các phát hiện liên quan đến
các hành động và hành vi của lãnh đạo có thể có ý nghĩa quan
trọng về mặt định tính, do tác động lan tỏa mà chúng có thể có
đối với toàn bộ hệ thống quản lý chất lượng.
(3) Liệu các phát hiện, kết hợp với các phát hiện khác, có chỉ ra một
xu hướng hoặc vấn đề mang tính hệ thống hay không. Ví dụ, các
phát hiện giống nhau trên nhiều hợp đồng dịch vụ có thể chỉ ra
một vấn đề mang tính hệ thống.
Phạm vi hoạt động giám sát và phạm vi của các phát hiện
(4) Phạm vi hoạt động giám sát mà từ đó tìm ra các phát hiện, bao
gồm số lượng hoặc quy mô mẫu được chọn.
(5) Phạm vi của các phát hiện trên các mẫu chịu sự giám sát của hoạt
động giám sát, và so với tỷ lệ sai lệch dự kiến. Ví dụ, trong
trường hợp kiểm tra các hợp đồng dịch vụ, số lượng hợp đồng
được lựa chọn phát sinh các phát hiện, trên tổng số hợp đồng
dịch vụ được lựa chọn và tỷ lệ sai lệch dự kiến do doanh nghiệp
kiểm toán đặt ra.
A161. Việc đánh giá các phát hiện và xác định các khiếm khuyết và đánh giá
mức độ nghiêm trọng và tính chất lan tỏa của khiếm khuyết đã được phát
hiện, bao gồm điều tra (các) nguyên nhân gốc của khiếm khuyết đã được
phát hiện, là một phần của quá trình lặp đi lặp lại và phi tuyến tính.
Ví dụ cách thức thực hiện quy trình đánh giá các phát hiện và xác định
các khiếm khuyết, đánh giá các khiếm khuyết đã xác định, bao gồm cả
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 87
việc điều tra (các) nguyên nhân gốc của các khiếm khuyết đã xác định,
là lặp đi lặp lại và phi tuyến tính
(1) Khi điều tra (các) nguyên nhân gốc của một khiếm khuyết đã xác
định, doanh nghiệp kiểm toán có thể xác định một tình huống
tương tự các tình huống khác mà những phát hiện đã không được
xác định là khiếm khuyết. Từ đó, doanh nghiệp kiểm toán điều
chỉnh đánh giá của mình về các phát hiện khác và phân loại chúng
là khiếm khuyết.
(2) Khi đánh giá mức độ nghiêm trọng và tính chất lan tỏa của một
khiếm khuyết đã xác định, doanh nghiệp kiểm toán có thể xác
định một xu hướng hoặc một vấn đề mang tính hệ thống liên
quan đến các phát hiện khác đã không được xác định là khiếm
khuyết. Từ đó, doanh nghiệp kiểm toán điều chỉnh đánh giá của
mình về các phát hiện khác và xác định chúng là khiếm khuyết.
A162. Kết quả của các hoạt động giám sát, kết quả của các cuộc kiểm tra từ bên
ngoài và các thông tin liên quan khác (ví dụ, các hoạt động giám sát của
mạng lưới hoặc các phàn nàn và cáo buộc) có thể cho thấy thông tin về
hiệu quả của quy trình giám sát và khắc phục. Ví dụ, kết quả của các
cuộc kiểm tra từ bên ngoài có thể cung cấp thông tin về hệ thống quản lý
chất lượng mà quy trình giám sát và khắc phục của doanh nghiệp kiểm
toán chưa xác định được, điều này có thể chỉ ra một khiếm khuyết trong
quá trình đó.
Đánh giá các khiếm khuyết đã xác định (hướng dẫn đoạn 41 Chuẩn mực này)
A163. Các yếu tố mà doanh nghiệp kiểm toán có thể xem xét khi đánh giá mức
độ nghiêm trọng và tính chất lan tỏa của một khiếm khuyết đã xác định
bao gồm:
(1) Bản chất của khiếm khuyết đã xác định, bao gồm khía cạnh của hệ
thống quản lý chất lượng của doanh nghiệp kiểm toán có liên quan
đến khiếm khuyết và khiếm khuyết đó nằm ở khâu thiết kế, thực
hiện hay vận hành hệ thống quản lý chất lượng;
(2) Trong trường hợp các khiếm khuyết đã xác định có liên quan đến
các biện pháp xử lý, liệu có các biện pháp xử lý thay thế để xử lý
rủi ro chất lượng mà biện pháp xử lý có liên quan hay không;
(3) (Các) nguyên nhân gốc của khiếm khuyết đã xác định;
(4) Tần suất xảy ra vấn đề làm phát sinh khiếm khuyết đã xác định; và
(5) Mức độ của khiếm khuyết được xác định, tốc độ xảy ra khiếm
khuyết và khoảng thời gian khiếm khuyết đó tồn tại và ảnh hưởng
của nó đến hệ thống quản lý chất lượng.
A164. Mức độ nghiêm trọng và tính chất lan tỏa của các khiếm khuyết được
phát hiện ảnh hưởng đến việc đánh giá hệ thống quản lý chất lượng do
(các) cá nhân được phân công trách nhiệm cao nhất và trách nhiệm giải
trình cuối cùng đối với hệ thống quản lý chất lượng thực hiện.
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 88
(Các) nguyên nhân gốc của khiếm khuyết đã xác định (hướng dẫn đoạn 41(a)
Chuẩn mực này)
A165. Mục tiêu của việc điều tra (các) nguyên nhân gốc của các khiếm khuyết
đã được phát hiện là để hiểu rõ các tình huống cơ bản là nguyên nhân
gây ra các khiếm khuyết, giúp doanh nghiệp kiểm toán:
(1) Đánh giá mức độ nghiêm trọng và tính chất lan tỏa của khiếm
khuyết đã được phát hiện; và
(2) Khắc phục khiếm khuyết đã được phát hiện một cách thích hợp.
Việc thực hiện phân tích nguyên nhân gốc đòi hỏi những người thực hiện
đánh giá phải sử dụng xét đoán chuyên môn dựa trên bằng chứng có sẵn.
A166. Nội dung, lịch trình và phạm vi của các thủ tục được thực hiện để tìm
hiểu (các) nguyên nhân gốc của khiếm khuyết đã xác định cũng có thể
bị ảnh hưởng bởi đặc điểm và hoàn cảnh cụ thể của doanh nghiệp kiểm
toán, như:
(1) Mức độ phức tạp và đặc điểm hoạt động của doanh nghiệp kiểm toán.
(2) Quy mô của doanh nghiệp kiểm toán.
(3) Sự phân tán về địa lý của doanh nghiệp kiểm toán.
(4) Cấu trúc của doanh nghiệp kiểm toán hoặc mức độ doanh nghiệp
kiểm toán tập trung hóa các quy trình hay hoạt động.
Ví dụ về bản chất của các khiếm khuyết đã xác định và mức độ nghiêm
trọng có thể có của các khiếm khuyết này, cũng như đặc điểm và hoàn
cảnh cụ thể của doanh nghiệp kiểm toán có thể ảnh hưởng đến nội
dung, lịch trình và phạm vi của các thủ tục tìm hiểu (các) nguyên nhân
gốc của các khiếm khuyết đã xác định
(1) Bản chất của khiếm khuyết đã xác định: Các thủ tục của doanh
nghiệp kiểm toán để tìm hiểu (các) nguyên nhân gốc của khiếm
khuyết đã xác định có thể khắt khe hơn trong trường hợp báo cáo
của hợp đồng dịch vụ liên quan đến cuộc kiểm toán báo cáo tài
chính của một tổ chức niêm yết, tổ chức đăng ký giao dịch được
phát hành không phù hợp, hoặc khi khiếm khuyết có liên quan đến
các hành động và hành vi của lãnh đạo về chất lượng.
(2) Mức độ nghiêm trọng có thể có của khiếm khuyết đã được phát
hiện: Các thủ tục của doanh nghiệp kiểm toán để tìm hiểu (các)
nguyên nhân gốc của khiếm khuyết đã xác định có thể khắt khe
hơn trong các trường hợp khiếm khuyết được xác định ở nhiều hợp
đồng dịch vụ, hoặc có dấu hiệu cho thấy các chính sách hoặc thủ
tục không được tuân thủ với tỷ lệ cao.
(3) Đặc điểm và hoàn cảnh cụ thể của doanh nghiệp kiểm toán:
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 89
- Đối với các doanh nghiệp kiểm toán ít phức tạp với một địa
điểm hoạt động, các thủ tục để tìm hiểu (các) nguyên nhân
gốc của khiếm khuyết đã xác định có thể đơn giản, vì thông
tin giúp tìm hiểu có thể sẵn có và tập trung, và nguyên nhân
gốc có thể được phát hiện dễ dàng.
- Đối với doanh nghiệp kiểm toán phức tạp hoạt động tại nhiều
địa điểm, các thủ tục để tìm hiểu (các) nguyên nhân gốc của
khiếm khuyết đã xác định có thể bao gồm việc sử dụng những
cá nhân được đào tạo chuyên sâu để điều tra (các) nguyên
nhân gốc của những khiếm khuyết đã xác định và phát triển
một phương pháp với các thủ tục chính thức hơn để xác định
(các) nguyên nhân gốc.
A167. Khi điều tra (các) nguyên nhân gốc của các khiếm khuyết đã được xác
định, doanh nghiệp kiểm toán có thể xem xét tại sao các khiếm khuyết
không xảy ra trong các trường hợp khác có tính chất tương tự với vấn đề
mà khiếm khuyết đã được xác định có liên quan. Các thông tin này có
thể hữu ích trong việc xác định cách khắc phục các khiếm khuyết đã
được phát hiện.
Ví dụ khi khiếm khuyết không phát sinh trong các trường hợp khác có
đặc điểm tương tự, và cách thức thông tin này hỗ trợ doanh nghiệp
kiểm toán điều tra (các) nguyên nhân gốc của các khiếm khuyết đã
được phát hiện
Doanh nghiệp kiểm toán có thể xác định rằng có sự tồn tại của một khiếm
khuyết vì các phát hiện tương tự đã xảy ra trong nhiều hợp đồng dịch
vụ. Tuy nhiên, các phát hiện này lại không xuất hiện ở một số hợp
đồng khác trong cùng một tổng thể đang được kiểm tra. Bằng cách đối
chiếu các hợp đồng dịch vụ, doanh nghiệp kiểm toán kết luận rằng
nguyên nhân gốc của khiếm khuyết đã xác định là do thành viên Ban
Giám đốc phụ trách tổng thể hợp đồng dịch vụ đã không tham gia một
cách phù hợp vào các giai đoạn chính của hợp đồng dịch vụ.
A168. Việc xác định cụ thể (các) nguyên nhân gốc một cách thích hợp có thể
hỗ trợ quy trình doanh nghiệp kiểm toán khắc phục những khiếm khuyết
đã xác định.
Ví dụ về việc xác định cụ thể (các) nguyên nhân gốc một cách thích hợp
Doanh nghiệp kiểm toán có thể xác định nhóm kiểm toán thực hiện
kiểm toán báo cáo tài chính thất bại trong việc thu thập được đầy đủ
bằng chứng kiểm toán thích hợp về các ước tính kế toán mà các giả
định của Ban Giám đốc có mức độ chủ quan cao. Mặc dù doanh nghiệp
kiểm toán nhận thấy các nhóm kiểm toán này không thực hiện thái độ
hoài nghi nghề nghiệp phù hợp, nhưng nguyên nhân gốc có thể liên
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 90
quan đến vấn đề khác, như môi trường văn hóa của doanh nghiệp kiểm
toán không khuyến khích các thành viên nhóm kiểm toán chất vấn
những cá nhân có thẩm quyền cao hơn hoặc thiếu sự chỉ đạo, giám sát
và soát xét các công việc được thực hiện trong hợp đồng.
A169. Ngoài việc điều tra (các) nguyên nhân gốc của các khiếm khuyết đã xác
định, doanh nghiệp kiểm toán cũng có thể điều tra (các) nguyên nhân
gốc của các kết quả tích cực, vì như vậy có thể chỉ ra những cơ hội để
doanh nghiệp kiểm toán hoàn thiện hay nâng cao hơn nữa hệ thống quản
lý chất lượng.
Biện pháp xử lý đối với khiếm khuyết đã xác định (hướng dẫn đoạn 42 Chuẩn
mực này)
A170. Nội dung, lịch trình và phạm vi của các hành động có thể phụ thuộc vào
nhiều yếu tố khác nhau, bao gồm:
(1) (Các) nguyên nhân gốc.
(2) Mức độ nghiêm trọng và tính chất lan tỏa của khiếm khuyết đã xác
định, và từ đó, mức độ khẩn cấp cần được xử lý.
(3) Hiệu quả của các biện pháp khắc phục trong việc xử lý (các)
nguyên nhân gốc, như liệu doanh nghiệp kiểm toán có cần thực hiện
nhiều hơn một biện pháp khắc phục để xử lý một cách hiệu quả
(các) nguyên nhân gốc, hay cần thực hiện các biện pháp tạm thời
cho đến khi doanh nghiệp kiểm toán có thể thực hiện các biện pháp
khắc phục hiệu quả hơn.
A171. Trong một số trường hợp, hành động khắc phục có thể bao gồm việc thiết
lập các mục tiêu chất lượng bổ sung, hoặc các rủi ro chất lượng, hoặc các
biện pháp xử lý có thể cần bổ sung, sửa đổi vì chúng được xác định là
không còn phù hợp.
A172. Trong trường hợp doanh nghiệp kiểm toán xác định rằng nguyên nhân
gốc của khiếm khuyết đã xác định có liên quan đến một nguồn lực được
cung cấp bởi một nhà cung cấp dịch vụ, doanh nghiệp kiểm toán có thể:
(1) Cân nhắc có nên tiếp tục sử dụng nguồn lực của nhà cung cấp dịch
vụ đó hay không.
(2) Trao đổi vấn đề với nhà cung cấp dịch vụ.
Doanh nghiệp kiểm toán chịu trách nhiệm xử lý ảnh hưởng của khiếm
khuyết đã xác định liên quan đến nguồn lực được cung cấp bởi nhà cung
cấp dịch vụ trong hệ thống quản lý chất lượng, và thực hiện các hành
động để ngăn chặn khiếm khuyết tái diễn, liên quan đến hệ thống quản lý
chất lượng của doanh nghiệp kiểm toán. Tuy nhiên, doanh nghiệp kiểm
toán thông thường không chịu trách nhiệm khắc phục khiếm khuyết đã
xác định thay cho nhà cung cấp dịch vụ, hay điều tra thêm về nguyên
nhân gốc của khiếm khuyết đã xác định tại nhà cung cấp dịch vụ.
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 91
Những phát hiện về một hợp đồng dịch vụ cụ thể (hướng dẫn đoạn 45 Chuẩn
mực này)
A173. Trong trường hợp các thủ tục bị bỏ qua hoặc báo cáo được ban hành
không phù hợp, doanh nghiệp kiểm toán có thể thực hiện hành động bao
gồm:
(1) Tham khảo ý kiến của các cá nhân phù hợp về cách khắc phục
thích hợp;
(2) Thảo luận vấn đề với Ban Giám đốc hoặc Ban quản trị đơn vị được
cung cấp dịch vụ;
(3) Thực hiện các thủ tục còn thiếu.
Các hành động do doanh nghiệp kiểm toán thực hiện không làm giảm
bớt trách nhiệm của doanh nghiệp kiểm toán trong việc thực hiện thêm
các hành động liên quan đến phát hiện trong bối cảnh của hệ thống quản
lý chất lượng, bao gồm đánh giá các phát hiện để xác định khiếm khuyết
và khi có khiếm khuyết tồn tại, điều tra các nguyên nhân gốc của khiếm
khuyết đã xác định.
Trao đổi liên tục liên quan đến quy trình giám sát và khắc phục (hướng dẫn
đoạn 46 Chuẩn mực này)
A174. Các thông tin về quy trình giám sát và khắc phục được trao đổi với (các)
cá nhân được phân công trách nhiệm cao nhất và trách nhiệm giải trình
cuối cùng đối với hệ thống quản lý chất lượng có thể được trao đổi
thường xuyên hoặc định kỳ. (Các) cá nhân có thể sử dụng thông tin theo
nhiều cách, ví dụ:
(1) Là cơ sở để trao đổi thêm với nhân sự về tầm quan trọng của chất
lượng.
(2) Yêu cầu các cá nhân phải chịu trách nhiệm về những vai trò được
phân công.
(3) Xác định các vấn đề chính về hệ thống quản lý chất lượng một cách
kịp thời.
Thông tin này cũng cung cấp cơ sở cho việc đánh giá hệ thống quản lý
chất lượng và kết luận về hệ thống, theo yêu cầu tại đoạn 53 - 54 Chuẩn
mực này.
Yêu cầu của mạng lưới hoặc dịch vụ của mạng lưới (hướng dẫn đoạn 48
Chuẩn mực này)
A175. Trong một số trường hợp, doanh nghiệp kiểm toán có thể là thành viên
của một mạng lưới. Mạng lưới có thể thiết lập các yêu cầu liên quan đến
hệ thống quản lý chất lượng của doanh nghiệp kiểm toán hoặc có thể
cung cấp các dịch vụ hoặc nguồn lực mà doanh nghiệp kiểm toán có thể
lựa chọn để thực hiện hoặc sử dụng trong việc thiết kế, thực hiện và vận
hành hệ thống quản lý chất lượng của mình. Các yêu cầu hoặc dịch vụ
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 92
như vậy có thể nhằm đẩy mạnh việc thực hiện nhất quán của các hợp
đồng dịch vụ có chất lượng giữa các doanh nghiệp kiểm toán trong cùng
mạng lưới. Mức độ mà mạng lưới sẽ cung cấp cho doanh nghiệp kiểm
toán các mục tiêu chất lượng, các rủi ro chất lượng và các biện pháp xử
lý phổ biến trên toàn mạng lưới sẽ phụ thuộc vào các thỏa thuận của
doanh nghiệp kiểm toán với mạng lưới.
Ví dụ về các yêu cầu của mạng lưới
(1) Các yêu cầu đối với doanh nghiệp kiểm toán phải đưa vào hệ
thống quản lý chất lượng của doanh nghiệp kiểm toán các mục
tiêu chất lượng hoặc rủi ro chất lượng bổ sung mà các mục tiêu
và rủi ro này là phổ biến tại các doanh nghiệp mạng lưới.
(2) Các yêu cầu đối với doanh nghiệp kiểm toán phải đưa vào hệ
thống quản lý chất lượng của doanh nghiệp kiểm toán các biện
pháp xử lý mà các biện pháp này là phổ biến tại các doanh
nghiệp mạng lưới. Các biện pháp xử lý do mạng lưới thiết kế có
thể bao gồm các chính sách hoặc thủ tục áp dụng toàn mạng lưới
quy định rõ vai trò và trách nhiệm của lãnh đạo, bao gồm cả cách
thức dự kiến phân công quyền hạn và trách nhiệm trong doanh
nghiệp kiểm toán, hoặc các nguồn lực, như các phương pháp do
mạng lưới phát triển để thực hiện các hợp đồng hoặc các ứng
dụng công nghệ thông tin.
(3) Các yêu cầu doanh nghiệp kiểm toán phải chịu các hoạt động
giám sát của mạng lưới. Các hoạt động giám sát này có thể liên
quan đến các yêu cầu của mạng lưới (ví dụ, giám sát việc doanh
nghiệp kiểm toán đã triển khai phương pháp luận của mạng lưới
một cách phù hợp), hoặc liên quan đến hệ thống quản lý chất
lượng của doanh nghiệp kiểm toán nói chung.
Ví dụ về các dịch vụ của mạng lưới
(1) Các dịch vụ hoặc nguồn lực doanh nghiệp kiểm toán có thể lựa
chọn sử dụng cho hệ thống quản lý chất lượng của mình hoặc cho
việc thực hiện các hợp đồng dịch vụ, như các chương trình đào
tạo tự nguyện, sử dụng kiểm toán viên đơn vị thành viên hoặc
chuyên gia trong nội bộ mạng lưới, hoặc sử dụng trung tâm cung
cấp dịch vụ được thành lập ở cấp độ toàn mạng lưới, hoặc bởi
một doanh nghiệp khác trong cùng mạng lưới hoặc nhóm các
doanh nghiệp trong cùng mạng lưới.
A176. Mạng lưới có thể quy định trách nhiệm đối với doanh nghiệp kiểm toán
trong việc thực hiện các yêu cầu của mạng lưới hoặc dịch vụ của mạng
lưới.
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 93
Ví dụ về các trách nhiệm đối với doanh nghiệp kiểm toán trong việc
thực hiện các yêu cầu của mạng lưới hoặc dịch vụ của mạng lưới
(1) Doanh nghiệp kiểm toán phải có cơ sở hạ tầng công nghệ thông
tin và quy trình công nghệ thông tin nhất định để hỗ trợ ứng dụng
công nghệ thông tin do mạng lưới cung cấp mà doanh nghiệp
kiểm toán sử dụng trong hệ thống quản lý chất lượng.
(2) Doanh nghiệp kiểm toán phải thực hiện đào tạo toàn doanh
nghiệp về phương pháp luận do mạng lưới cung cấp, bao gồm cả
việc cập nhật phương pháp luận khi phát sinh.
A177. Doanh nghiệp kiểm toán có thể tìm hiểu về các yêu cầu của mạng lưới
hoặc dịch vụ của mạng lưới cũng như về trách nhiệm của doanh nghiệp
kiểm toán liên quan đến việc triển khai chúng thông qua việc yêu cầu
hoặc nhận tài liệu do mạng lưới cung cấp về các vấn đề như:
(1) Quản trị và lãnh đạo của mạng lưới.
(2) Các thủ tục do mạng lưới thực hiện trong việc thiết kế, triển khai và
(khi thích hợp) vận hành các yêu cầu của mạng lưới hoặc dịch vụ
của mạng lưới.
(3) Cách mạng lưới xác định và xử lý với những thay đổi ảnh hưởng
đến yêu cầu của mạng lưới hoặc dịch vụ của mạng lưới hoặc các
thông tin khác, như những thay đổi trong chuẩn mực nghề nghiệp
hoặc thông tin chỉ ra sự khiếm khuyết trong các yêu cầu của mạng
lưới hoặc dịch vụ của mạng lưới.
Cách mạng lưới giám sát sự phù hợp của các yêu cầu của mạng lưới
hoặc dịch vụ của mạng lưới, có thể bao gồm việc thông qua các hoạt
động giám sát của doanh nghiệp mạng lưới và các quy trình của mạng
lưới để khắc phục các khiếm khuyết đã được xác định.
Yêu cầu của mạng lưới hoặc dịch vụ của mạng lưới trong hệ thống quản lý chất
lượng của doanh nghiệp kiểm toán (hướng dẫn đoạn 49 Chuẩn mực này)
A178. Đặc điểm của các yêu cầu của mạng lưới hoặc dịch vụ của mạng lưới là
điều kiện, sự kiện, hoàn cảnh, việc thực hiện hay không thực hiện hành
động trong việc xác định và đánh giá rủi ro chất lượng.
Ví dụ về yêu cầu của mạng lưới hoặc dịch vụ của mạng lưới làm phát
sinh rủi ro chất lượng
Mạng lưới có thể yêu cầu doanh nghiệp kiểm toán sử dụng một ứng
dụng công nghệ thông tin để chấp nhận và duy trì quan hệ khách hàng
và các hợp đồng dịch vụ cụ thể được tiêu chuẩn hóa trên toàn mạng
lưới. Điều này có thể làm phát sinh rủi ro chất lượng khi ứng dụng công
nghệ thông tin không giải quyết được các vấn đề theo pháp luật hoặc
các quy định nước sở tại mà doanh nghiệp kiểm toán cần phải xem xét
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 94
trong việc chấp nhận và duy trì quan hệ khách hàng và các hợp đồng
dịch vụ cụ thể.
A179. Mục đích của các yêu của cầu mạng lưới có thể bao gồm thúc đẩy việc
thực hiện nhất quán các hợp đồng dịch vụ có chất lượng ở các doanh
nghiệp mạng lưới. Doanh nghiệp kiểm toán có thể được kỳ vọng thực hiện
các yêu cầu của mạng lưới, tuy nhiên, doanh nghiệp kiểm toán có thể
cần phải điều chỉnh hoặc bổ sung các yêu cầu của mạng lưới cho phù
hợp với đặc điểm, hoàn cảnh cụ thể của doanh nghiệp kiểm toán và các
hợp đồng dịch vụ.
Ví dụ về cách thức các yêu cầu của mạng lưới hoặc dịch vụ của mạng
lưới có thể cần phải được điều chỉnh hoặc bổ sung
Yêu cầu của mạng lưới
hoặc dịch vụ của mạng
lưới
Cách thức doanh nghiệp kiểm toán điều
chỉnh hoặc bổ sung yêu cầu của mạng
lưới hoặc dịch vụ của mạng lưới
Mạng lưới yêu cầu doanh
nghiệp kiểm toán phải đưa
các rủi ro chất lượng nhất
định vào hệ thống quản lý
chất lượng, để tất cả các
doanh nghiệp trong mạng
lưới xử lý các rủi ro chất
lượng này.
Là một phần của việc xác định và đánh
giá rủi ro chất lượng, doanh nghiệp kiểm
toán đưa các rủi ro chất lượng vào hệ
thống quản lý chất lượng theo yêu cầu
của mạng lưới.
Doanh nghiệp kiểm toán cũng thiết kế
và thực hiện các biện pháp xử lý các rủi
ro chất lượng theo yêu cầu của mạng
lưới.
Mạng lưới yêu cầu doanh
nghiệp kiểm toán thiết kế
và thực hiện một số biện
pháp xử lý nhất định.
Là một phần của việc thiết kế và thực
hiện các biện pháp xử lý, doanh nghiệp
kiểm toán xác định:
(1) Những rủi ro chất lượng mà biện
pháp xử lý sẽ giải quyết.
(2) Cách thức đưa các biện pháp xử lý
theo yêu cầu của mạng lưới vào hệ
thống quản lý chất lượng của doanh
nghiệp kiểm toán, tùy theo đặc điểm
và hoàn cảnh cụ thể của doanh
nghiệp kiểm toán. Điều này có thể
bao gồm việc điều chỉnh biện pháp
xử lý để phản ánh đặc điểm và hoàn
cảnh cụ thể của doanh nghiệp kiểm
toán và các hợp đồng dịch vụ của
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 95
doanh nghiệp kiểm toán (ví dụ, điều
chỉnh phương pháp luận để bao gồm
các vấn đề liên quan đến pháp luật
và các quy định ở nước sở tại).
Doanh nghiệp kiểm toán
sử dụng kiểm toán viên
của các doanh nghiệp
khác trong cùng mạng
lưới làm thành viên nhóm
kiểm toán đơn vị thành
viên. Các yêu cầu của
mạng lưới được đưa ra
nhằm thúc đẩy mức độ
đồng nhất cao trong các hệ
thống quản lý chất lượng
của các doanh nghiệp
mạng lưới. Các yêu cầu
của mạng lưới bao gồm
các tiêu chí cụ thể áp dụng
cho các cá nhân được giao
kiểm toán một đơn vị
thành viên trong một cuộc
kiểm toán tập đoàn.
Doanh nghiệp kiểm toán thiết lập các
chính sách hoặc thủ tục yêu cầu nhóm
kiểm toán xác nhận với kiểm toán viên
đơn vị thành viên (doanh nghiệp khác
trong cùng mạng lưới) về việc các cá
nhân được phân công đến đơn vị thành
viên đáp ứng các tiêu chí cụ thể đặt ra
theo các yêu cầu của mạng lưới.
A180. Trong một số trường hợp, khi điều chỉnh hoặc bổ sung các yêu cầu của
mạng lưới hoặc các dịch vụ của mạng lưới, doanh nghiệp kiểm toán có
thể xác định những cải tiến có thể có đối với các yêu cầu của mạng lưới
hoặc các dịch vụ của mạng lưới và có thể thông báo những cải tiến này
cho các doanh nghiệp mạng lưới.
Các hoạt động giám sát của mạng lưới về hệ thống quản lý chất lượng của
doanh nghiệp kiểm toán (hướng dẫn đoạn 50(c) Chuẩn mực này)
A181. Kết quả của các hoạt động giám sát của mạng lưới về hệ thống quản lý
chất lượng của doanh nghiệp kiểm toán có thể bao gồm thông tin như sau:
(1) Một bản mô tả hoạt động giám sát, bao gồm nội dung, lịch trình và
phạm vi;
(2) Các phát hiện, khiếm khuyết và các quan sát khác về hệ thống quản
lý chất lượng của doanh nghiệp kiểm toán (ví dụ: kết quả tích cực
hoặc cơ hội cho doanh nghiệp kiểm toán để cải tiến, hoặc nâng cấp
hệ thống quản lý chất lượng); và
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 96
(3) Đánh giá của mạng lưới về (các) nguyên nhân gốc của các khiếm
khuyết được phát hiện, ảnh hưởng của các khiếm khuyết đã xác
định và các khuyến nghị về hành động khắc phục.
Các hoạt động giám sát do mạng lưới thực hiện đối với các doanh nghiệp mạng
lưới (hướng dẫn đoạn 51(b) Chuẩn mực này)
A182. Thông tin từ mạng lưới về kết quả tổng thể của các hoạt động giám sát
của mạng lưới được thực hiện đối với hệ thống quản lý chất lượng của
các doanh nghiệp mạng lưới có thể là sự tổng hợp hoặc tóm tắt thông tin
được mô tả ở đoạn A181 Chuẩn mực này, bao gồm xu hướng và các khu
vực thường phát sinh khiếm khuyết, hoặc kết quả tích cực có thể lan tỏa
toàn mạng lưới. Những thông tin như vậy có thể:
(1) Được sử dụng trong doanh nghiệp kiểm toán:
- Trong việc xác định và đánh giá rủi ro chất lượng.
- Là một phần thông tin liên quan khác do doanh nghiệp kiểm
toán xem xét trong việc xác định có tồn tại các khiếm khuyết
trong các yêu cầu của mạng lưới hoặc các dịch vụ của mạng
lưới được doanh nghiệp kiểm toán sử dụng trong hệ thống quản
lý chất lượng của mình hay không.
(2) Được trao đổi với các thành viên Ban Giám đốc phụ trách tổng thể
cuộc kiểm toán tập đoàn, trong bối cảnh về xem xét năng lực và khả
năng của kiểm toán viên đơn vị thành viên từ một doanh nghiệp
mạng lưới, phải tuân thủ các yêu cầu chung của mạng lưới (ví dụ,
cùng chung mục tiêu chất lượng, rủi ro chất lượng và biện pháp xử
lý).
A183. Trong một số trường hợp, doanh nghiệp kiểm toán có thể thu thập thông
tin từ mạng lưới về những khiếm khuyết phát hiện trong hệ thống quản
lý chất lượng của một doanh nghiệp mạng lưới mà ảnh hưởng đến doanh
nghiệp kiểm toán đó. Mạng lưới cũng có thể thu thập thông tin từ các
doanh nghiệp mạng lưới về kết quả của những cuộc kiểm tra từ bên
ngoài về hệ thống quản lý chất lượng của các doanh nghiệp mạng lưới.
Trong một số trường hợp, pháp luật hoặc các quy định tại những khu vực
pháp lý cụ thể có thể không cho phép mạng lưới chia sẻ thông tin với các
doanh nghiệp khác trong cùng mạng lưới hoặc hạn chế việc cung cấp chi
tiết thông tin đó.
A184. Trong trường hợp mạng lưới không cung cấp thông tin về kết quả tổng
thể của hoạt động giám sát của mạng lưới đối với các doanh nghiệp
mạng lưới, doanh nghiệp kiểm toán có thể thực hiện thêm các hành
động, như:
(1) Thảo luận vấn đề với mạng lưới;
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 97
(2) Xác định ảnh hưởng đối với các hợp đồng dịch vụ của doanh
nghiệp kiểm toán và trao đổi ảnh hưởng đến các thành viên nhóm
thực hiện hợp đồng dịch vụ.
Các khiếm khuyết trong các yêu cầu của mạng lưới hoặc dịch vụ của mạng lưới
do doanh nghiệp kiểm toán xác định (hướng dẫn đoạn 52 Chuẩn mực này)
A185. Vì các yêu cầu của mạng lưới hoặc dịch vụ của mạng lưới được doanh
nghiệp kiểm toán sử dụng là một phần của hệ thống quản lý chất lượng
của doanh nghiệp kiểm toán, các yêu cầu hoặc dịch vụ này cũng phải
tuân thủ các yêu cầu của Chuẩn mực này liên quan đến giám sát và khắc
phục. Các yêu cầu của mạng lưới hoặc dịch vụ của mạng lưới có thể
được giám sát bởi mạng lưới, doanh nghiệp kiểm toán, hoặc kết hợp cả
hai.
Ví dụ về yêu cầu của mạng lưới hoặc dịch vụ của mạng lưới được giám
sát bởi cả mạng lưới và doanh nghiệp kiểm toán
Mạng lưới có thể thực hiện các hoạt động giám sát ở từng cấp độ mạng
lưới theo phương pháp luận chung. Doanh nghiệp kiểm toán cũng giám
sát việc áp dụng phương pháp luận của các thành viên trong nhóm thực
hiện hợp đồng dịch vụ thông qua việc kiểm tra thực hiện hợp đồng dịch
vụ.
A186. Khi thiết kế và thực hiện các hành động khắc phục để xử lý ảnh hưởng
của khiếm khuyết đã xác định trong các yêu cầu của mạng lưới hoặc dịch
vụ của mạng lưới, doanh nghiệp kiểm toán có thể:
(1) Hiểu các biện pháp khắc phục đã được mạng lưới lên kế hoạch, bao
gồm cả việc doanh nghiệp kiểm toán có trách nhiệm nào trong việc
thực hiện các biện pháp khắc phục; và
(2) Xem xét liệu doanh nghiệp kiểm toán có cần thực hiện các biện
pháp khắc phục bổ sung để xử lý những khiếm khuyết đã xác định
và (các) nguyên nhân gốc có liên quan hay không, chẳng hạn như
khi:
- Mạng lưới không thực hiện những biện pháp khắc phục phù
hợp; hoặc
- Các biện pháp khắc phục của mạng lưới sẽ tốn nhiều thời gian
để xử lý hiệu quả khiếm khuyết đã xác định.
Đánh giá hệ thống quản lý chất lượng (hướng dẫn đoạn 53 Chuẩn mực này)
A187. (Các) cá nhân được phân công trách nhiệm cao nhất và trách nhiệm giải
trình cuối cùng cho hệ thống quản lý chất lượng có thể được hỗ trợ bởi
các cá nhân khác trong việc thực hiện đánh giá. Tuy nhiên, (các) cá nhân
được phân công trách nhiệm cao nhất và trách nhiệm giải trình cuối cùng
cho hệ thống quản lý chất lượng vẫn chịu trách nhiệm và có trách nhiệm
giải trình về việc đánh giá.
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 98
A188. Thời điểm tiến hành đánh giá có thể phụ thuộc vào hoàn cảnh của doanh
nghiệp kiểm toán, và có thể trùng với ngày kết thúc năm tài chính của
doanh nghiệp kiểm toán hoặc thời điểm hoàn thành một chu kỳ giám sát
hàng năm.
A189. Thông tin cung cấp cơ sở cho việc đánh giá hệ thống quản lý chất lượng
bao gồm thông tin được trao đổi với (các) cá nhân được phân công trách
nhiệm cao nhất và trách nhiệm giải trình cuối cùng cho hệ thống quản lý
chất lượng phù hợp với đoạn 46 Chuẩn mực này.
Các ví dụ về khả năng điều chỉnh theo quy mô và sự phức tạp để minh
hoạ cách thông tin cung cấp cơ sở cho việc đánh giá hệ thống quản lý
chất lượng có thể được thu thập.
(1) Trong một doanh nghiệp kiểm toán ít phức tạp, (các) cá nhân được
phân công trách nhiệm cao nhất và trách nhiệm giải trình cuối cùng
đối với hệ thống quản lý chất lượng có thể tham gia trực tiếp vào
việc giám sát và khắc phục, do đó sẽ nhận thức được thông tin hỗ
trợ việc đánh giá hệ thống quản lý chất lượng.
(2) Trong một doanh nghiệp kiểm toán phức tạp, (các) cá nhân được
phân công trách nhiệm cao nhất và trách nhiệm giải trình cuối cùng
đối với hệ thống quản lý chất lượng có thể cần thiết lập các quy
trình để đối chiếu, tóm tắt và trao đổi thông tin cần thiết để đánh giá
hệ thống quản lý chất lượng.
Kết luận về hệ thống quản lý chất lượng (hướng dẫn đoạn 54 Chuẩn mực này)
A190. Trong nội dung của Chuẩn mực này, mục đích hướng tới là hoạt động của
hệ thống một cách tổng thể cung cấp cho doanh nghiệp kiểm toán sự đảm
bảo hợp lý rằng các mục tiêu của hệ thống quản lý chất lượng đang đạt
được. Để kết luận về hệ thống quản lý chất lượng, cá nhân được phân
công trách nhiệm cao nhất và trách nhiệm giải trình cuối cùng đối với hệ
thống quản lý chất lượng, khi sử dụng kết quả của quy trình giám sát và
khắc phục, xem xét các điều sau:
(1) Mức độ nghiêm trọng và tính chất lan tỏa của các khiếm khuyết đã
xác định và ảnh hưởng đến việc đạt được các mục tiêu của hệ thống
quản lý chất lượng;
(2) Doanh nghiệp kiểm toán có thiết kế và thực hiện các biện pháp khắc
phục hay không, và các biện pháp khắc phục cho đến thời điểm
đánh giá có đạt hiệu quả hay không;
(3) Ảnh hưởng của khiếm khuyết đã xác định trong hệ thống quản lý
chất lượng đã được sửa chữa thích hợp hay chưa, ví dụ như các
hành động tiếp theo có được thực hiện theo quy định tại đoạn 45
Chuẩn mực này không.
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 99
A191. Có thể có những trường hợp khi các khiếm khuyết đã xác định là nghiêm
trọng (bao gồm cả những khiếm khuyết đã xác định là nghiêm trọng và
lan tỏa) đã được khắc phục một cách thích hợp và ảnh hưởng từ các
khiếm khuyết này được sửa chữa tại thời điểm đánh giá. Trong trường
hợp như vậy, (các) cá nhân được phân công trách nhiệm cao nhất và
trách nhiệm giải trình cuối cùng đối với hệ thống quản lý chất lượng có
thể kết luận rằng hệ thống quản lý chất lượng cung cấp cho doanh nghiệp
kiểm toán sự đảm bảo hợp lý về việc đang đạt được các mục tiêu của hệ
thống quản lý chất lượng.
A192. Một khiếm khuyết đã xác định có thể ảnh hưởng lan tỏa đối với việc thiết
kế, thực hiện và vận hành hệ thống quản lý chất lượng khi, ví dụ:
(1) Khiếm khuyết đó ảnh hưởng đến một số thành phần hoặc khía cạnh
của hệ thống quản lý chất lượng.
(2) Khiếm khuyết đó chỉ giới hạn trong một thành phần hoặc khía cạnh
cụ thể của hệ thống quản lý chất lượng, nhưng lại là nền tảng cơ sở
của hệ thống quản lý chất lượng.
(3) Khiếm khuyết đó ảnh hưởng đến nhiều đơn vị kinh doanh hoặc vị
trí địa lý của doanh nghiệp kiểm toán.
(4) Khiếm khuyết đó chỉ trong một đơn vị kinh doanh hoặc một cơ sở
địa lý của doanh nghiệp kiểm toán, nhưng đơn vị kinh doanh hoặc
vị trí bị ảnh hưởng đó là nền tảng của toàn doanh nghiệp kiểm toán.
(5) Khiếm khuyết đó ảnh hưởng đến một phần đáng kể của các hợp
đồng dịch vụ cùng loại hoặc cùng đặc điểm.
Ví dụ về một khiếm khuyết đã xác định có thể coi là nghiêm trọng nhưng
không lan tỏa
Doanh nghiệp kiểm toán phát hiện một khiếm khuyết tại một văn phòng
tại khu vực nhỏ của doanh nghiệp kiểm toán. Khiếm khuyết này được
xác định liên quan đến hành vi không tuân thủ các chính sách hoặc thủ
tục của doanh nghiệp kiểm toán. Doanh nghiệp kiểm toán xác định rằng
văn hóa tại văn phòng khu vực, đặc biệt là các hành động và cách ứng
xử của lãnh đạo trong văn phòng khu vực vốn quá chú trọng vào các ưu
tiên về tài chính, đã góp phần vào nguyên nhân gốc của khiếm khuyết
đã phát hiện. Doanh nghiệp kiểm toán xác định ảnh hưởng của khiếm
khuyết đã phát hiện là:
(1) Nghiêm trọng, vì liên quan đến văn hóa của văn phòng khu vực và
sự tuân thủ tổng thể đối với các chính sách hoặc thủ tục của doanh
nghiệp kiểm toán; và
(2) Không lan tỏa, vì nó chỉ giới hạn ở văn phòng khu vực nhỏ.
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 100
A193. (Các) cá nhân được phân công trách nhiệm cao nhất và trách nhiệm giải
trình cuối cùng đối với hệ thống quản lý chất lượng có thể kết luận rằng
hệ thống quản lý chất lượng không cung cấp cho doanh nghiệp kiểm
toán sự đảm bảo hợp lý về việc đang đạt được các mục tiêu của hệ thống
quản lý chất lượng, trong các trường hợp khi các khiếm khuyết đã xác
định là nghiêm trọng và lan tỏa, các hành động được thực hiện để khắc
phục những khiếm khuyết đã xác định là không thích hợp, và ảnh hưởng
của những khiếm khuyết đã xác định chưa được sửa chữa một cách thích
hợp.
Ví dụ về một khiếm khuyết đã xác định có thể được coi là nghiêm trọng
và lan tỏa
Doanh nghiệp kiểm toán phát hiện một khiếm khuyết tại văn phòng khu
vực, đây là văn phòng lớn nhất của doanh nghiệp kiểm toán và cung cấp
hỗ trợ tài chính, hoạt động và kỹ thuật cho toàn bộ khu vực. Khiếm
khuyết đã xác định liên quan đến hành vi không tuân thủ các chính sách
hoặc thủ tục của doanh nghiệp kiểm toán. Doanh nghiệp kiểm toán xác
định rằng văn hóa tại văn phòng khu vực, đặc biệt là các hành động và
cách ứng xử của lãnh đạo trong văn phòng khu vực vốn quá tập trung
vào các ưu tiên về tài chính, đã góp phần vào nguyên nhân gốc của
khiếm khuyết đã phát hiện. Doanh nghiệp kiểm toán xác định rằng ảnh
hưởng của khiếm khuyết đã phát hiện là:
(1) Nghiêm trọng, vì liên quan đến văn hóa của văn phòng khu vực và
sự tuân thủ tổng thể đối với các chính sách hoặc thủ tục của doanh
nghiệp kiểm toán; và
(2) Lan tỏa, vì văn phòng khu vực là văn phòng lớn nhất và cung cấp
sự hỗ trợ cho nhiều văn phòng khác và hành vi không tuân thủ các
chính sách hoặc thủ tục của doanh nghiệp kiểm toán có thể có ảnh
hưởng rộng hơn đến các văn phòng khác.
A194. Doanh nghiệp kiểm toán có thể tốn thời gian để khắc phục các khiếm
khuyết trong kiểm soát đã xác định là nghiêm trọng và lan tỏa. Khi
doanh nghiệp kiểm toán tiếp tục thực hiện các hành động để khắc phục
các khiếm khuyết đã xác định, tính chất lan tỏa của các khiếm khuyết đã
xác định có thể giảm đi và có thể xác định rằng các khiếm khuyết đã xác
định vẫn còn nghiêm trọng, nhưng không còn nghiêm trọng và lan tỏa.
Trong những trường hợp như vậy, (các) cá nhân được phân công trách
nhiệm cao nhất và trách nhiệm giải trình cuối cùng đối với hệ thống quản
lý chất lượng có thể kết luận rằng, ngoại trừ các vấn đề liên quan đến
những khiếm khuyết đã xác định có ảnh hưởng nghiêm trọng nhưng
không lan tỏa đến việc thiết kế, thực hiện và vận hành của hệ thống quản
lý chất lượng, hệ thống quản lý chất lượng cung cấp cho doanh nghiệp
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 101
kiểm toán một sự đảm bảo hợp lý về việc đang đạt được các mục tiêu
của hệ thống quản lý chất lượng.
A195. Chuẩn mực này không yêu cầu doanh nghiệp kiểm toán phải có báo cáo
dịch vụ đảm bảo độc lập về hệ thống quản lý chất lượng của mình hoặc
ngăn cản doanh nghiệp kiểm toán làm như vậy.
Hành động kịp thời và thích hợp và các trao đổi tiếp theo (hướng dẫn đoạn 55
Chuẩn mực này)
A196. Trong trường hợp (các) cá nhân được phân công trách nhiệm cao nhất và
trách nhiệm giải trình cuối cùng đối với hệ thống quản lý chất lượng đạt
được kết luận được mô tả trong đoạn 54 (b) hoặc 54 (c) Chuẩn mực này,
doanh nghiệp kiểm toán có thể thực hiện hành động kịp thời và thích hợp
bao gồm:
(1) Thực hiện các biện pháp để hỗ trợ việc thực hiện hợp đồng dịch vụ
thông qua việc phân công thêm nguồn lực hoặc xây dựng thêm
hướng dẫn và xác nhận rằng các báo cáo do doanh nghiệp kiểm
toán phát hành là phù hợp trong mọi tình huống, cho đến khi khiếm
khuyến đã xác định được khắc phục và thông báo các biện pháp đó
cho nhóm thực hiện hợp đồng dịch vụ.
(2) Tham khảo ý kiến tư vấn pháp luật.
A197. Trong một số trường hợp, doanh nghiệp kiểm toán có thể có một bộ phận
độc lập và có quyền giám sát không điều hành đối với doanh nghiệp
kiểm toán. Trong những trường hợp như vậy, thông tin trao đổi có thể
bao gồm việc thông báo cho cơ quan quản lý độc lập.
A198. Ví dụ về các trường hợp có thể thích hợp để doanh nghiệp kiểm toán
trao đổi với các đối tượng bên ngoài về việc đánh giá hệ thống quản lý
chất lượng
(1) Khi doanh nghiệp kiểm toán thuộc một mạng lưới.
(2) Khi các doanh nghiệp khác trong cùng mạng lưới sử dụng công
việc do doanh nghiệp kiểm toán đó thực hiện, ví dụ, trong trường
hợp kiểm toán tập đoàn.
(3) Khi một báo cáo do doanh nghiệp kiểm toán phát hành được doanh
nghiệp kiểm toán xác định là không phù hợp do thất bại của hệ
thống quản lý chất lượng, và Ban Giám đốc hoặc Ban quản trị của
đơn vị cần được thông báo.
(4) Khi pháp luật hoặc các quy định yêu cầu doanh nghiệp kiểm toán
phải thông báo với cơ quan giám sát hoặc cơ quan quản lý.
Đánh giá thực hiện công việc (hướng dẫn đoạn 56 Chuẩn mực này)
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 102
A199. Đánh giá thực hiện công việc định kỳ thúc đẩy trách nhiệm giải trình.
Khi xem xét hiệu quả công việc của một cá nhân, doanh nghiệp kiểm
toán có thể xem xét:
(1) Kết quả của các hoạt động giám sát của doanh nghiệp kiểm toán đối
với các khía cạnh của hệ thống quản lý chất lượng có liên quan đến
trách nhiệm của cá nhân đó. Trong một số trường hợp, doanh
nghiệp kiểm toán có thể đặt ra các mục tiêu cho cá nhân và đo
lường kết quả của các hoạt động giám sát của doanh nghiệp kiểm
toán dựa trên các mục tiêu đó.
(2) Các hành động do cá nhân thực hiện để giải quyết các khiếm khuyết
đã xác định có liên quan đến trách nhiệm của cá nhân đó, bao gồm
cả tính kịp thời và hiệu quả của các hành động đó.
Các ví dụ về khả năng điều chỉnh theo quy mô và sự phức tạp để minh
họa cách thức doanh nghiệp kiểm toán có thể thực hiện các đánh giá
thực hiện công việc
(1) Trong một doanh nghiệp kiểm toán ít phức tạp, doanh nghiệp
kiểm toán có thể thuê một nhà cung cấp dịch vụ để thực hiện
đánh giá, hoặc kết quả của các hoạt động giám sát của doanh
nghiệp kiểm toán đó có thể cung cấp dấu hiệu về hiệu quả hoạt
động của cá nhân đó.
(2) Trong một doanh nghiệp kiểm toán phức tạp, việc đánh giá thực
hiện công việc có thể do một thành viên độc lập thực hiện không
phải là thành viên điều hành của doanh nghiệp kiểm toán hoặc
một ủy ban đặc biệt được giám sát bởi cơ quan quản lý của doanh
nghiệp kiểm toán.
A200. Việc đánh giá thực hiện công việc tích cực có thể được khen thưởng
thông qua việc trả thưởng, thăng chức và các biện pháp khuyến khích
khác mà tập trung vào cam kết của cá nhân đối với chất lượng và củng
cố trách nhiệm giải trình. Mặt khác, doanh nghiệp kiểm toán có thể thực
hiện các biện pháp khắc phục để xử lý việc đánh giá thực hiện công việc
tiêu cực có thể ảnh hưởng đến việc doanh nghiệp kiểm toán đạt được các
mục tiêu chất lượng.
Các lưu ý khi cung cấp dịch vụ cho đơn vị trong lĩnh vực công
A201. Trong trường hợp cung cấp dịch vụ cho các đơn vị trong lĩnh vực công,
doanh nghiệp kiểm toán có thể không thực hiện được việc đánh giá thực
hiện công việc của (các) cá nhân được phân công trách nhiệm cao nhất
và trách nhiệm giải trình cuối cùng đối với hệ thống quản lý chất lượng,
hoặc thực hiện các hành động để xử lý các kết quả của việc đánh giá
thực hiện công việc, do đặc điểm của việc bổ nhiệm cá nhân. Tuy nhiên,
việc đánh giá thực hiện công việc vẫn có thể được thực hiện đối với các
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 103
cá nhân khác trong doanh nghiệp kiểm toán được phân công trách nhiệm
vận hành đối với các khía cạnh của hệ thống quản lý chất lượng.
Tài liệu, hồ sơ (hướng dẫn đoạn 57 - 59 Chuẩn mực này)
A202. Tài liệu, hồ sơ cung cấp bằng chứng cho thấy doanh nghiệp kiểm toán
tuân thủ Chuẩn mực này, cũng như tuân thủ pháp luật và các quy định
hoặc chuẩn mực và các quy định về đạo đức nghề nghiệp có liên quan.
Tài liệu, hồ sơ đó cũng có thể hữu ích cho việc đào tạo nhân sự và nhóm
thực hiện hợp đồng dịch vụ, đảm bảo duy trì kiến thức của tổ chức và
cung cấp cơ sở lịch sử cho các quyết định của doanh nghiệp kiểm toán
về hệ thống quản lý chất lượng của mình. Doanh nghiệp kiểm toán
không cần thiết, cũng như không thể ghi lại mọi vấn đề được xem xét
hoặc đánh giá về hệ thống quản lý chất lượng của mình. Hơn nữa, doanh
nghiệp kiểm toán có thể chứng minh việc tuân thủ Chuẩn mực này thông
qua thành phần thông tin và trao đổi thông tin, tài liệu hoặc các văn bản
khác, hoặc các ứng dụng công nghệ thông tin gắn liền với các thành
phần của hệ thống quản lý chất lượng.
A203. Tài liệu, hồ sơ có thể ở dạng sổ tay, danh sách kiểm tra và biểu mẫu
bằng văn bản, có thể lập không chính thức (ví dụ, trao đổi qua e - mail
hoặc đăng trên các trang thông tin điện tử), hoặc có thể được lưu trữ
trong các ứng dụng công nghệ thông tin hoặc các hình thức kỹ thuật số
khác (ví dụ, trong cơ sở dữ liệu). Các yếu tố có thể ảnh hưởng đến các
xét đoán của doanh nghiệp kiểm toán về hình thức, nội dung và phạm
vi của tài liệu, hồ sơ, bao gồm tần suất cập nhật tài liệu, hồ sơ, có thể bao
gồm:
(1) Mức độ phức tạp của doanh nghiệp kiểm toán và số lượng văn phòng;
(2) Nội dung và mức độ phức tạp trong cơ cấu tổ chức và hoạt động
của doanh nghiệp kiểm toán;
(3) Đặc điểm của các hợp đồng dịch vụ mà doanh nghiệp kiểm toán
thực hiện và đặc điểm của các đơn vị được thực hiện các hợp đồng
dịch vụ;
(4) Nội dung và mức độ phức tạp của vấn đề được lập tài liệu, hồ sơ,
chẳng hạn như liệu nó có liên quan đến một khía cạnh của hệ thống
quản lý chất lượng đã thay đổi hoặc một lĩnh vực có rủi ro chất
lượng cao, và mức độ phức tạp của các xét đoán liên quan đến vấn
đề đó;
(5) Tần suất và mức độ của các thay đổi trong hệ thống quản lý chất
lượng.
Trong một doanh nghiệp kiểm toán ít phức tạp, có thể không cần trao đổi
các vấn đề hỗ trợ bằng tài liệu, hồ sơ vì các phương pháp trao đổi không
chính thức có thể hiệu quả. Tuy nhiên, một doanh nghiệp kiểm toán ít
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 104
phức tạp có thể xác định việc ghi lại những thông tin trao đổi như vậy là
phù hợp để cung cấp bằng chứng cho thấy chúng đã xảy ra.
A204. Trong một số trường hợp, cơ quan giám sát bên ngoài có thể thiết lập các
yêu cầu về tài liệu, hồ sơ, ví dụ chính thức hoặc không chính thức, do kết
quả của các phát hiện kiểm tra từ bên ngoài. Chuẩn mực và các quy định
về đạo đức liên quan cũng có thể bao gồm các yêu cầu cụ thể về tài liệu,
hồ sơ, ví dụ, Chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp kế toán, kiểm toán Việt
Nam (bao gồm các yêu cầu về tính độc lập) yêu cầu tài liệu, hồ sơ về các
vấn đề cụ thể, bao gồm các tình huống nhất định liên quan đến xung đột
lợi ích, hành vi không tuân thủ pháp luật và các quy định và tính độc lập.
A205. Doanh nghiệp kiểm toán không bắt buộc phải ghi chép về việc xem xét
mọi điều kiện, sự kiện, hoàn cảnh, việc thực hiện hay không thực hiện
hành động đối với từng mục tiêu chất lượng hoặc từng rủi ro có thể làm
phát sinh rủi ro chất lượng. Tuy nhiên, khi ghi chép về các rủi ro chất
lượng và cách thức các biện pháp của doanh nghiệp kiểm toán để xử lý
rủi ro chất lượng, doanh nghiệp kiểm toán có thể ghi lại lý do đánh giá
rủi ro chất lượng (nghĩa là xem xét sự xuất hiện và ảnh hưởng đến việc
đạt được của một hoặc nhiều mục tiêu chất lượng), để hỗ trợ việc thực
hiện và vận hành nhất quán các biện pháp xử lý.
A206. Tài liệu, hồ sơ có thể được cung cấp bởi mạng lưới, các doanh nghiệp
khác trong cùng mạng lưới, hoặc các cấu trúc hoặc tổ chức khác trong
cùng mạng lưới.
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 105
Phụ lục II
Ban hành kèm theo Thông tư số 137/2026/TT-BTC ngày 24 tháng 9 năm 2026
của Bộ trưởng Bộ Tài chính
CHUẨN MỰC KIỂM TOÁN VIỆT NAM VỀ
QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG SỐ 2
SOÁT XÉT CHẤT LƯỢNG HỢP ĐỒNG DỊCH VỤ (VSQM2)
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 106
NỘI DUNG
Đoạn
I/ QUY ĐỊNH CHUNG
Phạm vi áp dụng ........................................................................................... 01 - 04
Hệ thống quản lý chất lượng của doanh nghiệp kiểm toán và vai trò của việc
soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ .......................................................... 05 - 09
Cơ sở áp dụng ............................................................................................... 10 - 11
Mục tiêu .............................................................................................................. 12
Giải thích thuật ngữ .......................................................................................... 13
II/ NỘI DUNG CHUẨN MỰC
Yêu cầu
Áp dụng và tuân thủ các quy định có liên quan ........................................... 14 - 16
Việc bổ nhiệm và tư cách hợp lệ của người soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ
...................................................................................................................... 17 - 23
Thực hiện việc soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ ................................. 24 - 27
Tài liệu, hồ sơ ............................................................................................... 28 - 30
III/ HƯỚNG DẪN ÁP DỤNG
Việc bổ nhiệm và tư cách hợp lệ của người soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ
.................................................................................................................. A1 - A24
Thực hiện việc soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ .......................... A25 - A49
Tài liệu, hồ sơ ......................................................................................... A50 - A53
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 107
I/ QUY ĐỊNH CHUNG
Phạm vi áp dụng
01. Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam về quản lý chất lượng số 2 quy định và
hướng dẫn:
(a) Việc bổ nhiệm và tư cách hợp lệ của người soát xét chất lượng hợp
đồng dịch vụ;
(b) Trách nhiệm của người soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ liên quan
đến việc thực hiện và lập tài liệu, hồ sơ về việc soát xét chất lượng hợp
đồng dịch vụ.
02. Chuẩn mực này áp dụng đối với tất cả các hợp đồng dịch vụ mà phải thực
hiện việc soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ theo quy định tại đoạn 34
(f) Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam về quản lý chất lượng số 1. Chuẩn mực
này được xây dựng trên cơ sở doanh nghiệp kiểm toán tuân thủ Chuẩn mực
kiểm toán Việt Nam về quản lý chất lượng số 1. Chuẩn mực này phải được
đọc cùng với chuẩn mực và các quy định đạo đức nghề nghiệp có liên
quan.
03. Việc soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ thực hiện theo Chuẩn mực này
là một biện pháp xử lý cụ thể được doanh nghiệp kiểm toán thiết kế và thực
hiện theo quy định tại đoạn 34 (f) Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam về quản
lý chất lượng số 1. Việc thực hiện soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ ở
cấp độ hợp đồng dịch vụ do người soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ
thay mặt doanh nghiệp kiểm toán thực hiện.
Khả năng điều chỉnh theo quy mô và sự phức tạp
04. Nội dung, lịch trình và phạm vi của các thủ tục của người soát xét chất
lượng hợp đồng dịch vụ theo yêu cầu của Chuẩn mực này thay đổi tùy
thuộc vào đặc điểm và hoàn cảnh cụ thể của hợp đồng dịch vụ hoặc của
đơn vị. Ví dụ, các thủ tục của người soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ
có thể có phạm vi hẹp hơn đối với các hợp đồng dịch vụ mà nhóm thực
hiện hợp đồng dịch vụ đưa ra ít xét đoán quan trọng.
Hệ thống quản lý chất lượng của doanh nghiệp kiểm toán và vai trò của việc
soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ
05. Đoạn 26 Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam về quản lý chất lượng số 1 thiết
lập trách nhiệm của doanh nghiệp kiểm toán đối với hệ thống quản lý chất
lượng của doanh nghiệp kiểm toán và yêu cầu doanh nghiệp kiểm toán thiết
kế và thực hiện các biện pháp để xử lý các rủi ro chất lượng dựa trên và đáp
ứng các lý do cho các đánh giá đã được đưa ra về rủi ro chất lượng. Các
biện pháp xử lý cụ thể trong Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam về quản lý
chất lượng số 1 bao gồm việc thiết lập các chính sách và thủ tục đối với
việc soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ theo Chuẩn mực này.
06. Doanh nghiệp kiểm toán chịu trách nhiệm đối với việc thiết kế, thực hiện
và vận hành hệ thống quản lý chất lượng. Theo đoạn 14 Chuẩn mực kiểm
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 108
toán Việt Nam về quản lý chất lượng số 1, mục tiêu của doanh nghiệp kiểm
toán là thiết kế, thực hiện và vận hành hệ thống quản lý chất lượng đối với
các cuộc kiểm toán, soát xét báo cáo tài chính, dịch vụ đảm bảo khác hoặc
dịch vụ liên quan do doanh nghiệp kiểm toán thực hiện nhằm cung cấp cho
doanh nghiệp kiểm toán sự đảm bảo hợp lý rằng:
(a) Doanh nghiệp kiểm toán và các nhân sự của doanh nghiệp kiểm toán
hoàn thành trách nhiệm của mình trong việc tuân thủ các chuẩn mực
nghề nghiệp, các yêu cầu của pháp luật và các quy định được áp dụng
cũng như thực hiện các hợp đồng dịch vụ theo các chuẩn mực và yêu
cầu đó;
(b) Báo cáo của hợp đồng dịch vụ do doanh nghiệp kiểm toán phát hành
là phù hợp với hoàn cảnh cụ thể.
07. Như đã giải thích tại đoạn 15 Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam về quản lý
chất lượng số 1, lợi ích công chúng được đáp ứng bằng việc thực hiện nhất
quán các hợp đồng dịch vụ một cách có chất lượng. Chất lượng của các hợp
đồng dịch vụ đạt được thông qua việc lập kế hoạch, thực hiện và báo cáo
của các hợp đồng dịch vụ này phù hợp với các chuẩn mực nghề nghiệp, các
yêu cầu của pháp luật và các quy định được áp dụng. Việc đạt được mục
tiêu của các chuẩn mực và tuân thủ các yêu cầu của pháp luật hoặc các quy
định được áp dụng liên quan đến việc thực hiện xét đoán chuyên môn và,
tùy theo loại hợp đồng dịch vụ, thực hiện thái độ hoài nghi nghề nghiệp.
08. Việc soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ là việc đánh giá khách quan các
xét đoán quan trọng và các kết luận đã đạt được của nhóm thực hiện hợp
đồng dịch vụ. Việc đánh giá của người soát xét chất lượng hợp đồng dịch
vụ về các xét đoán quan trọng được thực hiện trong khuôn khổ các chuẩn
mực nghề nghiệp, pháp luật và các quy định được áp dụng. Tuy nhiên,
việc soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ không nhằm mục đích đánh giá
xem liệu toàn bộ hợp đồng dịch vụ có tuân thủ các chuẩn mực nghề nghiệp,
pháp luật và các quy định được áp dụng, hoặc với các chính sách hoặc thủ
tục của doanh nghiệp kiểm toán hay không.
09. Người soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ không phải là thành viên của
nhóm thực hiện hợp đồng dịch vụ. Việc thực hiện soát xét chất lượng hợp
đồng dịch vụ không làm thay đổi trách nhiệm của thành viên Ban Giám đốc
phụ trách tổng thể hợp đồng dịch vụ đối với việc quản lý và đạt được chất
lượng hợp đồng dịch vụ, hoặc đối với việc chỉ đạo và giám sát các thành
viên nhóm thực hiện hợp đồng dịch vụ và việc soát xét công việc của thành
viên nhóm thực hiện hợp đồng dịch vụ. Người soát xét chất lượng hợp
đồng dịch vụ không bắt buộc phải thu thập bằng chứng để hỗ trợ cho việc
đưa ra ý kiến hoặc kết luận về hợp đồng dịch vụ, nhưng nhóm thực hiện
hợp đồng dịch vụ có thể thu thập thêm bằng chứng để xử lý các vấn đề phát
sinh trong quá trình soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ.
Cơ sở áp dụng
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 109
10. Chuẩn mực kiểm toán về quản lý chất lượng này bao gồm mục tiêu của
doanh nghiệp kiểm toán khi tuân thủ Chuẩn mực này và các yêu cầu được
thiết kế để giúp doanh nghiệp kiểm toán và người soát xét chất lượng hợp
đồng dịch vụ đạt được mục tiêu đã nêu. Ngoài ra, Chuẩn mực này còn có
các hướng dẫn liên quan trong phần hướng dẫn áp dụng cung cấp bối cảnh
phù hợp để hiểu đúng về Chuẩn mực này và phần giải thích thuật ngữ.
Đoạn 12 và A6-A9 Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam về quản lý chất lượng
số 1 giải thích các mục về mục tiêu, yêu cầu, hướng dẫn áp dụng và giải
thích thuật ngữ.
11. Kiểm toán viên, người thực hiện hợp đồng dịch vụ và doanh nghiệp kiểm
toán phải tuân thủ các quy định của Chuẩn mực này trong quá trình thực
hiện kiểm toán, soát xét báo cáo tài chính, dịch vụ đảm bảo khác và các
dịch vụ liên quan.
Đơn vị sử dụng dịch vụ, và các đơn vị, cá nhân có liên quan đến việc kiểm
toán, soát xét báo cáo tài chính, dịch vụ đảm bảo khác và các dịch vụ liên
quan (bao gồm cả đơn vị được kiểm toán, soát xét,… nếu không phải là bên
sử dụng dịch vụ) phải có những hiểu biết cần thiết về các quy định và
hướng dẫn của Chuẩn mực này để phối hợp với kiểm toán viên, người thực
hiện hợp đồng dịch vụ và doanh nghiệp kiểm toán trong quá trình thực hiện
kiểm toán, soát xét báo cáo tài chính, dịch vụ đảm bảo khác và các dịch vụ
liên quan.
Mục tiêu
12. Mục tiêu của doanh nghiệp kiểm toán là thực hiện đánh giá khách quan các
xét đoán quan trọng và các kết luận đã đạt được của nhóm thực hiện hợp
đồng dịch vụ thông qua việc bổ nhiệm người soát xét chất lượng hợp đồng
dịch vụ có đủ tư cách hợp lệ.
Giải thích thuật ngữ
13. Trong Chuẩn mực này, các thuật ngữ dưới đây được hiểu như sau:
(a) Việc soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ: Là việc đánh giá khách
quan các xét đoán quan trọng và các kết luận đã đạt được của nhóm
thực hiện hợp đồng dịch vụ, do người soát xét chất lượng hợp đồng
dịch vụ thực hiện và được hoàn thành vào ngày hoặc trước ngày lập
báo cáo của hợp đồng dịch vụ;
(b) Người soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ: Là thành viên Ban Giám
đốc, cá nhân khác trong doanh nghiệp kiểm toán hoặc một cá nhân từ
bên ngoài được doanh nghiệp kiểm toán bổ nhiệm để thực hiện việc
soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ;
(c) Chuẩn mực và các quy định về đạo đức nghề nghiệp có liên quan: Là
các nguyên tắc về đạo đức nghề nghiệp và các quy định về đạo đức
nghề nghiệp áp dụng cho kế toán viên, kiểm toán viên chuyên nghiệp
khi thực hiện việc soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ. Chuẩn mực
và các quy định về đạo đức nghề nghiệp có liên quan thường bao gồm
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 110
các quy định trong Chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp kế toán, kiểm
toán Việt Nam (bao gồm các yêu cầu về tính độc lập) liên quan đến
dịch vụ kiểm toán hoặc soát xét báo cáo tài chính, hoặc dịch vụ đảm
bảo khác cùng với các quy định pháp luật có liên quan yêu cầu cao
hơn (xem hướng dẫn tại đoạn A12 - A15 Chuẩn mực này).
II/ NỘI DUNG CHUẨN MỰC
Yêu cầu
Áp dụng và tuân thủ các quy định có liên quan
14. Doanh nghiệp kiểm toán và người soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ
phải hiểu về Chuẩn mực này, bao gồm hướng dẫn áp dụng, để hiểu mục
tiêu của Chuẩn mực này và áp dụng đúng các quy định có liên quan.
15. Doanh nghiệp kiểm toán hoặc người soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ
(nếu có), phải tuân thủ từng yêu cầu của Chuẩn mực này, trừ khi yêu cầu
đó không phù hợp với hoàn cảnh cụ thể của hợp đồng dịch vụ.
16. Việc áp dụng đúng các quy định được kỳ vọng sẽ cung cấp đủ cơ sở để đạt
được mục tiêu của Chuẩn mực này. Tuy nhiên, nếu doanh nghiệp kiểm toán
hoặc người soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ xác định rằng việc áp
dụng các quy định có liên quan không cung cấp đủ cơ sở để đạt được mục
tiêu của Chuẩn mực này, thì doanh nghiệp kiểm toán hoặc người soát xét
chất lượng hợp đồng dịch vụ (nếu có), phải thực hiện bổ sung các hành
động tiếp theo để đạt được mục tiêu.
Việc bổ nhiệm và tư cách hợp lệ của người soát xét chất lượng hợp đồng
dịch vụ
17. Doanh nghiệp kiểm toán phải thiết lập các chính sách hoặc thủ tục yêu cầu
phân công trách nhiệm về việc bổ nhiệm người soát xét chất lượng hợp
đồng dịch vụ cho (các) cá nhân có năng lực, khả năng và thẩm quyền thích
hợp trong doanh nghiệp kiểm toán để hoàn thành trách nhiệm này. Các
chính sách hoặc thủ tục này phải yêu cầu (các) cá nhân đó bổ nhiệm người
soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ (xem hướng dẫn tại đoạn A1 - A3
Chuẩn mực này).
18. Doanh nghiệp kiểm toán phải thiết lập các chính sách hoặc thủ tục đưa ra
các tiêu chí về tư cách hợp lệ để được bổ nhiệm là người soát xét chất
lượng hợp đồng dịch vụ. Các chính sách hoặc thủ tục đó phải yêu cầu
người soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ không phải là thành viên của
nhóm thực hiện hợp đồng dịch vụ và (xem hướng dẫn tại đoạn A4 Chuẩn
mực này):
(a) Có năng lực và khả năng, bao gồm có đủ thời gian và thẩm quyền
thích hợp để thực hiện việc soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ (xem
hướng dẫn tại đoạn A5 - A11 Chuẩn mực này);
(b) Tuân thủ chuẩn mực và các quy định về đạo đức nghề nghiệp có liên
quan, bao gồm các quy định liên quan đến các nguy cơ ảnh hưởng đến
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 111
tính khách quan và tính độc lập của người soát xét chất lượng hợp
đồng dịch vụ (xem hướng dẫn tại đoạn A12 - A15 Chuẩn mực này);
(c) Tuân thủ pháp luật và các quy định (nếu có), liên quan đến tư cách
hợp lệ của người soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ (xem hướng
dẫn tại đoạn A16 Chuẩn mực này).
19. Các chính sách hoặc thủ tục của doanh nghiệp kiểm toán được thiết lập
theo quy định tại đoạn 18(b) Chuẩn mực này cũng phải xử lý các nguy cơ
ảnh hưởng đến tính khách quan do một cá nhân được bổ nhiệm làm người
soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ sau khi đã từng là thành viên Ban
Giám đốc phụ trách tổng thể hợp đồng dịch vụ. Các chính sách hoặc thủ tục
đó phải quy định khoảng thời gian ngừng tối thiểu là hai năm trước khi
thành viên Ban Giám đốc phụ trách tổng thể hợp đồng dịch vụ có thể đảm
nhận vai trò người soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ (xem hướng dẫn
tại đoạn A17 - A18 Chuẩn mực này).
20. Doanh nghiệp kiểm toán phải thiết lập các chính sách hoặc thủ tục đưa ra
các tiêu chí về tư cách hợp lệ của các cá nhân hỗ trợ người soát xét chất
lượng hợp đồng dịch vụ. Các chính sách hoặc thủ tục này phải yêu cầu các
cá nhân đó không phải là thành viên của nhóm thực hiện hợp đồng dịch vụ
và:
(a) Có năng lực chuyên môn và khả năng, bao gồm việc có đủ thời gian
để thực hiện các nhiệm vụ được giao (xem hướng dẫn tại đoạn A19
Chuẩn mực này);
(b) Tuân thủ chuẩn mực và các quy định về đạo đức nghề nghiệp có liên
quan, bao gồm các quy định liên quan đến các nguy cơ ảnh hưởng đến
tính khách quan và tính độc lập của người soát xét chất lượng hợp
đồng dịch vụ và tuân thủ pháp luật và các quy định, nếu có (xem
hướng dẫn tại đoạn A20 - A21 Chuẩn mực này).
21. Doanh nghiệp kiểm toán phải thiết lập các chính sách hoặc thủ tục:
(a) Yêu cầu người soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ chịu trách nhiệm
tổng thể đối với việc thực hiện soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ;
(b) Làm rõ trách nhiệm của người soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ
trong việc xác định nội dung, lịch trình và phạm vi của việc chỉ đạo và
giám sát các cá nhân hỗ trợ công việc soát xét và việc soát xét công
việc của các cá nhân này (xem hướng dẫn tại đoạn A22 Chuẩn mực
này).
Sự suy giảm tư cách hợp lệ của người soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ khi
thực hiện việc soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ
22. Doanh nghiệp kiểm toán phải thiết lập các chính sách hoặc thủ tục để xử lý
các trường hợp, khi người soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ bị suy
giảm tư cách hợp lệ để thực hiện việc soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ
và đưa ra các hành động thích hợp mà doanh nghiệp kiểm toán phải thực
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 112
hiện, bao gồm quy trình xác định và bổ nhiệm người thay thế trong những
trường hợp đó (xem hướng dẫn tại đoạn A23 Chuẩn mực này).
23. Khi người soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ nhận thấy các trường hợp
làm ảnh hưởng đến tư cách hợp lệ của người soát xét chất lượng hợp đồng
dịch vụ, người soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ phải thông báo cho
(các) cá nhân thích hợp trong doanh nghiệp kiểm toán và (xem hướng dẫn
tại đoạn A24 Chuẩn mực này):
(a) Phải từ chối việc bổ nhiệm thực hiện soát xét chất lượng hợp đồng
dịch vụ nếu việc soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ chưa bắt đầu; hoặc
(b) Phải dừng thực hiện việc soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ nếu
việc soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ đã bắt đầu.
Thực hiện việc soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ
24. Doanh nghiệp kiểm toán phải thiết lập các chính sách hoặc thủ tục liên
quan đến việc thực hiện soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ mà các chính
sách và thủ tục này đề cập đến:
(a) Trách nhiệm của người soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ là thực
hiện các thủ tục theo quy định tại đoạn 25 - 26 Chuẩn mực này vào
các thời điểm thích hợp trong suốt quá trình thực hiện hợp đồng dịch
vụ để cung cấp cơ sở thích hợp cho việc đánh giá khách quan các xét
đoán quan trọng và các kết luận đạt được của nhóm thực hiện hợp
đồng dịch vụ;
(b) Trách nhiệm của thành viên Ban Giám đốc phụ trách tổng thể hợp
đồng dịch vụ đối với việc soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ, bao
gồm cả việc thành viên Ban Giám đốc phụ trách tổng thể hợp đồng
dịch vụ không được xác định trước ngày và ghi ngày lập báo cáo của
hợp đồng dịch vụ đến khi nhận được thông báo việc soát xét chất
lượng hợp đồng dịch vụ đã được hoàn thành từ người soát xét chất
lượng hợp đồng dịch vụ theo quy định tại đoạn 27 Chuẩn mực này
(xem hướng dẫn tại đoạn A25 - A26 Chuẩn mực này);
(c) Các trường hợp khi nội dung và phạm vi các cuộc thảo luận giữa
nhóm thực hiện hợp đồng dịch vụ với người soát xét chất lượng hợp
đồng dịch vụ về một xét đoán quan trọng dẫn đến nguy cơ ảnh hưởng
đến tính khách quan của người soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ,
các hành động thích hợp cần thực hiện trong các trường hợp này (xem
hướng dẫn tại đoạn A27 Chuẩn mực này).
25. Khi thực hiện việc soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ, người soát xét
chất lượng hợp đồng dịch vụ phải (xem hướng dẫn tại đoạn A28 - A33
Chuẩn mực này):
(a) Đọc và tìm hiểu thông tin được trao đổi bởi (xem hướng dẫn tại đoạn
A34 Chuẩn mực này):
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 113
(i) Nhóm thực hiện hợp đồng dịch vụ về đặc điểm và hoàn cảnh cụ thể
của hợp đồng dịch vụ và của đơn vị;
(ii) Doanh nghiệp kiểm toán liên quan đến quy trình giám sát và khắc
phục của doanh nghiệp kiểm toán, cụ thể là những khiếm khuyết
đã được xác định có thể liên quan hoặc ảnh hưởng đến các khu
vực có xét đoán quan trọng của nhóm thực hiện hợp đồng dịch vụ;
(b) Thảo luận với thành viên Ban Giám đốc phụ trách tổng thể hợp đồng
dịch vụ và các thành viên khác của nhóm thực hiện hợp đồng dịch vụ
(khi thích hợp), về các vấn đề quan trọng và các xét đoán quan trọng
được đưa ra trong việc lập kế hoạch, thực hiện và báo cáo của hợp
đồng dịch vụ (xem hướng dẫn tại đoạn A35 - A38 Chuẩn mực này);
(c) Dựa trên thông tin thu thập được từ việc thực hiện công việc tại mục
(a) và (b) nêu trên, soát xét tài liệu được lựa chọn trong hồ sơ hợp
đồng dịch vụ liên quan đến các xét đoán quan trọng của nhóm thực
hiện hợp đồng dịch vụ và đánh giá (xem hướng dẫn tại đoạn A39 -
A43 Chuẩn mực này):
(i) Cơ sở để thực hiện các xét đoán quan trọng, bao gồm, tùy theo loại
hợp đồng dịch vụ, việc nhóm thực hiện hợp đồng dịch vụ thực hiện
thái độ hoài nghi nghề nghiệp;
(ii) Liệu tài liệu, hồ sơ của hợp đồng dịch vụ có hỗ trợ cho các kết luận
đã đạt được hay không;
(iii) Liệu các kết luận đạt được có thích hợp hay không;
(d) Đối với các cuộc kiểm toán báo cáo tài chính, đánh giá cơ sở để thành
viên Ban Giám đốc phụ trách tổng thể cuộc kiểm toán xác định rằng
chuẩn mực và các quy định về đạo đức nghề nghiệp có liên quan đến
tính độc lập đã được tuân thủ đầy đủ hay chưa (xem hướng dẫn tại
đoạn A44 Chuẩn mực này);
(e) Đánh giá liệu việc tham khảo ý kiến tư vấn thích hợp đã được thực
hiện với các vấn đề phức tạp hoặc dễ gây tranh cãi hoặc các vấn đề
liên quan đến sự khác biệt về quan điểm và kết luận phát sinh từ việc
tham khảo ý kiến tư vấn đó đã được thực hiện hay chưa (xem hướng
dẫn tại đoạn A45 Chuẩn mực này);
(f) Đối với các cuộc kiểm toán báo cáo tài chính, đánh giá cơ sở để thành
viên Ban Giám đốc phụ trách tổng thể cuộc kiểm toán xác định rằng
sự tham gia của mình là đầy đủ và thích hợp trong suốt cuộc kiểm toán
để thành viên Ban Giám đốc phụ trách tổng thể cuộc kiểm toán có cơ
sở xác định rằng các xét đoán quan trọng đã được đưa ra và kết luận
đã đạt được là phù hợp với đặc điểm và hoàn cảnh cụ thể của cuộc
kiểm toán (xem hướng dẫn tại đoạn A46 Chuẩn mực này);
(g) Soát xét:
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 114
(i) Đối với các cuộc kiểm toán báo cáo tài chính: Bộ báo cáo tài
chính và báo cáo kiểm toán, bao gồm đoạn mô tả các vấn đề kiểm
toán quan trọng (nếu có) (xem hướng dẫn tại đoạn A47 Chuẩn
mực này);
(ii) Đối với các cuộc soát xét báo cáo tài chính hoặc thông tin tài
chính: Báo cáo soát xét về báo cáo tài chính hoặc thông tin tài
chính đó; hoặc (xem hướng dẫn tại đoạn A47 Chuẩn mực này)
(iii) Đối với các hợp đồng dịch vụ đảm bảo khác và các dịch vụ liên
quan: Báo cáo của hợp đồng dịch vụ và thông tin về đối tượng
dịch vụ đảm bảo, khi thích hợp (xem hướng dẫn tại đoạn A48
Chuẩn mực này).
26. Người soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ phải thông báo cho thành viên
Ban Giám đốc phụ trách tổng thể hợp đồng dịch vụ nếu người soát xét chất
lượng hợp đồng dịch vụ lo ngại rằng các xét đoán quan trọng hoặc các kết
luận đạt được của nhóm thực hiện hợp đồng dịch vụ là không thích hợp.
Nếu những lo ngại đó không được giải quyết một cách thỏa đáng thì người
soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ phải thông báo cho (các) cá nhân phù
hợp trong doanh nghiệp kiểm toán rằng việc soát xét chất lượng hợp đồng
dịch vụ không thể hoàn thành (xem hướng dẫn tại đoạn A49 Chuẩn mực
này).
Hoàn thành việc soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ
27. Người soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ phải xác định xem liệu các yêu
cầu trong Chuẩn mực này đối với việc thực hiện soát xét chất lượng hợp
đồng dịch vụ đã được tuân thủ đầy đủ hay chưa và liệu việc soát xét chất
lượng hợp đồng dịch vụ đã được hoàn thành hay chưa. Nếu vậy, người soát
xét chất lượng hợp đồng dịch vụ phải thông báo cho thành viên Ban Giám
đốc phụ trách tổng thể hợp đồng dịch vụ rằng việc soát xét chất lượng hợp
đồng dịch vụ đã hoàn thành.
Tài liệu, hồ sơ
28. Doanh nghiệp kiểm toán phải thiết lập các chính sách hoặc thủ tục yêu cầu
người soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ phải chịu trách nhiệm về việc
lập tài liệu, hồ sơ soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ (xem hướng dẫn tại
đoạn A50 Chuẩn mực này).
29. Doanh nghiệp kiểm toán phải thiết lập các chính sách hoặc thủ tục yêu cầu
lập tài liệu, hồ sơ về việc soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ theo quy
định tại đoạn 30 Chuẩn mực này và các tài liệu, hồ sơ đó phải được bao
gồm trong tài liệu, hồ sơ về hợp đồng dịch vụ.
30. Người soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ phải xác định rằng tài liệu, hồ
sơ về việc soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ là đầy đủ để hỗ trợ người
hành nghề có kinh nghiệm, mà không có mối liên hệ nào trước đó với hợp
đồng dịch vụ, hiểu được nội dung, lịch trình và phạm vi của các thủ tục do
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 115
người soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ, cũng như các cá nhân hỗ trợ
người soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ (nếu có) đã thực hiện, và kết
luận đạt được khi thực hiện việc soát xét. Người soát xét chất lượng hợp
đồng dịch vụ cũng phải xác định rằng tài liệu, hồ sơ về việc soát xét chất
lượng hợp đồng dịch vụ bao gồm (xem hướng dẫn tại đoạn A51 - A53
Chuẩn mực này):
(a) Tên của người soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ và các cá nhân đã
hỗ trợ việc soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ;
(b) Xác định tài liệu, hồ sơ về hợp đồng dịch vụ đã được soát xét;
(c) Cơ sở cho việc xác định của người soát xét chất lượng hợp đồng dịch
vụ theo đoạn 27 Chuẩn mực này;
(d) Các thông báo cần thiết theo đoạn 26 và 27 Chuẩn mực này;
(e) Ngày hoàn thành việc soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ.
III/ HƯỚNG DẪN ÁP DỤNG
Việc bổ nhiệm và tư cách hợp lệ của người soát xét chất lượng hợp đồng
dịch vụ
Phân công trách nhiệm đối với việc bổ nhiệm người soát xét chất lượng hợp
đồng dịch vụ (hướng dẫn đoạn 17 Chuẩn mực này)
A1. Năng lực và khả năng liên quan đến khả năng hoàn thành trách nhiệm của
một cá nhân đối với việc bổ nhiệm người soát xét chất lượng hợp đồng dịch
vụ có thể bao gồm kiến thức thích hợp về:
(1) Trách nhiệm của người soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ;
(2) Các tiêu chí quy định tại đoạn 18 và 19 Chuẩn mực này về tư cách hợp lệ
của người soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ;
(3) Đặc điểm và hoàn cảnh cụ thể của hợp đồng dịch vụ hoặc của đơn vị là
đối tượng của việc soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ, bao gồm cơ
cấu các thành viên của nhóm thực hiện hợp đồng dịch vụ.
A2. Đối với hợp đồng phải được soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ, các
chính sách hoặc thủ tục của doanh nghiệp kiểm toán có thể quy định cụ thể
cá nhân chịu trách nhiệm bổ nhiệm người soát xét chất lượng hợp đồng
dịch vụ không phải là thành viên của nhóm thực hiện hợp đồng dịch vụ.
Tuy nhiên, trong một số trường hợp nhất định (ví dụ, trong trường hợp một
doanh nghiệp kiểm toán nhỏ) có thể không thực hiện được việc để một cá
nhân không phải là thành viên của nhóm thực hiện hợp đồng dịch vụ bổ
nhiệm người soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ.
A3. Doanh nghiệp kiểm toán có thể phân công cho nhiều hơn một cá nhân chịu
trách nhiệm bổ nhiệm người soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ. Ví dụ,
các chính sách hoặc thủ tục của doanh nghiệp kiểm toán có thể quy định cụ
thể một quy trình riêng đối với việc bổ nhiệm người soát xét chất lượng
cuộc kiểm toán cho các đơn vị niêm yết khác với các cuộc kiểm toán cho
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 116
các đơn vị không niêm yết hoặc các hợp đồng dịch vụ khác, với các cá
nhân khác nhau chịu trách nhiệm cho mỗi quy trình.
Tư cách hợp lệ của người soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ (hướng dẫn
đoạn 18 Chuẩn mực này)
A4. Trong một số trường hợp, ví dụ, đối với một doanh nghiệp kiểm toán nhỏ,
có thể không có thành viên Ban Giám đốc hoặc cá nhân khác trong doanh
nghiệp kiểm toán có tư cách hợp lệ để thực hiện việc soát xét chất lượng
hợp đồng dịch vụ. Trong những trường hợp này, doanh nghiệp kiểm toán
có thể ký hợp đồng với hoặc sử dụng dịch vụ của các cá nhân bên ngoài
doanh nghiệp kiểm toán để thực hiện việc soát xét chất lượng hợp đồng
dịch vụ. Cá nhân bên ngoài doanh nghiệp kiểm toán có thể là thành viên
Ban Giám đốc hoặc nhân viên của một doanh nghiệp mạng lưới, một cấu
trúc hoặc tổ chức thuộc mạng lưới của doanh nghiệp kiểm toán hoặc nhà
cung cấp dịch vụ. Khi sử dụng cá nhân như vậy, doanh nghiệp kiểm toán áp
dụng các quy định trong Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam về quản lý chất
lượng số 1 đề cập đến các yêu cầu của mạng lưới, dịch vụ của mạng lưới
hoặc nhà cung cấp dịch vụ.
Tiêu chí về tư cách hợp lệ đối với người soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ
Năng lực và khả năng, bao gồm việc có đủ thời gian (hướng dẫn đoạn 18(a)
Chuẩn mực này)
A5. Đoạn A88 Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam về quản lý chất lượng số 1 mô
tả các đặc điểm liên quan đến năng lực, bao gồm việc tích hợp và áp dụng
năng lực kỹ thuật, kỹ năng nghề nghiệp và đạo đức nghề nghiệp, các giá trị
và thái độ. Các vấn đề mà doanh nghiệp kiểm toán có thể xem xét khi xác
định một cá nhân có đủ năng lực cần thiết để thực hiện việc soát xét chất
lượng hợp đồng dịch vụ bao gồm, ví dụ:
(1) Hiểu biết về các chuẩn mực nghề nghiệp, yêu cầu của pháp luật và các
quy định được áp dụng cũng như các chính sách hoặc thủ tục của
doanh nghiệp kiểm toán liên quan đến hợp đồng dịch vụ;
(2) Kiến thức về ngành nghề của đơn vị;
(3) Hiểu biết và kinh nghiệm liên quan đến hợp đồng dịch vụ có đặc điểm
và mức độ phức tạp tương tự;
(4) Hiểu biết về trách nhiệm của người soát xét chất lượng hợp đồng dịch
vụ trong việc thực hiện và lập tài liệu, hồ sơ soát xét chất lượng hợp
đồng dịch vụ, có thể đạt được hoặc nâng cao bằng cách tham gia các
khóa đào tạo liên quan tại doanh nghiệp kiểm toán.
A6. Các điều kiện, sự kiện, hoàn cảnh, việc hành động hay không hành động
được doanh nghiệp kiểm toán xem xét để xác định rằng việc soát xét chất
lượng hợp đồng dịch vụ là một biện pháp thích hợp để xử lý một hoặc
nhiều rủi ro chất lượng (xem đoạn A134 Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam
về quản lý chất lượng số 1) có thể là một xem xét quan trọng khi doanh
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 117
nghiệp kiểm toán xác định năng lực và khả năng cần thiết để thực hiện việc
soát xét chất lượng đối với hợp đồng dịch vụ đó. Các xem xét khác mà
doanh nghiệp kiểm toán có thể tính đến khi xác định xem liệu người soát
xét chất lượng hợp đồng dịch vụ có đủ năng lực và khả năng, bao gồm thời
gian cần thiết để đánh giá các xét đoán quan trọng do nhóm thực hiện hợp
đồng dịch vụ thực hiện và các kết luận đạt được dựa trên các xét đoán đó
bao gồm, ví dụ:
(1) Đặc điểm của đơn vị;
(2) Tính chuyên môn và mức độ phức tạp của ngành nghề hoặc môi
trường pháp lý mà đơn vị hoạt động;
(3) Mức độ liên quan của hợp đồng dịch vụ đến các vấn đề đòi hỏi kiến
thức chuyên môn chuyên ngành (ví dụ: liên quan đến công nghệ thông
tin hoặc các lĩnh vực chuyên ngành của kế toán hoặc kiểm toán) hoặc
chuyên môn về khoa học và kỹ thuật, khi có thể cần thiết cho một số
hợp đồng dịch vụ đảm bảo nhất định. Xem thêm đoạn A19 Chuẩn
mực này.
A7. Khi đánh giá năng lực và khả năng của một cá nhân, có thể được bổ nhiệm
là người soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ, các phát hiện từ các hoạt
động giám sát của doanh nghiệp kiểm toán (ví dụ, các phát hiện từ việc
kiểm tra các hợp đồng dịch vụ mà cá nhân đó là thành viên nhóm thực hiện
hợp đồng dịch vụ hoặc là người soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ) hoặc
kết quả của các cuộc kiểm tra từ bên ngoài cũng có thể là những cân nhắc
phù hợp.
A8. Việc thiếu năng lực và khả năng thích hợp ảnh hưởng đến khả năng của
người soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ trong việc thực hiện xét đoán
chuyên môn thích hợp khi thực hiện soát xét. Ví dụ, người soát xét chất
lượng hợp đồng dịch vụ thiếu kinh nghiệm trong ngành nghề liên quan có
thể không có khả năng hoặc thiếu đi sự tự tin cần thiết để đánh giá và khi
thích hợp, phản bác các xét đoán quan trọng và thái độ hoài nghi nghề
nghiệp của nhóm thực hiện hợp đồng dịch vụ về một vấn đề kế toán hoặc
kiểm toán phức tạp theo ngành nghề cụ thể.
Thẩm quyền thích hợp (hướng dẫn đoạn 18(a) Chuẩn mực này)
A9. Các hành động ở cấp độ doanh nghiệp kiểm toán giúp thiết lập thẩm
quyền của người soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ. Ví dụ, bằng cách
tạo ra văn hóa tôn trọng vai trò của người soát xét chất lượng hợp đồng
dịch vụ, người soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ ít có khả năng gặp áp
lực từ thành viên Ban Giám đốc phụ trách tổng thể hợp đồng dịch vụ hoặc
các nhân sự khác để bị ảnh hưởng không phù hợp đến kết quả của việc
soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ. Trong một số trường hợp, thẩm
quyền của người soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ có thể được nâng
cao nhờ các chính sách hoặc thủ tục của doanh nghiệp kiểm toán để xử lý
các khác biệt về quan điểm, có thể bao gồm các hành động mà người soát
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 118
xét chất lượng hợp đồng dịch vụ có thể thực hiện khi xảy ra bất đồng giữa
người soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ và nhóm thực hiện hợp đồng
dịch vụ.
A10. Thẩm quyền của người soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ có thể bị
giảm bớt khi:
(1) Văn hoá của doanh nghiệp kiểm toán khuyến khích tôn trọng thẩm
quyền chỉ đối với nhân sự cấp cao trong hệ thống phân cấp của doanh
nghiệp kiểm toán;
(2) Người soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ phải báo cáo cho thành
viên Ban Giám đốc phụ trách tổng thể hợp đồng dịch vụ, ví dụ, khi
thành viên Ban Giám đốc phụ trách tổng thể hợp đồng dịch vụ giữ vị
trí lãnh đạo trong doanh nghiệp kiểm toán hoặc chịu trách nhiệm xác
định mức thù lao của người soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ.
Lưu ý khi thực hiện hợp đồng dịch vụ cho đơn vị trong lĩnh vực công
A11. Trong lĩnh vực công, một kiểm toán viên (ví dụ, Tổng Kiểm toán Nhà
nước hoặc cá nhân có đủ năng lực thích hợp khác được bổ nhiệm thay mặt
Tổng Kiểm toán Nhà nước) có thể đóng vai trò tương đương như thành
viên Ban Giám đốc phụ trách tổng thể hợp đồng dịch vụ, chịu trách nhiệm
tổng thể về hợp đồng dịch vụ cho các đơn vị trong lĩnh vực công. Trong
những trường hợp như vậy, việc lựa chọn người soát xét chất lượng hợp
đồng dịch vụ có thể bao gồm việc xem xét sự cần thiết đối với tính độc
lập và khả năng của người soát xét hợp đồng dịch vụ để đưa ra đánh giá
khách quan.
Chuẩn mực và các quy định về đạo đức nghề nghiệp có liên quan (hướng dẫn
đoạn 13(c), 18(b) Chuẩn mực này)
A12. Chuẩn mực và các quy định về đạo đức nghề nghiệp có liên quan được áp
dụng khi thực hiện việc soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ có thể khác
nhau, tùy thuộc vào đặc điểm, hoàn cảnh cụ thể của hợp đồng dịch vụ
hoặc của đơn vị. Các quy định khác nhau của chuẩn mực và các quy định
về đạo đức nghề nghiệp có liên quan có thể chỉ áp dụng cho các cá nhân
là kế toán viên, kiểm toán viên chuyên nghiệp, ví dụ như người soát xét
chất lượng hợp đồng dịch vụ, và không áp dụng cho chính doanh nghiệp
kiểm toán đó.
A13. Chuẩn mực và các quy định về đạo đức nghề nghiệp có liên quan có thể
bao gồm các yêu cầu về tính độc lập cụ thể được áp dụng cho các cá nhân
là kế toán viên, kiểm toán viên chuyên nghiệp, như người soát xét chất
lượng hợp đồng dịch vụ. Chuẩn mực và các quy định về đạo đức nghề
nghiệp có liên quan cũng có thể bao gồm các quy định nhằm xử lý các
nguy cơ ảnh hưởng đến tính độc lập phát sinh do mối quan hệ lâu dài với
khách hàng của dịch vụ kiểm toán hoặc dịch vụ đảm bảo. Việc áp dụng
bất kỳ quy định nào như trên liên quan đến mối quan hệ cung cấp dịch vụ
nhiều năm cho khách hàng sử dụng dịch vụ đảm bảo là khác với khoảng
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 119
thời gian ngừng theo yêu cầu tại đoạn 19 Chuẩn mực này, nhưng có thể sẽ
cần cân nhắc khi áp dụng.
Nguy cơ ảnh hưởng đến tính khách quan của người soát xét chất lượng hợp
đồng dịch vụ
A14. Các nguy cơ ảnh hưởng đến tính khách quan của người soát xét chất
lượng hợp đồng dịch vụ có thể do một loạt các sự kiện và hoàn cảnh tạo
ra. Ví dụ:
(1) Nguy cơ tự kiểm tra có thể phát sinh khi người soát xét chất lượng hợp
đồng dịch vụ trước đó đã tham gia vào các xét đoán quan trọng do
nhóm thực hiện hợp đồng dịch vụ thực hiện, đặc biệt với vai trò là
thành viên Ban Giám đốc phụ trách tổng thể hợp đồng dịch vụ hoặc
thành viên khác của nhóm thực hiện hợp đồng dịch vụ;
(2) Nguy cơ từ sự quen thuộc hoặc nguy cơ do tư lợi có thể phát sinh khi
người soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ là thành viên có quan hệ
gia đình gần gũi hoặc trực tiếp với thành viên Ban Giám đốc phụ trách
tổng thể hợp đồng dịch vụ hoặc với một thành viên khác của nhóm
thực hiện hợp đồng dịch vụ, hoặc thông qua các mối quan hệ cá nhân
thân thiết với các thành viên của nhóm thực hiện hợp đồng dịch vụ;
(3) Nguy cơ bị đe dọa có thể phát sinh khi người soát xét chất lượng hợp
đồng dịch vụ bị gây áp lực trong thực tế hoặc nhận thức được việc bị
gây áp lực (ví dụ, khi thành viên Ban Giám đốc phụ trách tổng thể hợp
đồng dịch vụ là một cá nhân hung hăng hoặc lấn át người khác, hoặc
việc người soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ phải báo cáo cho
thành viên Ban Giám đốc phụ trách tổng thể hợp đồng dịch vụ).
A15. Chuẩn mực và các quy định về đạo đức nghề nghiệp có liên quan có thể
bao gồm các quy định và hướng dẫn để xác định, đánh giá và xử lý các
nguy cơ ảnh hưởng đến tính khách quan. Ví dụ, Mục 325 Chuẩn mực đạo
đức nghề nghiệp kế toán, kiểm toán Việt Nam (bao gồm các yêu cầu về
tính độc lập) cung cấp hướng dẫn cụ thể, bao gồm các ví dụ về:
(1) Các trường hợp có thể tạo ra các nguy cơ ảnh hưởng đến tính khách
quan khi một kế toán viên, kiểm toán viên chuyên nghiệp được bổ
nhiệm là người soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ;
(2) Các yếu tố liên quan trong việc đánh giá mức độ của các nguy cơ này;
(3) Các hành động, bao gồm cả các biện pháp bảo vệ, mà có thể xử lý
các nguy cơ này.
Pháp luật hoặc các quy định có liên quan đến tư cách hợp lệ của người soát xét
chất lượng hợp đồng dịch vụ (hướng dẫn đoạn 18(c) Chuẩn mực này)
A16. Pháp luật hoặc các quy định có thể đưa ra các yêu cầu bổ sung liên quan
đến tư cách hợp lệ của người soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ. Ví dụ,
người soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ có thể sẽ cần phải có các bằng
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 120
cấp, chứng chỉ nhất định hoặc được cấp phép để có thể thực hiện soát xét
chất lượng hợp đồng dịch vụ.
Thời gian ngừng đối với một cá nhân sau khi là thành viên Ban Giám đốc phụ
trách tổng thể hợp đồng dịch vụ (hướng dẫn đoạn 19 Chuẩn mực này)
A17. Trong các hợp đồng dịch vụ kỳ tiếp theo, các vấn đề cần có xét đoán quan
trọng thường không thay đổi. Do đó, các xét đoán quan trọng đã thực hiện
trong các kỳ trước có thể tiếp tục ảnh hưởng đến các xét đoán của nhóm
thực hiện hợp đồng dịch vụ trong các kỳ tiếp theo. Do đó, khả năng của
người soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ trong việc thực hiện đánh giá
đánh giá khách quan đối với các xét đoán quan trọng sẽ bị ảnh hưởng, do
trước đó cá nhân này đã tham gia vào các xét đoán quan trọng với vai trò
là thành viên Ban Giám đốc phụ trách tổng thể hợp đồng dịch vụ. Trong
những trường hợp như vậy, điều quan trọng là phải áp dụng các biện pháp
bảo vệ thích hợp để giảm thiểu các nguy cơ ảnh hưởng đến tính khách
quan, đặc biệt là nguy cơ tự kiểm tra, xuống mức có thể chấp nhận được.
Theo đó, Chuẩn mực này yêu cầu doanh nghiệp kiểm toán phải thiết lập
các chính sách hoặc thủ tục nhằm quy định cụ thể khoảng thời gian ngừng
mà trong thời gian đó, thành viên Ban Giám đốc phụ trách tổng thể hợp
đồng dịch vụ không được bổ nhiệm làm người soát xét chất lượng hợp
đồng dịch vụ.
A18. Các chính sách hoặc thủ tục của doanh nghiệp kiểm toán cũng có thể quy
định liệu khoảng thời gian ngừng có phù hợp với một cá nhân không phải
là thành viên Ban Giám đốc phụ trách tổng thể hợp đồng dịch vụ hay
không, trước khi cá nhân này có tư cách hợp lệ để được bổ nhiệm làm
người soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ cho hợp đồng dịch vụ đó. Về
vấn đề này, doanh nghiệp kiểm toán có thể xem xét bản chất vai trò cũng
như sự tham gia trước đó của cá nhân đối với các xét đoán quan trọng
được thực hiện trong hợp đồng dịch vụ. Ví dụ, doanh nghiệp kiểm toán có
thể xác định rằng thành viên Ban Giám đốc phụ trách tổng thể cuộc kiểm
toán chịu trách nhiệm về việc thực hiện các thủ tục kiểm toán đối với
thông tin tài chính của một đơn vị thành viên trong cuộc kiểm toán tập
đoàn có thể sẽ không có tư cách hợp lệ để được bổ nhiệm làm người soát
xét chất lượng cuộc kiểm toán tập đoàn, vì thành viên Ban Giám đốc đó
đã tham gia vào các xét đoán quan trọng ảnh hưởng đến cuộc kiểm toán
tập đoàn.
Các trường hợp khi người soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ sử dụng người
hỗ trợ (hướng dẫn đoạn 20 - 21 Chuẩn mực này)
A19. Trong một số trường hợp nhất định, người soát xét chất lượng hợp đồng
dịch vụ có thể được hỗ trợ bởi một cá nhân hoặc nhóm các cá nhân có
chuyên môn liên quan. Ví dụ, những kiến thức, kỹ năng hoặc chuyên môn
đặc biệt có thể là hữu ích trong quá trình tìm hiểu các giao dịch nhất định
mà đơn vị thực hiện, từ đó nhằm giúp người soát xét chất lượng hợp đồng
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 121
dịch vụ đánh giá các xét đoán quan trọng của nhóm thực hiện hợp đồng
dịch vụ liên quan đến các giao dịch đó.
A20. Hướng dẫn tại đoạn A14 Chuẩn mực này có thể hữu ích cho doanh nghiệp
kiểm toán khi thiết lập các chính sách hoặc thủ tục nhằm xử lý các nguy
cơ ảnh hưởng đến tính khách quan của các cá nhân hỗ trợ người soát xét
chất lượng hợp đồng dịch vụ.
A21. Khi người soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ được hỗ trợ bởi một cá
nhân bên ngoài doanh nghiệp kiểm toán, trách nhiệm của người hỗ trợ đó,
bao gồm cả trách nhiệm liên quan đến tuân thủ chuẩn mực và các quy
định về đạo đức nghề nghiệp có liên quan, có thể được quy định trong
hợp đồng hoặc các thoả thuận khác giữa doanh nghiệp kiểm toán và người
hỗ trợ.
A22. Các chính sách hoặc thủ tục của doanh nghiệp kiểm toán có thể bao gồm
trách nhiệm của người soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ để:
(1) Xem xét liệu những người hỗ trợ có hiểu hướng dẫn của người soát
xét chất lượng hợp đồng dịch vụ hay không; và liệu công việc có
đang được thực hiện đúng theo cách tiếp cận đã được lập kế hoạch
đối với việc soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ hay không;
(2) Xử lý các vấn đề do người hỗ trợ nêu ra, cân nhắc tầm quan trọng
của các vấn đề này và sửa đổi cách tiếp cận đã được lập kế hoạch
một cách thích hợp.
Sự suy giảm tư cách hợp lệ của người soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ khi
thực hiện việc soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ (hướng dẫn đoạn 22 - 23
Chuẩn mực này)
A23. Các yếu tố có thể phù hợp để doanh nghiệp kiểm toán xem xét liệu tư
cách hợp lệ của người soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ có bị suy
giảm hay không, bao gồm:
(1) Liệu các thay đổi trong hoàn cảnh cụ thể của hợp đồng dịch vụ có dẫn
đến việc người soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ không còn đủ
năng lực và khả năng thích hợp để thực hiện việc soát xét hay không;
(2) Liệu các thay đổi trong các trách nhiệm khác của người soát xét chất
lượng hợp đồng dịch vụ có chỉ ra rằng cá nhân đó không có đủ thời
gian để thực hiện việc soát xét hay không; hoặc
(3) Thông báo từ người soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ theo đoạn
23 Chuẩn mực này.
A24. Trong trường hợp tư cách hợp lệ của người soát xét chất lượng hợp đồng
dịch vụ bị suy giảm, các chính sách hoặc thủ tục của doanh nghiệp kiểm
toán có thể đặt ra một quy trình để xác định các cá nhân khác có tư cách
hợp lệ để thay thế. Các chính sách hoặc thủ tục này cũng có thể đề cập
đến trách nhiệm của cá nhân được bổ nhiệm thay thế người soát xét chất
lượng hợp đồng dịch vụ nhằm thực hiện đầy đủ các thủ tục để tuân thủ
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 122
các yêu cầu của Chuẩn mực này, liên quan đến việc thực hiện soát xét
chất lượng hợp đồng dịch vụ. Các chính sách hoặc thủ tục này cũng có thể
đề cập thêm sự cần thiết phải tham khảo ý kiến tư vấn trong những trường
hợp như vậy.
Thực hiện việc soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ (hướng dẫn đoạn 24 - 27
Chuẩn mực này)
Trách nhiệm của thành viên Ban Giám đốc phụ trách tổng thể hợp đồng dịch vụ
đối với việc soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ (hướng dẫn đoạn 24(b) Chuẩn
mực này)
A25. Đoạn 36 Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam số 220 thiết lập các yêu cầu đối
với thành viên Ban Giám đốc phụ trách tổng thể cuộc kiểm toán trong các
cuộc kiểm toán mà việc soát xét chất lượng cuộc kiểm toán là bắt buộc,
bao gồm:
(1) Xác định rằng người soát xét chất lượng cuộc kiểm toán đã được bổ nhiệm;
(2) Phối hợp với người soát xét chất lượng cuộc kiểm toán và thông báo
cho các thành viên khác trong nhóm kiểm toán về trách nhiệm của
thành viên nhóm kiểm toán để thực hiện việc phối hợp;
(3) Thảo luận với người soát xét chất lượng cuộc kiểm toán về các vấn đề
quan trọng và các xét đoán quan trọng phát sinh trong suốt cuộc kiểm
toán, bao gồm cả những vấn đề được xác định trong quá trình soát xét
chất lượng cuộc kiểm toán;
(4) Không đề ngày lập báo cáo kiểm toán trước khi hoàn thành việc soát
xét chất lượng cuộc kiểm toán.
A26. Đoạn 36 Chuẩn mực Việt Nam về hợp đồng dịch vụ đảm bảo số 3000
cũng thiết lập các yêu cầu đối với thành viên Ban Giám đốc phụ trách
tổng thể hợp đồng dịch vụ liên quan đến việc soát xét chất lượng hợp
đồng dịch vụ.
Các cuộc thảo luận giữa người soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ và nhóm
thực hiện hợp đồng dịch vụ (hướng dẫn đoạn 24(c) Chuẩn mực này)
A27. Việc thảo luận thường xuyên giữa nhóm thực hiện hợp đồng dịch vụ và
người soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ trong suốt thời gian thực hiện
hợp đồng dịch vụ có thể hỗ trợ cho việc soát xét chất lượng hợp đồng dịch
vụ hiệu quả và kịp thời. Tuy nhiên, nguy cơ đe doạ đến tính khách quan
của người soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ có thể xảy ra tùy thuộc
vào lịch trình và phạm vi các cuộc thảo luận với nhóm thực hiện dịch vụ
về các xét đoán quan trọng. Các chính sách hoặc thủ tục của doanh nghiệp
kiểm toán có thể quy định các hành động mà người soát xét chất lượng
hợp đồng dịch vụ hoặc nhóm thực hiện hợp đồng dịch vụ phải thực hiện
nhằm tránh các tình huống mà người soát xét chất lượng hợp đồng dịch
vụ được, hoặc có thể được coi là, đưa ra quyết định thay cho nhóm thực
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 123
hiện hợp đồng dịch vụ. Ví dụ, trong những trường hợp này, doanh nghiệp
kiểm toán có thể yêu cầu tham khảo ý kiến tư vấn với các nhân sự có liên
quan về các xét đoán quan trọng, theo các chính sách hoặc thủ tục tham
khảo ý kiến tư vấn của doanh nghiệp kiểm toán.
Các thủ tục do người soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ thực hiện (hướng dẫn
đoạn 25 - 27 Chuẩn mực này)
A28. Các chính sách hoặc thủ tục của doanh nghiệp kiểm toán có thể quy định
cụ thể nội dung, lịch trình và phạm vi của các thủ tục do người soát xét
chất lượng hợp đồng dịch vụ thực hiện và cũng có thể nhấn mạnh tầm
quan trọng của việc người soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ thực hiện
các xét đoán chuyên môn khi thực hiện công việc soát xét.
A29. Lịch trình thực hiện các thủ tục của người soát xét chất lượng hợp đồng
dịch vụ có thể tùy thuộc vào đặc điểm và hoàn cảnh cụ thể của hợp đồng
dịch vụ hoặc của đơn vị, bao gồm cả nội dung của các vấn đề được soát
xét. Việc người soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ thực hiện soát xét
các tài liệu, hồ sơ kịp thời trong tất cả các giai đoạn của hợp đồng dịch vụ
(ví dụ, lập kế hoạch, thực hiện và báo cáo) cho phép các vấn đề được giải
quyết kịp thời, từ đó sự thỏa đáng của người soát xét chất lượng hợp đồng
dịch vụ có thể đạt được tại ngày, hoặc trước ngày lập báo cáo của hợp
đồng dịch vụ. Ví dụ, người soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ có thể
thực hiện các thủ tục liên quan đến chiến lược tổng thể và kế hoạch thực
hiện hợp đồng dịch vụ khi hoàn thành giai đoạn lập kế hoạch. Việc thực
hiện soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ một cách kịp thời cũng có thể
củng cố việc nhóm thực hiện hợp đồng dịch vụ thực hiện các xét đoán
chuyên môn, tùy theo loại hợp đồng dịch vụ, thực hiện thái độ hoài nghi
nghề nghiệp của trong việc lập kế hoạch và thực hiện hợp đồng dịch vụ.
A30. Nội dung và phạm vi các thủ tục của người soát xét chất lượng hợp đồng
dịch vụ đối với một hợp đồng dịch vụ cụ thể có thể phụ thuộc vào các yếu
tố sau:
(1) Các lý do cho các đánh giá về rủi ro chất lượng theo quy định tại
đoạn A49 Chuẩn mực quản lý chất lượng Việt Nam số 1, ví dụ, các
hợp đồng dịch vụ được thực hiện cho các đơn vị trong các ngành
nghề mới nổi hoặc có các giao dịch phức tạp;
(2) Các khiếm khuyết đã xác định và hành động khắc phục để xử lý các khiếm
khuyết này, liên quan đến quy trình giám sát, khắc phục và bất kỳ
hướng dẫn liên quan nào do doanh nghiệp kiểm toán ban hành, có
thể chỉ ra các khu vực mà người soát xét chất lượng hợp đồng dịch
vụ cần thực hiện các thủ tục với phạm vi rộng hơn;
(3) Mức độ phức tạp của hợp đồng dịch vụ;
(4) Đặc điểm và quy mô của đơn vị, bao gồm đơn vị đó có phải là một tổ
chức niêm yết, tổ chức đăng ký giao dịch hay không;
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 124
(5) Các phát hiện liên quan đến hợp đồng dịch vụ, như kết quả của các
cuộc kiểm tra do cơ quan giám sát bên ngoài thực hiện trong giai
đoạn trước, hoặc các mối lo ngại khác về chất lượng công việc của
nhóm thực hiện hợp đồng dịch vụ;
(6) Thông tin thu thập được từ việc chấp nhận và duy trì quan hệ khách
hàng và các hợp đồng dịch vụ cụ thể của doanh nghiệp kiểm toán;
(7) Đối với các hợp đồng dịch vụ đảm bảo, các xác định, đánh giá và
biện pháp xử lý của nhóm thực hiện hợp đồng dịch vụ đối với các rủi
ro có sai sót trọng yếu trong hợp đồng dịch vụ;
(8) Liệu các thành viên của nhóm thực hiện hợp đồng dịch vụ có hợp tác
với người soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ hay không. Các
chính sách hoặc thủ tục của doanh nghiệp kiểm toán có thể đưa ra
các hành động mà người soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ phải
thực hiện trong trường hợp nhóm thực hiện hợp đồng dịch vụ không
hợp tác với người soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ, ví dụ, thông
báo cho một cá nhân thích hợp trong doanh nghiệp kiểm toán để thực
hiện hành động thích hợp nhằm giải quyết vấn đề này.
A31. Nội dung, lịch trình và phạm vi của thủ tục soát xét chất lượng hợp đồng
dịch vụ có thể cần thay đổi dựa vào các hoàn cảnh gặp phải trong quá
trình thực hiện việc soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ.
Lưu ý đối với cuộc kiểm toán tập đoàn
A32. Việc thực hiện soát xét chất lượng đối với cuộc kiểm toán báo cáo tài
chính tập đoàn có thể bao gồm các cân nhắc bổ sung đối với cá nhân được
bổ nhiệm làm người soát xét chất lượng đối với cuộc kiểm toán tập đoàn,
tuỳ thuộc vào quy mô và mức độ phức tạp của tập đoàn. Đoạn 21(a)
Chuẩn mực này yêu cầu các chính sách hoặc thủ tục của doanh nghiệp
kiểm toán, phải quy định người soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ chịu
trách nhiệm tổng thể đối với việc soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ.
Đối với các cuộc kiểm toán tập đoàn lớn và phức tạp, để thực hiện yêu
cầu này, người soát xét chất lượng cuộc kiểm toán tập đoàn có thể cần
thảo luận các vấn đề quan trọng và các xét đoán quan trọng với các thành
viên chính của nhóm kiểm toán ngoài nhóm kiểm toán tập đoàn (ví dụ,
các thành viên chịu trách nhiệm thực hiện các thủ tục kiểm toán đối với
thông tin tài chính của đơn vị thành viên). Trong những trường hợp này,
người soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ có thể được hỗ trợ bởi các cá
nhân theo quy định tại đoạn 20 Chuẩn mực này. Hướng dẫn tại đoạn A22
Chuẩn mực này có thể hữu ích khi người soát xét chất lượng cuộc kiểm
toán tập đoàn sử dụng người hỗ trợ.
A33. Trong một số trường hợp, người soát xét chất lượng cuộc kiểm toán có
thể được bổ nhiệm cho cuộc kiểm toán một thực thể hoặc đơn vị kinh
doanh thuộc tập đoàn, ví dụ, cuộc kiểm toán được yêu cầu bởi pháp luật,
các quy định hoặc lý do khác. Trong những trường hợp này, việc trao đổi
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 125
giữa người soát xét chất lượng cuộc kiểm toán tập đoàn với người soát xét
chất lượng cuộc kiểm toán của đơn vị hoặc bộ phận kinh doanh có thể
giúp người soát xét chất lượng cuộc kiểm toán tập đoàn hoàn thành trách
nhiệm theo đoạn 21(a) Chuẩn mực này. Ví dụ, đây có thể là trường hợp
khi đơn vị hoặc bộ phận kinh doanh đã được xác định là đơn vị thành viên
cho mục đích của cuộc kiểm toán tập đoàn và các xét đoán quan trọng
liên quan đến cuộc kiểm toán tập đoàn đã được thực hiện ở cấp độ đơn vị
thành viên.
Thông tin trao đổi giữa nhóm thực hiện hợp đồng dịch vụ và doanh nghiệp kiểm
toán (hướng dẫn đoạn 25(a) Chuẩn mực này)
A34. Việc tìm hiểu thông tin trao đổi giữa nhóm thực hiện hợp đồng dịch vụ và
doanh nghiệp kiểm toán theo đoạn 25(a) Chuẩn mực này có thể hỗ trợ
người soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ hiểu được các xét đoán quan
trọng dự kiến/kỳ vọng đối với hợp đồng dịch vụ. Hiểu biết này cũng có
thể cung cấp cho người soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ cơ sở để
thảo luận với nhóm thực hiện hợp đồng dịch vụ về các vấn đề quan trọng
và các xét đoán quan trọng được thực hiện khi lập kế hoạch, thực hiện và
báo cáo của hợp đồng dịch vụ. Ví dụ, một khiếm khuyết được doanh
nghiệp kiểm toán xác định có thể liên quan đến các xét đoán quan trọng
đối với các ước tính kế toán nhất định cho một ngành nghề cụ thể, do các
nhóm thực hiện hợp đồng dịch vụ khác thực hiện. Trong trường hợp này,
thông tin đó có thể là phù hợp đối với các xét đoán quan trọng được thực
hiện đối với hợp đồng dịch vụ liên quan đến các ước tính kế toán và có
thể cung cấp cho người soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ cơ sở để
thảo luận với nhóm thực hiện hợp đồng dịch vụ theo đoạn 25(b) Chuẩn
mực này.
Các vấn đề quan trọng và các xét đoán quan trọng (hướng dẫn đoạn 25(b) -
25(c) Chuẩn mực này)
A35. Đối với các cuộc kiểm toán báo cáo tài chính, đoạn 31 Chuẩn mực kiểm
toán Việt Nam số 220 yêu cầu thành viên Ban Giám đốc phụ trách tổng
thể cuộc kiểm toán phải soát xét tài liệu, hồ sơ kiểm toán liên quan đến
các vấn đề quan trọng, các xét đoán quan trọng theo quy định tại đoạn
08(c) Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam số 230, bao gồm cả các xét đoán
liên quan đến các vấn đề phức tạp hoặc dễ gây tranh cãi được xác định
trong suốt cuộc kiểm toán và các kết luận đạt được.
A36. Đối với các cuộc kiểm toán báo cáo tài chính, đoạn A92 Chuẩn mực kiểm
toán Việt Nam số 220 cung cấp các ví dụ về các xét đoán quan trọng có
thể do thành viên Ban Giám đốc phụ trách tổng thể cuộc kiểm toán xác
định liên quan đến chiến lược kiểm toán tổng thể, kế hoạch kiểm toán,
việc thực hiện kiểm toán và các kết luận tổng thể do nhóm kiểm toán đạt
được.
A37. Đối với các hợp đồng dịch vụ ngoài dịch vụ kiểm toán báo cáo tài chính,
các xét đoán quan trọng do nhóm thực hiện hợp đồng dịch vụ thực hiện có
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 126
thể tùy thuộc vào đặc điểm, hoàn cảnh cụ thể của hợp đồng dịch vụ hoặc
của đơn vị. Ví dụ, trong một hợp đồng dịch vụ đảm bảo được thực hiện
theo VSAE 3000 - Hợp đồng dịch vụ đảm bảo ngoài dịch vụ kiểm toán và
soát xét thông tin tài chính quá khứ, các vấn đề liên quan hoặc yêu cầu
những xét đoán quan trọng có thể bao gồm việc nhóm thực hiện hợp đồng
dịch vụ xác định liệu các tiêu chí được áp dụng để lập thông tin về đối
tượng dịch vụ đảm bảo có phù hợp với hợp đồng dịch vụ hay không.
A38. Khi thực hiện việc soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ, người soát xét
chất lượng hợp đồng dịch vụ có thể nhận thấy các khu vực khác mà nhóm
thực hiện hợp đồng dịch vụ dự kiến/kỳ vọng sẽ thực hiện các xét đoán
quan trọng, và có thể cần thêm thông tin về các thủ tục nhóm thực hiện
hợp đồng dịch vụ đã thực hiện hoặc cơ sở để đưa ra kết luận. Trong
những trường hợp đó, việc thảo luận với người soát xét chất lượng hợp
đồng dịch vụ có thể dẫn đến việc nhóm thực hiện hợp đồng dịch vụ kết
luận rằng cần phải thực hiện các thủ tục bổ sung.
A39. Thông tin thu thập được theo quy định tại đoạn 25(a) và 25(b) Chuẩn mực
này và việc soát xét các tài liệu được lựa chọn trong hồ sơ về hợp đồng
dịch vụ sẽ hỗ trợ người soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ trong việc
đánh giá cơ sở của nhóm thực hiện hợp đồng dịch vụ khi thực hiện các xét
đoán quan trọng. Để thực hiện đánh giá này, người soát xét chất lượng
hợp đồng dịch vụ có thể có các xem xét khác, ví dụ:
(1) Duy trì cảnh giác đối với các thay đổi về đặc điểm và hoàn cảnh cụ
thể của hợp đồng dịch vụ hoặc của đơn vị có thể dẫn đến các thay đổi
trong các xét đoán quan trọng của nhóm thực hiện hợp đồng dịch vụ;
(2) Áp dụng quan điểm không thiên lệch trong việc đánh giá các biện
pháp xử lý từ nhóm thực hiện hợp đồng dịch vụ;
(3) Theo dõi các điểm không nhất quán được xác định khi soát xét tài
liệu, hồ sơ về hợp đồng dịch vụ, hoặc các biện pháp xử lý không nhất
quán của nhóm thực hiện hợp đồng dịch vụ đối với các câu hỏi liên
quan đến các xét đoán quan trọng được thực hiện.
A40. Các chính sách hoặc thủ tục của doanh nghiệp kiểm toán có thể quy định
tài liệu cụ thể trong hồ sơ về hợp đồng dịch vụ mà người soát xét chất
lượng hợp đồng dịch vụ cần soát xét. Ngoài ra, các chính sách hoặc thủ
tục này cũng có thể chỉ ra rằng người soát xét chất lượng hợp đồng dịch
vụ cần thực hiện xét đoán chuyên môn trong việc lựa chọn để soát xét
thêm các tài liệu trong hồ sơ về hợp đồng dịch vụ có liên quan đến các xét
đoán quan trọng của nhóm thực hiện hợp đồng dịch vụ.
A41. Các cuộc thảo luận về các xét đoán quan trọng với thành viên Ban Giám
đốc phụ trách tổng thể hợp đồng dịch vụ, và các thành viên khác của
nhóm thực hiện hợp đồng dịch vụ, nếu có, cùng với tài liệu, hồ sơ của
nhóm thực hiện hợp đồng dịch vụ có thể hỗ trợ người soát xét chất lượng
hợp đồng dịch vụ đánh giá việc nhóm thực hiện hợp đồng dịch vụ thực
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 127
hiện thái độ hoài nghi nghề nghiệp, khi áp dụng đối với hợp đồng dịch vụ,
liên quan đến các xét đoán quan trọng đó.
A42. Đối với cuộc kiểm toán báo cáo tài chính, đoạn A34-A36 Chuẩn mực
kiểm toán Việt Nam số 220 đưa ra các ví dụ về những trở ngại đối với
việc thực hiện thái độ hoài nghi nghề nghiệp ở cấp độ cuộc kiểm toán, các
thiên lệch vô thức của kiểm toán viên có thể cản trở việc thực hiện thái độ
hoài nghi nghề nghiệp và các hành động mà nhóm kiểm toán có thể thực
hiện để giảm thiểu các trở ngại đối với việc thực hiện thái độ hoài nghi
nghề nghiệp ở cấp độ cuộc kiểm toán.
A43. Đối với các cuộc kiểm toán báo cáo tài chính, các yêu cầu và tài liệu
hướng dẫn có liên quan trong đoạn A238 Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam
số 315, đoạn A11 Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam số 540 và các chuẩn
mực kiểm toán khác cũng đưa ra các ví dụ về các khu vực trong cuộc
kiểm toán mà kiểm toán viên cần thực hiện thái độ hoài nghi nghề nghiệp,
hoặc ví dụ về các trường hợp các tài liệu, hồ sơ thích hợp có thể giúp
cung cấp bằng chứng về cách kiểm toán viên thực hiện thái độ hoài nghi
nghề nghiệp. Hướng dẫn này cũng có thể hỗ trợ người soát xét chất lượng
cuộc kiểm toán đánh giá việc thực hiện thái độ hoài nghi nghề nghiệp của
nhóm kiểm toán.
Đánh giá liệu chuẩn mực và các quy định về đạo đức nghề nghiệp có liên quan
đến tính độc lập đã được tuân thủ đầy đủ hay chưa (hướng dẫn đoạn 25(d)
Chuẩn mực này)
A44. Đoạn 21 Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam số 220 yêu cầu thành viên Ban
Giám đốc phụ trách tổng thể cuộc kiểm toán, trước ngày lập báo cáo kiểm
toán, phải chịu trách nhiệm xác định liệu chuẩn mực và các quy định về
đạo đức nghề nghiệp có liên quan, bao gồm các quy định liên quan đến
tính độc lập, đã được tuân thủ đầy đủ hay chưa.
Đánh giá liệu việc tham khảo ý kiến tư vấn đối với các vấn đề phức tạp hoặc dễ
gây tranh cãi hoặc các vấn đề liên quan đến các khác biệt về quan điểm đã
được thực hiện hay chưa (hướng dẫn đoạn 25(e) Chuẩn mực này)
A45. Đoạn 31(d), 31(e) và A79 - A82 Chuẩn mực quản lý chất lượng
Việt Nam số 1 đề cập đến việc tham khảo ý kiến tư vấn về các vấn đề
phức tạp hoặc dễ gây tranh cãi và các khác biệt về quan điểm trong nhóm
thực hiện hợp đồng dịch vụ, hoặc giữa nhóm thực hiện hợp đồng dịch vụ
và người soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ hoặc các cá nhân thực hiện
các hoạt động trong hệ thống quản lý chất lượng của doanh nghiệp kiểm
toán.
Sự tham gia đầy đủ và thích hợp của thành viên Ban Giám đốc phụ trách tổng
thể cuộc kiểm toán trong suốt cuộc kiểm toán (hướng dẫn đoạn 25(f) Chuẩn mực
này)
A46. Đoạn 40(a) Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam số 220 yêu cầu trước khi lập
báo cáo kiểm toán, thành viên Ban Giám đốc phụ trách tổng thể cuộc
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 128
kiểm toán phải xác định sự tham gia đầy đủ và thích hợp của mình trong
suốt cuộc kiểm toán để có cơ sở xác định các xét đoán quan trọng được
đưa ra và các kết luận đạt được là phù hợp với đặc điểm và hoàn cảnh cụ
thể của cuộc kiểm toán. Đoạn A118 Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam số
220 cũng chỉ ra rằng tài liệu, hồ sơ về sự tham gia của thành viên Ban
Giám đốc phụ trách tổng thể cuộc kiểm toán có thể được thực hiện theo
nhiều cách khác nhau. Các cuộc thảo luận với nhóm kiểm toán và việc
soát xét tài liệu, hồ sơ kiểm toán có thể hỗ trợ đánh giá của người soát xét
chất lượng cuộc kiểm toán về cơ sở cho việc thành viên Ban Giám đốc
phụ trách tổng thể cuộc kiểm toán xác định rằng sự tham gia của mình vào
cuộc kiểm toán là đầy đủ và thích hợp.
Soát xét báo cáo tài chính và báo cáo của hợp đồng dịch vụ (hướng dẫn đoạn
25(g) Chuẩn mực này)
A47. Đối với các cuộc kiểm toán báo cáo tài chính, việc người soát xét chất
lượng cuộc kiểm toán thực hiện soát xét báo cáo tài chính và báo cáo kiểm
toán có thể bao gồm xem xét liệu việc trình bày và thuyết minh các vấn đề
liên quan đến các xét đoán quan trọng của nhóm kiểm toán có phù hợp với
hiểu biết của người soát xét chất lượng cuộc kiểm toán dựa trên việc soát
xét tài liệu được lựa chọn trong hồ sơ kiểm toán và các cuộc thảo luận với
nhóm kiểm toán về các vấn đề đó hay không. Khi soát xét báo cáo tài
chính, người soát xét chất lượng cuộc kiểm toán cũng có thể nhận biết về
các khu vực khác mà nhóm kiểm toán dự kiến/kỳ vọng là đã thực hiện các
xét đoán quan trọng, và có thể cần thêm thông tin về các thủ tục hoặc kết
luận của nhóm kiểm toán. Hướng dẫn trong đoạn này cũng áp dụng cho
các hợp đồng dịch vụ soát xét và báo cáo soát xét liên quan.
A48. Đối với các hợp đồng dịch vụ đảm bảo khác và dịch vụ liên quan, người
soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ thực hiện soát xét các báo cáo của
hợp đồng dịch vụ và các thông tin về đối tượng dịch vụ đảm bảo, khi thích
hợp, có thể bao gồm các xem xét tương tự đã được mô tả trong đoạn A47
Chuẩn mực này (ví dụ, liệu việc trình bày hay mô tả các vấn đề liên quan
đến các xét đoán quan trọng của nhóm thực hiện hợp đồng dịch vụ có nhất
quán với hiểu biết của người soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ dựa
trên các thủ tục được thực hiện liên quan đến việc soát xét hay không).
Các lo ngại chưa được giải quyết của người soát xét chất lượng hợp đồng dịch
vụ (hướng dẫn đoạn 26 Chuẩn mực này)
A49. Các chính sách hoặc thủ tục của doanh nghiệp kiểm toán có thể yêu cầu
cụ thể (các) cá nhân trong doanh nghiệp kiểm toán phải được thông báo
nếu người soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ lo ngại các xét đoán quan
trọng của nhóm thực hiện hợp đồng dịch vụ hoặc kết luận đạt được dựa
trên các xét đoán đó là không thích hợp. (Các) cá nhân đó có thể bao gồm
cả cá nhân được phân công trách nhiệm bổ nhiệm người soát xét chất
lượng hợp đồng dịch vụ. Đối với các lo ngại chưa được giải quyết như
vậy, các chính sách hoặc thủ tục của doanh nghiệp kiểm toán cũng có thể
CÔNG BÁO/Số 544/Ngày 13-10-2026 129
yêu cầu tham khảo ý kiến tư vấn bên trong hoặc bên ngoài doanh nghiệp
kiểm toán (ví dụ, tổ chức nghề nghiệp hoặc cơ quan quản lý).
Tài liệu, hồ sơ (hướng dẫn đoạn 28 - 30 Chuẩn mực này)
A50. Các đoạn từ 57 đến 60 Chuẩn mực quản lý chất lượng Việt Nam số 1 đề
cập đến tài liệu, hồ sơ của doanh nghiệp kiểm toán về hệ thống quản lý
chất lượng. Việc soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ được thực hiện
theo Chuẩn mực này phải tuân thủ các yêu cầu về tài liệu, hồ sơ trong
Chuẩn mực quản lý chất lượng Việt Nam số 1.
A51. Hình thức, nội dung và phạm vi của tài liệu, hồ sơ soát xét chất lượng hợp
đồng dịch vụ có thể phụ thuộc vào các yếu tố như:
(1) Đặc điểm và mức độ phức tạp của hợp đồng dịch vụ;
(2) Đặc điểm của đơn vị;
(3) Nội dung và mức độ phức tạp của các vấn đề cần được soát xét chất
lượng hợp đồng dịch vụ;
(4) Phạm vi của tài liệu, hồ sơ về hợp đồng dịch vụ được soát xét.
A52. Việc thực hiện và thông báo về việc hoàn thành soát xét chất lượng hợp
đồng dịch vụ có thể được lập thành tài liệu, hồ sơ theo nhiều hình thức. Ví
dụ, người soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ có thể lập tài liệu, hồ sơ
điện tử trong ứng dụng công nghệ thông tin để thực hiện hợp đồng dịch
vụ. Ngoài ra, người soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ có thể lập tài
liệu, hồ sơ về việc soát xét bằng một biên bản ghi nhớ. Các thủ tục của
người soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ cũng có thể được lập tài liệu,
hồ sơ theo những cách khác nhau, ví dụ, trong biên bản thảo luận của
nhóm thực hiện hợp đồng dịch vụ mà người soát xét chất lượng hợp đồng
dịch vụ có tham gia.
A53. Đoạn 24(b) Chuẩn mực này quy định rằng các chính sách hoặc thủ tục của
doanh nghiệp kiểm toán không cho phép thành viên Ban Giám đốc phụ
trách tổng thể hợp đồng dịch vụ xác định ngày lập báo cáo của hợp đồng
dịch vụ trước khi hoàn thành việc soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ,
bao gồm cả việc giải quyết các vấn đề do người soát xét chất lượng hợp
đồng dịch vụ nêu ra. Với điều kiện tất cả các yêu cầu liên quan đến việc
thực hiện soát xét chất lượng hợp đồng dịch vụ đã được hoàn thành, tài
liệu, hồ sơ về việc soát xét này có thể được hoàn thiện sau ngày lập báo
cáo của hợp đồng dịch vụ, nhưng phải trước khi hoàn thiện hồ sơ chính
thức về hợp đồng dịch vụ. Tuy nhiên, các chính sách hoặc thủ tục của
doanh nghiệp kiểm toán có thể quy định rằng tài liệu, hồ sơ về việc soát
xét chất lượng hợp đồng dịch vụ cần được hoàn thiện tại ngày hoặc trước
ngày lập báo cáo của hợp đồng dịch vụ./.