72 CÔNG BÁO/Số 1269 + 1270/Ngày 31-12-2015
QUỐC HỘI
Nghị quyết số: 109/2015/QH13
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
NGHỊ QUYẾT
VỀ VIỆC THI HÀNH BỘ LUẬT HÌNH SỰ
QUỐC HỘI
NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Căn cứ Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam;
QUYẾT NGHỊ:
Điều 1
1. Kể từ ngày 01 tháng 7 năm 2016, Bộ luật hình sự số 100/2015/QH13 (sau đây
gọi là Bộ luật hình sự năm 2015) được áp dụng như sau:
a) Tất cả các điều khoản của Bộ luật hình sự năm 2015 được áp dụng để khởi
tố, điều tra, truy tố, xét xử và thi hành án đối với người thực hiện hành vi phạm tội
từ 0 giờ 00 ngày 01 tháng 7 năm 2016;
b) Các điều khoản của Bộ luật hình sự năm 2015 xóa bỏ một tội phạm, xóa bỏ
một hình phạt, một tình tiết tăng nặng; quy định hình phạt nhẹ hơn, tình tiết giảm
nhẹ mới; miễn trách nhiệm hình sự, miễn hình phạt, giảm hình phạt, xóa án tích và
các quy định khác có lợi cho người phạm tội thì được áp dụng đối với cả những
hành vi phạm tội xảy ra trước 0 giờ 00 ngày 01 tháng 7 năm 2016 mà sau thời
điểm đó mới bị phát hiện, đang bị điều tra, truy tố, xét xử hoặc đối với người đang
được xét giảm thời hạn chấp hành hình phạt, xóa án tích;
c) Tội phạm mới quy định tại các điều 147, 154, 167, 187, 212, 213, 214, 215,
216, 217, 218, 219, 220, 221, 222, 223, 224, 230, 234, 238, 285, 291, 292, 293,
294, 297, 301, 302, 336, 348, 388, 391, 393 và 418 của Bộ luật hình sự năm 2015;
các điều luật bổ sung hành vi phạm tội mới, các điều luật quy định một hình phạt
mới, một hình phạt nặng hơn, một tình tiết tăng nặng mới; hạn chế phạm vi miễn
trách nhiệm hình sự, miễn hình phạt, giảm hình phạt, xóa án tích và các quy định
khác không có lợi cho người phạm tội, thì không áp dụng đối với những hành vi
phạm tội xảy ra trước 0 giờ 00 ngày 01 tháng 7 năm 2016 mà sau thời điểm đó mới
bị phát hiện, đang bị điều tra, truy tố, xét xử, thi hành án hoặc đối với người đang
được xét giảm thời hạn chấp hành hình phạt, xóa án tích; trong trường hợp này,
vẫn áp dụng quy định tương ứng của các văn bản quy phạm pháp luật hình sự có
hiệu lực trước 0 giờ 00 ngày 01 tháng 7 năm 2016 để giải quyết;
CÔNG BÁO/Số 1269 + 1270/Ngày 31-12-2015 73
d) Quy định tại điểm b và điểm c khoản này cũng được áp dụng đối với các
điều luật mới quy định tội được tách ra từ các tội ghép trong Bộ luật hình sự số
15/1999/QH10 đã được sửa đổi, bổ sung theo Luật số 37/2009/QH12 (sau đây gọi
là Bộ luật hình sự năm 1999);
đ) Các tình tiết “gây hậu quả nghiêm trọng”, “gây hậu quả rất nghiêm trọng”,
“gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng”; “số lượng lớn”, “số lượng rất lớn”, “số lượng
đặc biệt lớn”; “thu lợi bất chính lớn”, “thu lợi bất chính rất lớn”, “thu lợi bất chính
đặc biệt lớn”; “đất có diện tích lớn”, “đất có diện tích rất lớn”, “đất có diện tích đặc
biệt lớn”; “giá trị lớn”, “giá trị rất lớn”, “giá trị đặc biệt lớn”; “quy mô lớn” đã
được áp dụng để khởi tố bị can trước 0 giờ 00 ngày 01 tháng 7 năm 2016 thì vẫn
áp dụng quy định của Bộ luật hình sự năm 1999 để khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử;
e) Đối với hành vi hoạt động phỉ quy định tại Điều 83, hành vi đăng ký kết hôn
trái pháp luật quy định tại Điều 149, hành vi kinh doanh trái phép quy định tại
Điều 159, hành vi cố ý làm trái quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu
quả nghiêm trọng quy định tại Điều 165 của Bộ luật hình sự năm 1999 xảy ra
trước 0 giờ 00 ngày 01 tháng 7 năm 2016 mà sau thời điểm đó vụ án đang trong
quá trình điều tra, truy tố, xét xử thì tiếp tục áp dụng quy định của Bộ luật hình sự
năm 1999 để xử lý; trường hợp vụ án đã được xét xử và đã có bản án, quyết định
của Tòa án, thì không được căn cứ vào việc Bộ luật hình sự năm 2015 không quy
định tội danh hoạt động phỉ, tội danh đăng ký kết hôn trái pháp luật, tội danh kinh
doanh trái phép, tội danh cố ý làm trái quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế
gây hậu quả nghiêm trọng để kháng cáo, kháng nghị. Trong trường hợp người bị
kết án đang chấp hành án về tội hoạt động phỉ, tội đăng ký kết hôn trái pháp luật,
tội kinh doanh trái phép, tội cố ý làm trái quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế
gây hậu quả nghiêm trọng hoặc đã chấp hành xong bản án thì vẫn áp dụng quy định
tương ứng của các văn bản quy phạm pháp luật hình sự có hiệu lực trước 0 giờ 00
ngày 01 tháng 7 năm 2016 để giải quyết; nếu sau thời điểm 0 giờ 00 ngày 01 tháng 7
năm 2016 mới bị phát hiện thì không khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử về tội hoạt động
phỉ quy định tại Điều 83, tội đăng ký kết hôn trái pháp luật quy định tại Điều 149,
tội kinh doanh trái phép quy định tại Điều 159, tội cố ý làm trái quy định của Nhà
nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng quy định tại Điều 165 của Bộ
luật hình sự năm 1999 mà áp dụng quy định của Bộ luật hình sự năm 2015 để khởi tố,
điều tra, truy tố, xét xử theo tội danh tương ứng;
g) Đối với những hành vi phạm tội đã có bản án, quyết định của Tòa án đã có
hiệu lực pháp luật trước 0 giờ 00 ngày 01 tháng 7 năm 2016, thì không được căn
cứ vào những quy định của Bộ luật hình sự năm 2015 có nội dung khác so với các
điều luật đã được áp dụng khi tuyên án để kháng nghị giám đốc thẩm; trong trường
hợp kháng nghị dựa vào căn cứ khác hoặc đã kháng nghị trước ngày 01 tháng 7
năm 2016, thì việc xét xử giám đốc thẩm phải tuân theo quy định tại điểm b và
điểm c khoản này;
74 CÔNG BÁO/Số 1269 + 1270/Ngày 31-12-2015
i) Các quy định về trách nhiệm hình sự đối với pháp nhân thương mại tại các
điều 188, 189, 190, 191, 192, 193, 194, 195, 196, 200, 203, 209, 210, 211, 213,
216, 217, 225, 226, 227, 232, 234, 235, 237, 238, 239, 242, 243, 244, 245 và 246
của Bộ luật hình sự năm 2015 không áp dụng đối với những hành vi vi phạm của
pháp nhân thương mại xảy ra trước 0 giờ 00 ngày 01 tháng 7 năm 2016.
2. Kể từ ngày Bộ luật hình sự năm 2015 được công bố:
a) Không áp dụng hình phạt tử hình khi xét xử người phạm tội mà Bộ luật hình
sự năm 2015 đã bỏ hình phạt tử hình, đối với người đủ 75 tuổi trở lên khi phạm tội
hoặc khi xét xử;
b) Hình phạt tử hình đã tuyên đối với người được nêu tại điểm a khoản này
nhưng chưa thi hành án, thì không thi hành và Chánh án Tòa án nhân dân tối cao
chuyển hình phạt tử hình thành hình phạt tù chung thân;
c) Đối với người đã bị kết án tử hình nhưng chưa thi hành án mà có đủ các
điều kiện quy định tại điểm c khoản 3 Điều 40 của Bộ luật hình sự năm 2015, thì
không thi hành và Chánh án Tòa án nhân dân tối cao chuyển hình phạt tử hình
thành hình phạt tù chung thân;
d) Không xử lý về hình sự đối với người thực hiện hành vi mà Bộ luật hình sự
năm 1999 quy định là tội phạm nhưng Bộ luật hình sự năm 2015 không quy định
là tội phạm, bao gồm: tảo hôn; báo cáo sai trong quản lý kinh tế; vi phạm quy định
về cấp văn bằng bảo hộ quyền sở hữu công nghiệp; sử dụng trái phép quỹ dự trữ
bổ sung vốn điều lệ của tổ chức tín dụng; không chấp hành các quyết định hành
chính của cơ quan nhà nước có thẩm quyền về việc đưa vào cơ sở giáo dục, cơ sở
chữa bệnh, quản chế hành chính. Nếu vụ án đã được khởi tố, đang điều tra, truy tố,
xét xử thì phải đình chỉ; trường hợp người bị kết án đang chấp hành hình phạt hoặc
đang được tạm đình chỉ thi hành án, thì được miễn chấp hành phần hình phạt còn
lại; trường hợp người bị kết án chưa chấp hành hình phạt hoặc đang được hoãn thi
hành án, thì được miễn chấp hành toàn bộ hình phạt;
đ) Không xử lý về hình sự đối với người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi về tội
phạm không được quy định tại khoản 2 Điều 12 và các điểm b, c khoản 2 Điều 14
của Bộ luật hình sự năm 2015; nếu vụ án đã được khởi tố, đang điều tra, truy tố,
xét xử thì phải đình chỉ; trong trường hợp người đó đã bị kết án và đang chấp hành
hình phạt hoặc đang được tạm đình chỉ thi hành án, thì họ được miễn chấp hành
phần hình phạt còn lại; nếu người bị kết án chưa chấp hành hình phạt hoặc đang
được hoãn thi hành án, thì được miễn chấp hành toàn bộ hình phạt;
e) Những người đã chấp hành xong hình phạt hoặc được miễn chấp hành toàn
bộ hình phạt hoặc phần hình phạt còn lại theo quy định tại điểm d và điểm đ khoản
này, thì đương nhiên được xóa án tích.
CÔNG BÁO/Số 1269 + 1270/Ngày 31-12-2015 75
Điều 2
1. Chính phủ, Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao trong
phạm vi chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của mình, phối hợp tổ chức việc rà soát
các văn bản có liên quan để kịp thời hủy bỏ, sửa đổi, bổ sung hoặc ban hành văn
bản mới hoặc đề nghị Quốc hội, Ủy ban thường vụ Quốc hội hủy bỏ, sửa đổi, bổ sung
hoặc ban hành văn bản mới cho phù hợp với quy định của Bộ luật hình sự năm 2015,
bảo đảm hiệu lực của Bộ luật hình sự năm 2015 từ ngày 01 tháng 7 năm 2016.
2. Chính phủ, Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao trong
phạm vi chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của mình có trách nhiệm phối hợp với
Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức thành viên của Mặt
trận tuyên truyền, phổ biến rộng rãi Bộ luật hình sự năm 2015 trong Nhân dân, cán
bộ, công chức và viên chức, nhằm góp phần tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa,
phát huy tác dụng của Bộ luật hình sự năm 2015 trong việc đấu tranh phòng, chống
tội phạm, bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân, cơ
quan, tổ chức.
3. Ủy ban thường vụ Quốc hội, Chính phủ, Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm
sát nhân dân tối cao trong phạm vi chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của mình chịu
trách nhiệm thi hành Nghị quyết này.
Nghị quyết này đã được Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam
khóa XIII, kỳ họp thứ 10 thông qua ngày 27 tháng 11 năm 2015./.
CHỦ TỊCH QUỐC HỘI
Nguyễn Sinh Hùng